THE GOOD GERMAN

De masochist in Steven Soderbergh houdt van beperkingen. Bubble nam hij al improviserend op met niet-professionele acteurs, wiens eigen huizen de locaties van het drama vormden. Met The Good German maakt hij een film met de mogelijkheden die in 1945 voorhanden waren: met beperkt licht, in grote studiodecors, zonder draadloze microfoons en uiteraard in zwart-wit. Soderbergh is technisch perfect, maar zijn verhaal schiet niet naar het hart.
 
Wat zou Soderbergh nu het liefst doen? Op de set van Ocean's Thirteen staan in Las Vegas of Los Angeles, met een megabudget in de portefeuille en alle technische snufjes in handen? Of toch maar werkend aan een kleine, onafhankelijke productie als Bubble? Zolang het goede films oplevert, maakt het ook niet uit. The Good German, naar het boek van Joseph Kanon uit 2001, is niet bepaald goedkoop (30 miljoen dollar), maar onderscheidt zich van andere Soderbergh-films door de beperkingen die de maker zich als regisseur oplegt. Kort gezegd: niks mocht wat in 1945 ook niet zou kunnen – wat actie en gevloek buiten beschouwing gelaten. Het in puin gebombardeerde Berlijn is, op de archiefbeelden na, in grote decors nagebouwd. The Good German is een theatrale, statische, trage zwart-wit film noir met potige acteurs. Helaas ook zonder scherp verhaal.
 
Anno 1945 ligt Berlijn in puin. De Tweede Wereldoorlog is afgelopen. In Potsdam verzamelen De Grote Drie - Truman, Churchill en Stalin - om te beslissen hoe het met Duitsland verder moet. De stad is een trekpleister voor oorlogsjournalisten die de Conferentie van Potsdam moeten verslaan voor de kranten. Journalist Jake Geismer (George Clooney) is een van hen, maar heeft een verborgen agenda. Hij is ook op zoek naar zijn oude geliefde Lena Brandt (Cate Blanchett) met wie hij voor de oorlog een relatie had. Lena heeft de gruwelen van WO II wonderwel overleefd en probeert nu de stad te verlaten. Haar geliefde Tully (Tobey Maguire) blijkt toevallig de chauffeur die Geismer door de stad moet loodsen. Lena's echtgenoot Emil, een wetenschapper die tijdens de oorlog voor de SS werkte, wordt gezocht door zowel de Russen als de Amerikanen. Volgens Lena is hij dood, maar niet iedereen gelooft dat.
 
Verhaaltechnisch ontvouwt The Good German zich als een stuk in drie bedrijven. De eerste acte spitst zich toe op chauffeur Tully, die ongure deals probeert af te sluiten met de Russen, maar zijn liaisons met de kogel moet bekopen. In het tweede deel treedt Geismer op de voorgrond. Zijn bemoeienissen jagen zowel de Russen als de Amerikanen in de gordijnen. Zijn onderzoek loopt vast. Niet in het minst omdat Lena zo weinig over haar verleden wil lossen. In het derde deel focust de film op de mysterieuze vrouw en haar geheimen. De drieledige structuur komt de coherentie van het verhaal niet echt ten goede. Soderbergh speelt schaak, maar de pionnen bewegen niet tegelijk over het schaakbord. Ze grijpen te weinig op elkaar in.
 
Het gevolg is dat je je als kijker te weinig met de personages kan vereenzelvigen. De inleving ontbreekt. Nochtans ogen Clooney en Blanchett als echte filmdiva's uit de jaren veertig. Omdat Soderbergh zonder draadloze microfoons werkte, moesten ze luider spreken dan normaal. Ze spelen hun personages met een zekere gezwollen pathetiek. Cate Blanchett bestudeerde Marlene Dietrich en Ingrid Bergman (Zweedse nochtans) om zich een Duits accent aan te meten. Tobey Maguire is minder geloofwaardig als de wat naïeve, jonge babyface Tully. Draagt hij nu al de Spiderman-erfenis met zich mee?
 
Als hommage aan de films uit de jaren veertig is The Good German perfect. Als je de acteurs niet zou herkennen, dan zou je echt denken dat je naar een film uit die periode zit te kijken. Verhaaltechnisch weet Soderbergh de vele intriges niet helemaal bevredigend te ontrafelen. De morele dilemma's waarmee hij zijn personages opzadelt – kunnen fouten die je tijdens de oorlog gemaakt hebt om te overleven na de oorlog uitgewist worden? – komen niet ijzersterk naar voren. Het omhulsel is beter dan de inhoud. De mooie, statische verpakking verhult een minder imposant cadeau.