DIE HARD: TERUGBLIK

Het is misschien moeilijk te geloven, maar de eerste Die Hard dateert alweer van 19 jaar geleden. In 1988 werd het actiegenre plots erg hot in hollywood. Een jaar eerder had Mel Gibson reeds het startsein gegeven met de fantastische buddy-film Lethal Weapon (ook al een Joel Silver productie), waar de schitterende dialogen en spectaculaire scènes elkaar aan een razendsnel tempo opvolgden. Iedereen had het begrepen, de actiefilm was aan zijn hoogtepunt toe. Een jaar later besloten producenten Lawrence Gordon en Joel Silver aan de hype mee deel te nemen. Beiden waren wild van het boek Nothing lasts forever van schrijver Roderick Thorp, en startten de voorbereiding van wat een van de grootste actiefilms uit de geschiedenis zou worden.
 
Een jaar eerder had Joel Silver samengewerkt met de tot dan toe onbekende regisseur John Mctiernan voor de kaskraker Predator. De Amerikaan had tot dan toe enkel Nomads op zijn cv staan, een lauwe horrorfilm uit 1986 met Pierce Brosnan. Predator werd echter een grote hit en een nieuwe samenwerking zagen beide makers zeker zitten. Tijdens de lange zoektocht, waar van Sylvester Stalllone en zelfs Richard Gere (!) de revue passeerden, werd uiteindelijk Bruce Willis opgevist. De acteur was op dat moment erg in trek dankzij zijn werk in Moonlighting. Een voortreffelijke keus bleek achteraf, want tot op heden tracht elke acteur zijn prestatie te overtreffen. De man beschikt over een uitstekend charisma, vuurt enkele onvergetelijke oneliners af die hij vaak terplekke bedacht, neemt je compleet mee in het spektakel en is gewoon onweerstaanbaar grappig.
 
De digitale motor draaide in de jaren '80 uiteraard nog lang niet op volle toeren wat de actie alleen maar ten goede komt. De actiescènes waren ongezien. Het script werd geschreven door Jeb Stuart. De man was eveneens onbekend. Zijn enige prestatie tot dan toe was even op de aftiteling van de knaller 48 hrs te verschrijven. Later zou de man nog meeschrijven aan de screenplay van The Fugitive en het Steven Seagal vehikel Fire Down Below. In 1997 maakte hij zijn regiedebuut met de middelmatige actieknaller Switchback met onder andere Dennis Quaid en Danny Glover. Momenteel schrijft de man mee aan John Rambo. Die Hard blijft echter zijn meest noemenswaardige feit.
 
Gelukkig hielden de mensen er rekening mee dat de bad guy minstens evenveel gevoel moest opwekken als het hoofdpersonage. Als Oostenrijkse terrorist werd daarom de uitstekend gecaste Alan Rickman opgevist. Zijn uitstekend acteerwerk zou de film naar nog grotere hoogten duwen. Neem daarbij nog de goede (door Bruce Willis persoonlijk naar voren geschoven) Bonnie Bedelia en komisch wonder Reginald VelJohnson en een uitstekende cast was geboren. De fout gesproken Duitse dialogen nam iedereen er graag bij. Voor een complete bespreking van Die Hard (1988) erwijzen we u graag door naar onze bespreking in de klassiekerrubriek. Leuk om weten is ook dat toen in een heel vroege beginfase Arnold Schwarzenegger nog aan het project gekoppeld was, Die Hard in eerste fase een vervolg zou worden op Commando uit 1985. Gelukkig ging dat feest dus niet door.
 
Zoals alle succesvolle actiefilms werd er om een sequel gesmeekt. De producenten zagen hier wel brood in. Hoewel de eerste perscommentaren niet echt lovend waren, had het publiek de film wel erg hoge punten toebedeeld. De vraag bleef echter of een vervolg wel nog steeds hetzelfde niveau zou halen. De eerste Die Hard was namelijk grensverleggend en bijna elke actiefilm haalde zijn inspiratie uit de onvergetelijke klassieker. Joel Silver wou het in ieder geval maar al te graag proberen. De man wou zijn oorspronkelijke cast terughalen (minus Alan Rickman) om hetzelfde succes tot stand te brengen. Meteen kwam het eerste probleem naar voren. John Mctiernan had wel de interesse om opnieuw aan boord te springen, maar de man lag reeds onder contract voor de duikbootthriller The Hunt for Red October met Sean Connery. In de zoektocht naar een nieuwe regisseur werd gekozen voor de Fin Renny Harlin. Geen risicoloze keuze, want de man zijn vorige werk (Nightmare on Elm Street 4 ) was niet bepaald een succes geworden. Zowel Bruce Willis als Bonnie Bedelia hernamen hun rol.
 
