THE GOOD SHEPHERD

Zelfs het grote, witte doek lijkt te klein om op het einde van de indrukwekkende trailer van The Good Shepherd alle oscarwinnaars of –genomineerden te verzamelen. Robert De Niro regisseert in een drie uur durend orgasme van duistere complotten, dubbele intriges en trouw aan de Amerikaanse vlag het nooit vertelde verhaal van de geboorte van de CIA. Geïnspireerd door ware feiten, overgoten met een fictief sausje.
 
De grote, belangrijke film over de CIA is al een tijdje in de maak. John Frankenheimer stond er het verste mee, maar overleed in 2002 aan een hartaanval. Francis Ford Coppola, Wayne Wang en Philip Kaufman kregen ooit het script in handen, maar Robert De Niro beet het hardst op zijn tanden. Hij werkte naar verluidt negen jaar aan zijn troetelproject, maar kreeg vooral na 9/11 de wind van voren. Amerika is niet scheutig met informatie over de CIA. De Niro baseerde zijn personages op mensen die echt geleefd hebben, maar veranderde de namen om ze in bescherming te nemen.
 
De film opent in april 1961, ten tijde van de mislukte invasie in de Varkensbaai op Cuba. De Amerikaanse regering probeerde met de hulp van de CIA het communistische bewind onder Fidel Castro omver te werpen – met desastreuze gevolgen. Edward Wilson (Matt Damon) bevindt zich in het oog van de storm. Hij moet uitzoeken wie informatie over de aanval lekte. Op basis van een grofkorrelige foto en een krakende klankband probeert Wilson met zijn team informatie in te winnen. De scènes vormen het geraamte van een film die zich verder als een grote flashback ontvouwt.
 
Chronologisch gezien start de film een dikke twintig jaar eerder, in 1939. Edward Wilson is een uitstekend student en een onkreukbaar patriot. Tijdens zijn studies aan de universiteit van Yale wordt hij geïntroduceerd bij Skull and Bones, een geheim genootschap vol hoge omes die de wereldleiders van de toekomst opleiden. Wilson wordt algauw ingelijfd bij de OSS, de Office of Strategic Services en klimt er op tot een van de belangrijkste leiders. Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelt hij in Europa een centrale rol bij de informatieverzameling voor de Amerikanen. Na de oorlog wordt de OSS omgevormd tot de CIA, de Central Intelligence Agency. Tijdens de Koude Oorlog met Rusland moet Wilson keihard onderhandelen met de KGB.
 
Met een speeltijd van bijna drie uur neemt The Good Shepherd rustig de tijd om een lang verhaal te vertellen. De film kijkt zoals een vuistdikke roman van John Le Carre leest. Wilson is de rode draad die het verhaal samen houdt. Netjes in het pak gehesen, de haren strak in de plooi en met grote, zware bril staat hij volledig ten dienste van Amerika. Een privé-leven heeft hij nauwelijks. Zijn huwelijk met Margaret Ann Russell (Angelina Jolie) komt er alleen omdat ze zwanger is van hem. Liefde kent hij alleen voor het dove meisje Laura, tot ook zij slachtoffer wordt van zijn paranoia. Zijn zoontje Edward Jr. ziet hij voor de eerste keer als het jongetje zes jaar is. Een leven bij de CIA, zeven dagen op zeven, eist onmiskenbaar zijn tol. De prijs die de immer zwijgzame Wilson voor zijn leven betaalt, wordt alsmaar groter. Wanneer we op het einde van de film het kaderverhaal weer oppikken, blijkt waarom.
 
Robert De Niro is niet alleen een van de grootste acteurs van zijn generatie, maar blijkt ook een begenadigd regisseur. Zonde dan ook dat The Good Shepherd nog maar zijn eerste film is na A Bronx Tale uit 1993. De Niro heeft uiteraard het voordeel dat half Hollywood in zijn film wil meespelen. Leonardo De Caprio haakte wel af (hij eiste teveel geld en maakte in de plaats The Departed), maar Matt Damon is sterk als rechtschapen maar onverbiddelijke CIA-agent. Hij wordt omringd door onder meer Angelina Jolie, Alec Baldwin, Billy Crudup, Michael Gabon, William Hurt, Joe Pesci en Robert De Niro zelf. Wie een bom had gedropt op de set van The Good Shepherd, had Hollywood in één klap beroofd van zijn grootste acteurs.
 
Helaas weet de getalenteerde scenarist Eric Roth (The Insider, Munich) de spanning geen drie uur lang vol te houden. Er zitten iets te veel dode momenten in een film die voor de rest intrigeert. Het is beangstigend dat de belangrijkste beslissingen genomen worden door enkele stoïcijnse bolhoeden in rokerige kamers vol schimmige figuren. Robert De Niro acteerde de voorbije jaren bijna uitsluitend in slechte films. Zijn comeback als regisseur is hoopvol.