DAGEN ZONDER LIEF

Met Dagen Zonder Lief deelt Felix van Groeningen een pijnlijk scherpe rechtse uit waar alle bokseurs, ex-drummers of duikers alleen maar van kunnen dromen. Het canvas waar van Groeningen op danst is een pijnlijk lege provinciestad waar enkele jongeren geconfronteerd worden met hun vrienden, hun leven en tenslotte ook zichzelf. This is Friends, but not as you know it.
 
Regisseur Felix van Groeningen doet waar anderen van dromen: films maken. Geen geklaag en gezeur over gebrek aan goede scenario's, te weinig geld of onbeschikbare BV's. Van Groeningen holt niet als het hoofdpersonage uit Steve + Sky in cirkels door het leven, draait niet oneindig langs rotondes. Hij is een man van actie. Drie jaar na de schone vertelling aan de Kortrijksesteenweg, is de slaperige, akelige provinciestad Sint-Niklaas het centrum van zijn film. Opgenomen tijdens de hittegolf van vorig jaar, met de camera rustig op de schouders, maar de peper in de kont.
 
De titel Dagen Zonder Lief is heerlijk ironisch en op verschillende manieren te interpreteren. Aan het begin van de film zwaait een van de hoofdpersonages in elk geval zijn lief uit. Het rijke, blonde melkmuiltje stapt de bus in op weg naar een volleybaltornooi. Het toeval is een grillig iets: net buiten het station botst Frederic (Jeroen Perceval) bijna letterlijk op zwarte Kelly (Wine Dierickx), een jeugdvriendin die de voorbije jaren iets gedaan heeft in de New Yorkse modewereld. Ze is terug in het land om haar moeder te bezoeken, maar blijft bij Frederic hangen.
 
De komst van zwarte Kelly (inmiddels blond) doet Frederic verlangen naar zijn zorgeloze jeugd, maar rijt ook oude wonden open. Kurt (Pieter Genard) heeft ooit iets met haar gehad, maar is inmiddels getrouwd met blonde Kelly (Ann Miller). Hij woont in een zonovergoten burgerwoning met keurige voortuin, past op hun wolkerig zoontje en zorgt voor malse peren in de fruitpap. Helemaal gelukkig is Kurt niet: als een halve hypochonder heeft hij last van vervelende black-outs en zijn internetbusiness komt niet echt van de grond. De vrienden van weleer trommelen ook Nick (Koen de Graeve) op, een overjaarse cafébaas van een retro etablissement die letterlijk in zijn jeugd is blijven hangen.
 
De hereniging van de twentysomethingers begint vrij zorgeloos en onschuldig. Het is goed elkaar nog eens terug te zien, jazeker, en er kan nog wel eens een wilde nacht vanaf, zingend en dansend op Something van Lasgo. Maar het weerzien is er één met haakjes en addertjes. Je wordt nooit sneller ouder dan in je twenties, en er is niets pijnlijker dan enkel een verleden te hebben. Wat doen enkele jaren New York met een mens? Er zijn schattige baby's en doodzieke honden om voor te zorgen. Er zijn vrouwen en rijke vriendinnen. Vastgeroeste levens. Schoonfamilie. Immense tuinhuizen die dringend geschilderd moeten worden. En er zijn onuitgesproken vetes en ruzies en geheimen die nooit aan het licht mogen komen. Er is de helaasheid der dingen.
 
In deze tijden van gekunstelde verhalen, gedigitaliseerde tranen of computergegenereerde decors, blijkt nog maar eens hoe schoon een echte, eerlijke film kan zijn. Van Groeningen schreef het scenario samen met theaterlegende Arne Sierens. Niet het verhaal of de gebeurtenissen staan centraal in zijn film, maar wel de personages. Zij sturen het verhaal, niet andersom. Van Groeningen doet voor zijn acteurs geen beroep op de Kevin Janssens of Stan Van Samangs van deze wereld, maar op jonge, talentvolle wolven die hij van het theaterpodium plukte. Ze vormen het testament van een generatie vrienden die elkaar niet kunnen loslaten. Bij de vrouwelijke rollen maakt vooral Wine Dierickx indruk als zwarte Kelly. Ann Miller is het enige bekende gezicht in de cast. Ook het brave huismoedertje heeft nog een wilde nacht in zich.
 
Visueel gaat van Groeningen met Dagen Zonder Lief back to basics. De vormspielerei van Steve + Sky maakt plaats voor soberheid en eenvoud. Hij neemt de camera in de hand, laat zich leiden door spel en acteurs. Die wandelen vaak letterlijk en figuurlijk alleen door Sint-Niklaas: door lege winkels, lege straten. Qua symboliek kan dat tellen. De eenvoudigste shots zijn vaak het indrukwekkendst, zoals dat van het flatgebouw waar hun oude jeugdvriend Patrck zelfmoord pleegde. Niet iedereen overleeft de quarterlife crisis. De muziek dient de vertelling. Geen schreeuwerige DJ's, maar heerlijk, nostalgisch, jazzy pianogetingel van Jef Neve.
 
De beste films zijn de films die hun angel onder je vel planten, hun gif spuiten en een klein bobbeltje veroorzaken. Ze doen maar een heel klein beetje pijn, maar je blijft dagenlang over de beet wrijven. Er is jeuk, er is irritatie, er is herinnering. Dagen Zonder Lief weet perfect die sfeer weer te geven. Felix van Groeningen heeft een prachtige, zachte, confronterende coming of age-film gemaakt over twijfelende twintigers die ook niet goed meer weten of ze nog mogen dromen of moeten toegeven aan de realiteit. Het einde van de prent suggereert een antwoord. Dat zint ons niet echt. Het doet denken aan het einde Van Youp Van 't Heks gelijkaardige theatershow Spelen Met Je Leven waarin hij ons laat geloven dat onze dromen maar spel zijn. Op het einde van het spel, moet je altijd terug naar de realiteit.