SUNSHINE

Het duurt maar acht minuten voor de zonnestralen de aarde bereiken. Dus, zo vertelt een van de bemanningsleden van de Icarus II in Sunshine in een videoboodschap aan zijn familie, duurt het voor de mensen op aarde niet al te lang om te weten of de missie om de stervende zon te redden geslaagd is. Als je op een ochtend wakker wordt en de zon straalt, dan weet je het.
 
De zon aan het uitsterven? De premisse die scenarist Alex Garland (die momenteel aan de Halo-verfilming pent) in Sunshine naar voren brengt, is in deze Al Goreaanse tijden een vreemde inconvenient truth. Zeker als je weet dat wetenschappers ervan uitgaan dat de zon nog wel zo'n vijf miljard jaar zal blijven schijnen. Niet zo in deze dystopische ruimtefilm die zich in 2057 afspeelt. Op aarde is het ijskoud geworden. Er dreigt een nieuwe ijstijd en dus het verdwijnen van life as we know it. De vlam moet opnieuw in de pan en daarom wordt de Icarus de ruimte ingezonden om door middel van een nucleaire bom het hart van de zon weer aan het kloppen te brengen. Probleem: het schip bereikt nooit zijn bestemming. Op aarde kan men van een nieuwe global warming slechts dromen.
 
Zeven jaar later is een nieuwe, achtkoppige crew onderweg in de Icarus II. Regisseur Danny Boyle is geen Jerry Bruckheimer of Michael Bay. Hij verspilt geen tijd aan het tot stand komen van de missie, maar zit met de camera onmiddellijk midden in de actie. De bemanning houdt zich bezig met wetenschappelijk onderzoek, maar vooral met het staren naar de immense brandende bol in de zwarte oneindigheid. Ze doen dat door een gigantisch raam dat net genoeg zonnestralen doorlaat om hen niet te verblinden. Een bezwerende computerstem houdt de bemanning gezelschap en is een weinig subtiele verwijzing naar HAL uit 2001.
 
De problemen beginnen als de crew de dead zone nadert, de plek in de ruimte waar ze alle contact met de aarde zullen verliezen. De navigator van dienst maakt een cruciale rekenfout met desastreuse gevolgen, de zuurstoftuin explodeert en bovendien vangen ze vreemde signalen op van de verloren gewaande Icarus I. Het is de trigger die het tot dan toe erg trage ruimteavontuur in een stroomversnelling brengt. Crewleden moeten het schip verlaten om herstellingen uit te voeren. Door de problemen laaien de (morele) discussies aan boord hoog op. Wat doe je als je maar één ruimtepak hebt voor drie personen? Hoe zwaar weegt het leven van één persoon in het licht van de hele mensheid?
 
De filosofische vragen die Boyle opwerpt maken van Sunshine niet de zoveelste Armageddon of Lost in Space. De even veelzijdige als grillige regisseur is inventief genoeg om met het relatief kleine budget van 50 miljoen dollar een eerder poëtische, zelfs religieuze film te maken die meer raakvlakken vertoont met Arthur C. Clarkes 2001: A Space Odyssey en Stanislaw Lems Solyaris dan met bovengenoemde spektakelfilms. Boyle legt de nadruk vooral in de eerste helft van zijn film op de onderlinge spanningen tussen de bemanningsleden die na zestien maanden in de ruimte last krijgen van hutkoorts. Wie het allemaal echt teveel wordt, moet op doktersvoorschrift afkoelen in de earth room, waar troostende beelden van op aarde voor de nodige rust zorgen.
 
Naast de knappe psychologische opbouw is Sunshine ook vooral visueel verbluffend. De hele film werd opgenomen in de 3 Mills Studios in het Londense East End, maar de brandende, alles verterende zon die in de film zo'n prominente rol speelt, werd digitaal tot leven gewekt. De grote, gele bol neemt in verschillende shots bijna mythische, goddelijke proporties aan. Misschien beseffen de bemanningsleden wel dat hun lot verbonden is met de Icarus uit de Griekse mythologie. Ondanks herhaalde waarschuwen van zijn vader, vloog die zo dicht bij de zon dat zijn vleugels smolten en hij neerstortte.
 
Boyle wou voor Sunshine geen Tom Cruise of Bruce Willis in de ruimte. Toch verraadt de aanwezigheid van knappe jongen Cillian Murphy (28 Days Later) als wetenschapper die de bom moet afvuren, wie er zeker niet als eerste het loodje legt. De knappe Michelle Yeoh (Memoirs of a Geisha) is een wetenschapster die de grote zuurstoftuin mag harken. Hiroyuki Sanada (The Promise) is de autoritaire kapitein van het multiculturele team. Ook hij moet helaas ervaren dat in de ruimte niemand je echt hoort schreeuwen.
 
Dat regisseur Danny Boyle van vele markten thuis is, bewijst een blik op zijn curriculum. Leg een film als Millions maar eens naast 28 Days Later; of The Beach naast Trainspotting. Een ding hebben alle films van Boyle gemeen: het moet vooruit gaan. Het is daarom des te opvallender dat hij tijdens het eerste uur van Sunshine op de rem gaat staan. Hij filmt in prachtige slow motion, begeleid door een bijna minimale en soms industriële soundtrack. Jammer genoeg houdt Boyle die zelfdiscipline niet vol tot het einde. De haast transcendentale ruimtereis degradeert door de toevoeging van een overbodig thrillerelement tot een tweederangs Alien-kloon. Je zou verwachten dat net een regisseur als Boyle niet in die val zou trappen. Gelukkig sluit Sunshine af met een zinderend slotakkoord dat letterlijk en figuurlijk op het netvlies blijft branden. Let there be light!