DIE HARD 4.0

| LEES HIER DE SPECIAL OVER 20 JAAR DIE HARD: ANOTHER DAY IN PARADISE |

De oude actiehelden van weleer zijn dan toch niet helemaal dood en begraven. Sylvester Stallone had met Rocky Balboa begin dit jaar nog een allerlaatste wedstrijd in het logge, moegetergde lichaam. Bruce Willis had na de aanslagen van 11 september gezworen dat hij nooit meer zou acteren in een zware actiefilm, maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Willis' beslissing om nog een keertje in de huid van John McClane te kruipen verdeelde de filmliefhebbers in twee kampen: cool, zo dachten de optimisten; niet doen, zo oordeelden de pessimisten. Dat laatste standpunt was meer dan begrijpelijk, zeker toen duidelijk werd dat niet John McTiernan – regisseur van deel 1 en 3 - maar wel Len Wiseman de regieteugels in handen zou nemen. Wiseman is de hippe, springerige beeldengymnast die knappe commercials maakte voor PlayStation en Oracle, maar afgaande op zijn twee Underworld-films ook gek is op trendy computereffecten, en dat kan de serie missen als kiespijn.
 
Ook onze verwachtingen waren voor Die Hard 4.0 (in Amerika luidt de titel veel poëtischer Live Free Or Die Hard) niet echt hoog. De blockbusterzomer vol ergerlijke piraten en enerverende groene moerasmonsters ontgoochelt tot dusver danig, maar Die Hard 4.0 verrast in positieve zin. Wiseman deed wat niemand van hem verwacht had: hij verenigde water en vuur. Wie had ooit gedacht dat een moderne, flitsende, nieuwerwetse regisseur zo nauwgezet de vinger kon leggen op de polsslag van een bijna prehistorische, ouderwetse actiefranchise? Vanaf het moment dat John McClane zijn eerste optreden maakt, voel je gewoon dat het goed zit. De toon, de sfeer, de dialogen: dit is een film uit de Die Hard stal.
 
We ontmoeten John McClane twaalf jaar na het einde van de derde film. Er is goed nieuws en slecht nieuws: de alcohol heeft hij inmiddels afgezworen, maar alle perikelen hebben hem ook zijn huwelijk gekost. Zijn job bij Homeland Security is niet de spannendste ooit. Midden in de nacht mag McClane op pad om de jonge hacker Matt Farrell (Justin Long) van Camden, New Jersey, naar Washington D.C. te transporteren. McClane heeft nog maar net bij de Red Bull verslaafde Farrell aangeklopt, of enkele terroristen legen hun geweren op de flat. Blijkt dat Farrell zonder het zelf te weten een pion is in een internationale terroristische bende die Amerika door middel van een virtuele bom plat wil leggen.
 
En dus is John McClane nog maar eens in the wrong place at the wrong time. Machteloos moet hij toezien hoe de digitale terroristen een drievoudige computerbom ontvouwen die in het milieu bekend staat als de fire sale, de totale uitverkoop van alle dienstverlening. Het compleet in de war sturen van het verkeerslichten, een spectaculaire beurscrash en het uitlokken van antraxalarmen blijkt slechts een rustig opwarmertje voor het echte werk: het lamleggen van de toevoer van water, gas en elektriciteit. Amerika kan niet zeggen dat het niet gewaarschuwd was: een handige montage van toespraken van verschillende Amerikaanse presidenten kan tellen als kennisgeving.
 
Het scenario van Mark Bomback en David Marconi, dat oorspronkelijk dienst zou doen als een sequel op Enemy of the State, speelt in op de post 9/11-sfeer van angst op nieuwe aanvallen. Dat de bad guy van dienst een ex-veiligheidsexpert is die wil aantonen dat het veiligheidsplan van de Verenigde Staten zo lek is als een zeef, is dubbel ironisch. "Beter ik, dan een of andere vreemde godsdienstidioot," zo schreeuwt hij op de vraag waarom hij zijn eigen land wil doen wankelen. Aanvankelijk komt Timothy Olyphant als Überslechterik Thomas Gabriel maar bleekjes over, vooral omdat hij in de eerste helft van de film de honneurs laat waarnemen door zijn lenige liefde, de kung fu experte Mai Lihn (Maggie Q). Gabriel treedt pas op het voorplan wanneer hij besluit om pasmunt achter de hand te houden: hij ontvoert Willis' puberdochter Lucy (Mary Elizabeth Winstead in de rol die ook Jessica Simpson en Britney Spears ambieerden). Bruce Willis zelf ontpopt zich in deze Die Hard 4.0 als een analoog horloge dat zelfs in een digitale wereld verder tikt. Hij is er gewoon: nors, verzuurd, boos, scheldend, roepend en tierend; maar zijn drijfveren blijven nobel. De held tegen wil en dank ontfermt zich al snel over that kid en gaat helemaal in overdrive als ook het leven van zijn bloedeigen dochter op het spel staat. De oude man die is blijven hangen in het tijdperk van Creedence Clearwater Revival knokt, springt, vecht en beukt als weleer. Dat de film in tegenstelling tot de vorige drie afleveringen dit keer een kindvriendelijke PG-13 rating moest halen, doet nauwelijks niets af aan de intensiteit en explosiviteit van de actiesequenties. Willis is trouwens nog steeds op zijn best als hij wisecrackend voor verbaal vuurwerk mag zorgen.
 
De grote vraag bij Die Hard 4.0 was hoe geloofwaardig regisseur Len Wiseman de actie in beeld zou brengen. In deze tijden vol gladde CGI-effecten is het mogelijk om twee piratenschepen elkaar te laten bekampen terwijl ze in een gigantische draaikolk tollen, maar uitgerekend zo'n digitale hoogstandjes zouden de doodsteek betekenen voor deze Die Hard van de nieuwe eeuw. Wiseman pakt het slimmer aan: met opvallend altmodische stunts gaat hij back to basics. Dat betekent: veel klassieke shoot outs, veel getuimel door glas en vooral veel manueel stunt- en vliegwerk. Bravourestukken zijn onder meer een gigantische kettingbotsing in een tunnel, een enerverende scène in een liftkoker en een scène waarin een zware truck op een bruggenconstructie achtervolgd wordt door een straaljager. Die laatste scène is eigenlijk de enige waar Wiseman zwaar uit de bocht slingert.
 
Tijdens het bekijken van Die Hard 4.0 besef je plotseling dat het genre van de pure actiefilm de voorbije jaren volledig verdwenen is. Actie staat tegenwoordig ten dienste van een ander genre, maar Die Hard 4.0 bewijst dat de actiefilm taaier is dan gedacht. De grote verdienste van Wiseman is dat hij tegen alle verwachtingen in de sfeer en de strekking van de vorige films heeft weten te bewaren. Het mooiste compliment dat je de film kan geven, is dat je gedurende een dikke twee uur gelooft dat de fantastische jaren tachtig even terug zijn. En die zitten als jarenlang ingelopen sportschoenen: zalig.