DREAMGIRLS

Dreamgirls is een filmadaptatie van een Broadway musical, zoals Chicago en The Producers dat in voorgaande jaren ook waren. Begin jaren tachtig begon Dreamgirls, een productie van A Chorus Line’s Michael Bennett, aan een zegetocht op de New Yorkse bühne. Tony Awards vlogen de productie om de oren en vele jaren lang zong de cast aanstekelijke songs in de richting van het laaiend enthousiaste publiek.
 
In 1987 keerde Dreamgirls terug naar Broadway voor nog een ronde. In de daaropvolgende jaren werd Dreamgirls nog regelmatig opgevoerd op podia overal ter wereld. Ondanks het daverende succes van de musical bleef een filmversie uit. Muziekgrootmacht David Geffen was eigenaar van het materiaal en durfde het niet goed aan om dit enorm geliefde materiaal over te brengen naar het grote scherm. Het was tenslotte de filmindustrie die sinds Annie in 1983 geen overtuigend bewijs had geleverd dat zij in staat zou zijn om een musical te produceren in de orde van grootte waarin Dreamgirls zou moeten vallen. Het verrassende succes van Alan Parker’s Evita met Madonna in de hoofdrol en de verpletterende winst van zes Oscars voor Chicago zette regisseur Bill Condon echter aan het denken. Condon wilde een filmadaptatie maken van Dreamgirls en vroeg Geffen of hij toegang mocht krijgen tot het materiaal. Samen met producent Laurence Mark kreeg Condon het voor elkaar; ze mochten de film gaan maken.
 
Dreamgirls is het verhaal van drie jongedames met een droom ten tijden van de roerige jaren zestig en egocentrische jaren zeventig. Effie, Lorrell en Deena zingen hun door hen zelf gecomponeerde liedjes in kleine zaaltjes, maar dromen ondertussen van een carrière in de muziekindustrie. Muziekproducent Curtis Taylor ziet wel heil in de dames en geeft hen de kans om hun talenten op de plaat te zetten. Al snel rijzen de sterren van de The Dreams naar de hemel en lijkt niets onmogelijk. Totdat de mollige Effie White aan de kant gezet wordt voor een slankere dame. Dat is het begin van de teloorgang van The Dreams en daarmee ook de dromen die de dames met elkaar deelden.
 
Een keur aan zwarte acteurs en actrices werd aangetrokken om de voornamelijk Afro-Amerikaanse cast te bevolken. Danny Glover, Jamie Foxx, Eddie Murphy vertolken de voornaamste mannelijke rollen (Murphy kreeg hier zelfs een Oscarnominatie voor). Beyoncé Knowles, Anika Noni Rose en Jennifer Hudson zijn The Dreams. Knowles is als schermvulling best aardig en voldoet prima als publiekstrekker. Ze heeft een aantal songs om haar ding mee te doen en daarmee is het wel gezegd. De grote zogenaamde belofte van Dreamgirls is Jennifer Hudson, een dame die een paar jaar geleden bij de Amerikaanse Idols nog weggestuurd werd en nu haar debuut maakt in deze film. Ze heeft een strot om U tegen te zeggen - het is er zo één waarmee je de krullen uit een flink afrokapsel zou kunnen blazen.
 
Veelvuldig maakt Hudson gebruik van haar volume en dat zullen we weten ook. Het is zeker niet onaangenaam om naar te luisteren maar nummer na nummer krijgen we die uithalen keer op keer voor onze kiezen. Enige nuance was welkom geweest. Waarom zij overigens een Oscar moest krijgen voor Beste Vrouwelijke Bijrol is een raadsel. Haar spel is zeker niet opzienbarend genoeg om een prijs als deze te rechtvaardigen (Catherine Zeta-Jones kreeg overigens dezelfde prijs voor Chicago). Deze Oscar zal in ieder geval het einde van haar carrière betekenen. Ze loopt het risico getypecast te worden in soortgelijke films en als ze al een rol weet te vinden zal ze heel erg hard aan de bak moeten om de torenhoge verwachtingen, die een Oscar met zich meebrengt, in te kunnen lossen. Ergens wel zielig voor Hudson.
 
Het is Eddie Murphy die zonder meer de show steelt. Zijn interpretatie van soullegende James Early (een niet zo verdekte verwijzing naar James Brown) is alles dat hij ooit in zijn onemanshows heeft laten zien: James Brown, Stevie Wonder, Luther Vandross en Elvis Presley gecombineerd tot één bruisend podiumbeest. Hij is enorm op dreef en laat hier zien dat hij een personage kan spelen zonder de platte humor die zijn recente films zo overbodig maken (Norbit!). Helaas krijgt Murphy niet genoeg ruimte om zijn personage tot uiting te brengen. De tragiek van Early zou bijna genoeg zijn voor een complete film te vullen, een film die naar aller waarschijnlijkheid stukken beter zou zijn geworden dan Dreamgirls. Voor Jamie Foxx geldt het tegenovergestelde: zijn rol als duivelse manager (Colonel Parker?) is eendimensionaal en ronduit vervelend om naar te kijken. In niets te vergelijken met eerdere rollen in Collateral of Ray.
 
Het is raar dat een regisseur als Bill Condon, eerder verantwoordelijk voor juweeltjes als Gods and Monsters en Kinsey, niet de touwtjes strakker in handen heeft gehouden. Om te beginnen is een speelduur van twee uur en tien minuten exorbitant lang, want na anderhalf uur kunnen we al dromen hoe het geheel gaat eindigen. De reden voor deze speelduur zijn de songs, die stuk voor stuk gebruikt moesten worden in de film om de herkenbaarheid voor de fans optimaal te houden. Een vervelende breuk in de film komt halverwege aan bod. Dan springen we opeens zonder enige aankondiging een paar jaar vooruit. Dit was in het theater het moment dat iedereen een hapje of een drankje kon gaan halen, maar in veel bioscopen (en zeker op dvd) zijn er geen pauzes meer. Als je dan een film in tweeën hakt zonder dat te melden via een bericht op het scherm zorg je er alleen maar voor dat de kijkers het spoor bijster raken. Gelukkig is Dreamgirls geen ingewikkelde film, dus de weg kwijtraken zal de meeste kijkers wel bespaard blijven.
 
De enorme bezorgdheid van Geffen over het eren van Michael Bennett’s nalatenschap - hij overleed in 1987 aan de gevolgen van AIDS - en de krampachtige manier waarop Geffen zijn veto uitoefende op de productie, zijn terug te zien in Dreamgirls. In tegenstelling tot Chicago (ook geschreven door Bill Condon) gaat Dreamgirls niet ver genoeg in het adapteren van de musical naar het grote scherm. De songs, die vaak ook nog eens veel te lang zijn, zijn met te weinig flair op film gezet en missen daardoor de cinematografische uitspattingen die je zou verwachten van een adaptatie als deze. Dreamgirls is niet spectaculair genoeg in visueel opzicht, niet spectaculair genoeg op acteervlak en mist een broodnodige diepgang. De fans van Beyoncé Knowles zullen echter volop genieten van Dreamgirls en dat is toch tenminste iets.