TEN CANOES

Sommige films kunnen je helemaal meeslepen in hun eigen wereld, hun eigen cultuur. Je voelt je als het ware verplaatst in een volledig ander lichaam, waarbij je de dingen in een volledig ander daglicht ziet dan dat je normaal gewoon bent.
 
Ten Canoes is een unieke film. Volledig geacteerd door Australische Aboriginals, en ook volledig opgenomen in die taal (met een korte Engelse intro en outro) is dit een ervaring die je niet snel zal vergeten. De film vertelt een verhaal in een verhaal. Een Aboriginal met drie vrouwen merkt dat zijn jonge broer een oogje heeft op de jongste van zijn vrouwen. Om de vrede in het kamp te bewaren, beslist hij om hem een eeuwenoude legende te vertellen. Hierin leeft Ridjimarril eveneens met drie vrouwen. Zijn jonge broer Yeeralparil is nog niet getrouwd, maar heeft een oogje op Ridjimarrils jongste vrouw Munandjarra, en doet er alles aan om zoveel mogelijk in haar buurt te zijn.
 
Op een dag verschijnt echter plotseling een vreemde in hun kamp. Sommige mannen willen hem bevechten, maar Ridjimarril geeft hem voedsel en laat hem gaan. Niet lang daarna verdwijnt Ridjimarril's tweede vrouw, Nowalingu. Ridjimarril is ervan overtuigd dat de vreemdeling haar heeft mee geschaakt, maar de rest van het kamp denkt dat ze weggelopen is uit jaloezie op de twee andere vrouwen. Maanden later komt er een oude oom op bezoek, die beweert Nowalingu gezien te hebben in een ander kamp met die vreemdeling. De stam beslist op het oorlogspad te gaan, maar niet beide broers kunnen mee. Yeeralparil moet achterblijven om op de twee vrouwen van Ridjimarril te letten.
 
Ten Canoes is een bevreemdende ervaring. De film ziet eruit als een documentaire, met prachtige vergezichten van het Australische landschap, en vele scènes over de gebruiken van Aboriginals. Het is eveneens de eerste film die volledig door Aboriginals in hun oorspronkelijk taal werd gefilmd, wat de prent een extra dimensie geeft. Het is er eigenlijk amper aan te merken dat het voor bijna alle acteurs hun eerste filmervaring was, want het wordt zo energiek en met zoveel overtuigingskracht gespeeld, dat het moeilijk te geloven is dat het niet allemaal echt is.
 
Het verhaal is simpel, maar tegelijkertijd ook diepgaand en verrassend. Het gaat over de simpele dingen des levens, maar op een manier gebracht die je nog niet vaak hebt gezien. Polygamie en het beloven aan elkaar van vrouwen wordt als de meest normale zaak van de wereld gezien, maar ook echte liefde speelt een belangrijke rol. Het is verrassend om te zien op welke manier zeer actuele thema's zoals jaloezie, wraak en angst voor het onbekende en de medemens ook in dit eeuwenoude verhaal een rol krijgen.
 
In het begin overweldigt de film. Vooral omdat je een verhaal binnen een verhaal (en eigenlijk nog eens binnen een verhaal, als je de vertelstem meerekent) krijgt voorgeschoteld, met elk hun eigen personages met hun eigen namen, en dat maakt het de kijker niet gemakkelijk. Het is pas na meer dan een half uur dat je eindelijk de exotische namen uit elkaar begint te houden en dat je ook een beetje weet waarover het gaat. Er zijn weinig tot geen aanknopingspunten met onze eigen cultuur, waardoor je je helemaal moet overgeven aan deze vreemde wereld. Wie dit niet kan of wil, zal het heel moeilijk hebben om deze film ten volle te kunnen appreciëren.
 
Gelukkig zijn er genoeg mensen die dit kunnen, getuige daarvan de speciale prijs van de jury die deze film gekregen heeft op het afgelopen festival van Cannes. In Australië zelf is deze film begrijpelijkerwijs overladen geweest door prijzen. We raden deze film voor iedereen aan die eens iets volledig anders wil zien dan wat je gewoon bent, op voorwaarde dat je er wel voor wil open staan. Een geslaagde film voor een beperkt publiek.
 
“Zij die het dromen verliezen, zijn verloren” - Aboriginal gezegde