CASHBACK

In 2004, op het festival van de kortfilm in Leuven, raakten we voor het eerst in de ban van Cashback, toen nog de 18 minuten durende kortfilm van Sean Ellis. De kortfilm schopte het tot de oscarceremonie én een langspeelfilm. Het is een ode aan de liefde, aan de schoonheid en de rustelozen van de nacht.
 
Van de honderden – of duizenden – films die een mens in zijn leven bekijkt, zijn er maar weinig die echt blijven hangen. Omdat ze ontroeren, raken, steken, pijn doen. Er zijn er nog minder die speciaal voor je geschreven zijn. Sean Ellis moét ons kennen. Hij moét weten dat wij in 1984 als negenjarig jongentje met open mond zaten te kijken naar de Olympische 3000 meter van Los Angeles waarin de blootvoetse Zola Budd onzacht in aanraking kwam met Mary Decker. Hij moét ook weten hoe slapeloos onze nachten ooit waren. Hij moét ook weten hoezeer zijn hoofdpersonage Ben op ons lijkt. Cashback, dat zijn wij.
 
Dat Sean Ellis zijn kortfilm heeft uitgerokken tot een langspeler is een goede en slechte zaak tegelijk. Het goede nieuws is dat hij zijn acteurs wat diepgang en achtergrond heeft kunnen geven. Anderzijds meandert het verhaal naar een paar overbodige subplots (de voetbalwedstrijd, het verjaardagsfeestje) die de magische verhaallijn onderbreken. De film opent met een ziedende Suzy, die Ben in slow motion de huid vol scheldt. Ze verbreekt hun relatie en papt op school aan met een of andere nozem. Ben, de gevoelige jongen, voelt zijn hart in honderdduizend stukken breken. Hij lijdt zo onder de breuk dat hij 's nachts niet meer kan slapen.
 
Om de tijd te verdrijven aanvaardt hij de night shift in Sainsbury's grootwarenhuis. Op die manier verdient hij zijn extra tijd tenminste terug met wat extra zakgeld. Hij maakt in de winkel kennis met de nitwits Barry en Matt, wiens grootste tijdverdrijf bestaat uit het gooien van melkflessen, het rondhossen met winkelkarretjes of zichzelf tussen wc-papier verbergen. Gelukkig is er ook nog het serieuzere kassameisje Sharon, met wie Sean vriendschap sluit. Zij plakt haar horloge af om de tijd sneller te laten gaan. Hoe meer je naar de klokt kijkt, hoe trager de tijd immers gaat.
 
Ben heeft zo zijn eigen manier om de nachtelijke acht uur te overleven: om de tijd vooruit te laten gaan, zet hij die stil. Als een ware Tita Tovenaar kan hij met een vingerknip een seconde laten bevriezen. Als kunststudent begint hij op die manier de mooie meiden die in de supermarkt rondlopen te tekenen. Hij vangt hun pure, erotische schoonheid op papier. Sharon wilde altijd wel eens een tekenaar ontmoeten. Het verlegen meisje zint het wel dat Ben in alles de schoonheid weet te vatten. De twee worden een stel. Eind goed, al goed.
 
Sean Ellis slaagt erin om alle mogelijke liefdesclichés in zijn film te verwerken, maar hij komt er wonderwel mee weg. De vertelstem enerveert nooit en de open bloeiende romance tussen Ben en Sharon voelt natuurlijk aan. Het mooist blijven de verstilde beelden van de naakte vrouwen in de supermarkt. Ellis vangt ze als ware godinnen in zijn lens. De beelden zijn mooi en erotisch, maar in de meest pure betekenis van het woord. Enkel wie de tijd even stil kan zetten, merkt tussen de seconden door schoonheid en liefde op, zo luidt het.
 
Cashback is een schitterende poëtische mijmering, een aandoenlijke coming of age prent en een bij wijlen grappige romcom voor de prijs van een. Ellis bewijst zich met enkele trillende dialogen als een begenadigd schrijver en met schitterend in beeld gebrachte stillevens (de eindscène!) als een getalenteerd beeldkunstenaar. Of het goed nieuws is dat zijn volgende prent een horrorfilm wordt, durven we te betwijfelen, maar iemand met zoveel talent geven we graag het voordeel van de twijfel. Time will tell.