PRINCESS

Sommige films zijn amper begonnen of je voelt als kijker bijna instinctief aan dat er iets goed fout zit. Het zijn producties waar dubieuze narratieve zijsprongen genomen worden en duistere inhoudelijke plotwendingen aan bod komen; we als kijker sympathie moeten koesteren voor verwerpelijke personages en groezelige gebeurtenissen een al dan niet beladen boodschap en moraliteit lijken te verbergen. De Duits-Deense animatiefilm Princess hoort zeker in die categorie thuis maar dan wel op een “zo vreemd dat het leuk wordt”- manier.
 
De Deense tekenaar, jeugdauteur en regisseur Anders Morgenthaler jaagt ons angst aan. Zijn Princess is het eerste werk dat we hier onze contreien van hem onder ogen krijgen en lijkt een creatieve uiting van enkele vreemde frustraties en ideeën, gehuld in een technisch zeer bekwaam en bedrieglijk lief geanimeerde verpakking.
 
De film, vormgegeven als een Europese variant op een Japanse anime, handelt over een priester, August, die na jaren dienst als missionaris in het buitenland terug naar huis keert en daar tot de onthutsende conclusie komt dat zijn zus Christina in de donkere onderbuik van de porno-industrie verzeild is geraakt. Meer nog, ze heeft de reputatie een gevierde “actrice” in het wereldje te zijn en wordt op handen en voeten gedragen door de producenten van de vleselijke films. Maar overmatig druggebruik leidt tot haar verval en ze sterft aan een overdosis. August verneemt dat zijn zus een dochtertje van vijf jaar heeft en dat het kind bij een oude prostituee woont. Als hij haar gaat opzoeken en tot het besef komt dat het kind door de gebruiken in de pornowereld aangetast werd ontbrandt in hem een hongerige razernij en besluit hij voorgoed af te rekenen met de parasieten van de seksindustrie.
 
Net zoals in gewelddadige Japanse animatiefilms is het hoofdpersonage in Princess (de bijnaam die de pornowereld aan Christina geeft) een schijnbaar onopvallende kerel wiens agressie langzaam maar zeker de overhand neemt. Bevreemdend zijn vooral enkele keuzes die Morgenthaler doorvoert. Zo laat hij er geen twijfel over bestaan dat August, althans aanvankelijk, in zijn recht is. Hij is een man van God die tot zijn afgrijzen moest toezien hoe zijn zus in de porno terechtkwam en nu zijn kans ziet om haar te wreken. Nergens wordt gesuggereerd dat Christina zelf de keuzes nam in haar leven. In met handcamera’s geschoten live-action beelden zien we hoe Christina in haar jeugd bij “slechte mannen” terechtkwam terwijl August van op de zijlijn keek en niets kon beginnen tegen haar “seksuele ontluiking”. Ook is het eigenaardig dat Morgenthaler, voor iemand die porno lijkt te veroordelen, zonder enige schroom seksscènes toont (als de geanimeerde personages naar een film kijken zijn de beelden “live-action”). Wil hij hiermee shockeren of frustreren? Zijn bedoelingen worden nooit helemaal duidelijk.
 
Het meest controversiële aspect van de film is de rol van het kind. Als in een scène August zijn nichtje mee naar huis neemt en haar in bad stopt (iets waar ze zich hardnekkig tegen verzet) blijkt dat, als de bel voor de hond van Pavlov, het “in bad gaan” een seksuele betekenis heeft gekregen voor het kind. August ontdekt dat ze misbruikt werd door iemand binnen de pornowereld (Morgenthaler koppelt hier zonder enige nuance porno aan pedofilie!) en dat stuurt hem meteen “over de rooie”. Hij eist dat al het beeldmateriaal waarop zijn zus te zien is vernietigd wordt (iets wat door de karikaturaal getekende pornoproducenten op gelach onthaald wordt) of anders moeten de dikbuikige, ratachtige kerels de gevolgen dragen. Dat die gevolgen bloederig en pijnlijk zullen zijn staat buiten kijf. De steeds driester wordende August ontpopt zich als een Engel der Wrake en sleurt het kind mee in een onvermijdelijke ontknoping (overigens het enige punt in de plot waar Morgenthaler de vinger op het nutteloze geweld en de absurde aspecten van wraak lijkt te willen leggen). Het kind, wiens onschuld door de pornowereld werd aangetast, krijgt in het gezelschap van August evenmin de kans om kind te zijn. Hij troont haar mee naar zijn moordpartijen en laat haar zelfs participeren (in een brutale scène – waarom lijkt geweld in animatie erger dan in live-action? – gaat het kind enthousiast de edele delen van een man te lijf met een breekijzer!). Morgenthaler injecteert zijn film gelukkig met voldoende zwarte humor om af en toe toch twijfel over de motieven van de personages en hun geestestoestand te laten bestaan (zo zijn de pornoproducenten niet meteen nietsontziende sadisten en eren ze de gestorven Princess met een kitscherige, met penispilaren opgerichte grafkamer; weinig subtiel maar wel trots).
 
Een heel mooie vondst is de aanwezigheid van een knuffelkonijn dat het kind overal met zich meesleurt. Het kind is ervan overtuigd dat het pluchebeest leeft en later begint ook August daarin te geloven. Het huppelende konijn lijkt de misdaden en moordpartijen aan te moedigen, wordt een visuele uiting van Augusts langzaam maar zekere waanzinnig wordende geest en zorgt in de finale voor een ronduit beangstigend moment.
 
Princess kreeg de Mine Xplore Award van de Jongerenjury op het Filmfestival van Gent in oktober vorig jaar. Of dat een goede keuze was laten we hier even in het midden. De animatie is uitstekend, de personages zijn knap gerealiseerd, het verhaal (dat herinneringen oproept aan het superieure Léon) is vrij voorspelbaar maar geslaagd en de regie is prima. Toch blijven wij ons vragen stellen bij het hypocriete toontje van de prent (moet een film die porno veroordeelt met “echte” porno uitpakken?), de dubieuze moraliteit en de keiharde fysieke aanvallen (dat August zijn nicht beschermt door een pestkopje de arm te breken liet ons ook de wenkbrauwen fronsen).
 
Zeker de moeite waard als tussendoortje maar wij blijven het een vreemd filmpje vinden.