IRINA PALM

De Belgische regisseur Sam Garbarski debuteerde enkele jaren geleden met de charmante familiekroniek Le Tango des Rashevski. Familiebanden zijn ook belangrijk in de opmerkelijke opvolger, Irina Palm. Hierin is het hoofdpersonage een 50-jarige weduwe die zoveel van haar terminaal zieke kleinzoon houdt, dat ze zelfs bereid is een allesbehalve voor de hand liggende job aan te nemen om zo zijn dure therapie te kunnen betalen.
 
De film start vrij somber. Maggie leidt een burgerlijk, vrij routineus en onopvallend leventje; een groot deel daarvan brengt ze overigens door aan het ziekbed van haar kleinzoon. Zijn toestand is zo verslechterd, dat de enige oplossing een therapie in het verre Australië is. Maggie’s zoon en schoondochter zijn de wanhoop nabij; alhoewel de therapie gratis is, moeten ze onmiddellijk vertrekken en geld voor de vluchten en logies is er helaas niet meer. Ook Maggie is er het hart van in, maar ze blijft niet bij de pakken zitten en gaat een job zoeken. Familie en vrienden laat ze in het ongewisse.
 
Al gauw wordt duidelijk dat zonder diploma en ervaring er niet veel mogelijkheden zijn voor onze sympathieke weduwe. Ten einde raad komt ze tenslotte bij een seksclub terecht, waar ze een ‘dienster’ zoeken. De uitbater maakt Maggie zo discreet mogelijk duidelijk dat de job wel wat meer inhoudt dan het serveren van drankjes, maar omdat ze op korte tijd veel geld kan verdienen, neemt ze de job aan. Wat ze precies moet doen, moet u maar zelf in de bioscoop ontdekken, maar tot ieders verbazing – en niet in het minst die van Maggie – wordt ze er een heuse experte in. Ze krijgt zelfs zoveel succes dat de uitbater van de club haar een exotische artiestennaam geeft: Irina Palm. De voornaam is die van zijn eerste geliefde, Palm verwijst naar Maggie’s belangrijkste werkinstrument: haar hand.
 
Maggie houdt haar job angstvallig geheim, vooral voor haar eigen familie, die zich natuurlijk vragen begint te stellen over de herkomst van het geld. Haar zoon besluit haar uiteindelijk te achtervolgen en komt op die manier uiteindelijk alles te weten. Alhoewel er ondertussen genoeg geld is om zijn zoontje te genezen, is hij allesbehalve happy met de manier waarop zijn moeder aan de kost komt. Maggies schoondochter daarentegen reageert heel anders, zij kan het gebaar wel waarderen en groeit zelfs meer naar haar schoonmoeder toe. Ook haar vriendenkring komt uiteindelijk te weten wat Maggie de laatste weken allemaal uitspookte en ook daar zijn de reacties heel uiteenlopend.
 
Wie denkt dat hij in Irina Palm een paar pikante seksscènes kan meepikken, zal van een kale reis thuiskomen. Wat Irina precies in de seksclub moet doen, wordt namelijk eerder gesuggereerd dan expliciet getoond. De regisseur gaat dus discreet te werk. Bovendien kiest Garbarski er ook voor om zijn personages en de situaties waarin ze terechtkomen niet uit te lachen. Wie zich dus verwacht aan een burleske komedie kan dan ook best thuisblijven. De humor in de film grenst meer aan milde ironie en met zijn momenten is Irina Palm zelfs een beetje melancholisch. In andere scènes daarentegen durft Garbarski zich iets meer laten gaan en kunnen we zelfs spreken van enige hilariteit. De scène waarin de clubuitbater aan Maggie de jobinhoud meedeelt is daar een goed voorbeeld van, evenals het moment waarop ze haar job voor de eerste keer moet uitoefenen.
 
Tijdens het filmfestival van Berlijn kreeg hoofdvertolkster Marianne Faithfull niet de prijs voor beste actrice voor Irina Palm en dat is best wel een beetje jammer. Dit is sowieso geen dankbare rol: Maggie is niet bepaald aantrekkelijk, leidt ook niet echt een spannend leven en moet dan nog eens op een vunzige manier haar brood verdienen. Faithfull kwijt zich echter uitstekend van haar taak: niet alleen zet ze Maggie op een geloofwaardige manier neer, haar vertolking volgt ook de toon van de film: discreet, rustig en ironisch. Bovendien verstaat ze de kunst om een scène te dragen door alleen haar gezichtsuitdrukkingen te gebruiken. Kortom: Marianne Faithfull speelt hier de rol van haar leven. En Garbarski mag nog meer films van dit kaliber maken.