In het script van scenarist Doug Richardson (die in 2005 ook het script voor Hostage afleverde, ook al een Bruce Willis film) werd ditmaal duidelijk de actie meer voorop gebracht. Waar de terroristen in het eerste deel veel aandacht kregen is er in het 2e deel maar weinig van te merken. Gelukkig maakten de schitterende Bruce Willis en de indrukwekkende actiescènes veel goed. Ook werd ditmaal niet geopteerd voor een bekend gezicht als tegenpool. In plaats van een groot booswicht krijgen we er ditmaal twee voorgeschoteld, de ene in een al iets grotere rol als de andere. De toenmalig relatief onbekende (en voor de meesten nog steeds) William Sadler kroop in de huid van de geflipte Col. Stuart. Naast zijn belegen intro haalt de acteur echter nooit het niveau van zijn voorganger. Het zou wel oneerlijk zijn de man te vergelijken met Alan Rickman die toen eenmaal het beste uit zichzelf haalde. Ondanks zijn weinig indrukwekkende prestatie zette de acteur nog steeds een goede booswicht neer. Eveneens van de partij was Italiaans acteur Franco Nero als Generaal Esperanza. In 1968 werd hij genomineerd voor zijn werk in Camelot (1967), maar later scheerde hij zelden nog hoge toppen. Het personage zou afkomstig zijn uit Valverde, het uitgevonden land in Latijns-Amerika waar tevens Commando op inspeelde (jawel!).
 
In tegenstelling tot de ingenieuze kraak uit het eerste deel ligt hier de rode draad bij de bevrijding van een dictator. De terroristen nemen de hele luchthaven over om een bepaald vliegtuig te laten landen. Paniek alom bij de grote bazen ware het niet dat John McClane op de luchthaven aanwezig is en zijn vrouw in een van de rondvliegende vliegtuigen zit. De film werd opnieuw warm onthaald, maar iedereen was het over eens: De Aliens-tacktiek (groter, sneller, beter,…) had jammerlijk gefaald. De film haalde niet het niveau van zijn voorganger. Ondanks deze commentaar bleef het een gezellige actieknaller die alles had waar het publiek naar verlangde. Als sidekick werd gekozen voor NYPD Blue-veteraan Dennis Franz. De komische Reginald VelJohnson kreeg wel nog een cameo toegediend.
 
Een tien seconden durende cameo in de weinig grappige komedie Loaded Weapon met Emilio Estevez en Samuel L. Jackson niet te na gesproken, was het tot 1995 wachten tot er een derde Die Hard kwam. Dat ging niet zonder de nodige vraagtekens. De tweede film werd niet door iedereen goedgekeurd en het script was oorspronkelijk bedoeld als derde deel voor Lethal Weapon. De derde film was echter niet alleen de terugkeer voor Bruce Willis, maar tevens ook die van regisseur John Mctiernan, die zo vele kijkers vertrouwen inboezemde. De casting verliep echter niet erg soepel. Alvorens Samuel L. Jackson de rol ging spelen van Zeus, was deze eerst voor een vrouw geschreven en later eerst aan Laurence ‘Morpheus’ Fishburne aangeboden. Deze weigerde de rol, maar kwam later op die beslissing terug. De makers hadden er echter niet op gewacht en de rol was reeds in handen van Samuel L. Jackson (de twee werden toen en nu trouwens veel met elkaar verwisseld). Daarmee trad Die Hard eveneens in het genre van de buddy movie zonder er echt een te zijn.
 
Een briljante keuze, zo bleek, want de twee topacteurs acteren de pannen van het dak. In de film was geen plaats meer voor Bonnie Bedelia waardoor het personage John McClane eveneens een metamorfose onderging. De traditionele held was omgeschakeld in een drankzuchtige, niettemin even aardige has been. Over het tweede deel wordt niet meer gesproken, over het eerste deel des te meer. Om succes te verzekeren werd het personage van Alan Rickman wat meer ontleed waardoor er een al even ingenieuze broer ontstond. Even leek het dat David Thewlis de rol ging krijgen. Momenteel staat de man bekend om zijn bijrollen in Timeline en The New World, maar in 1995 had de Engelsman faam gemaakt met Naked, waarvoor hij eveneens een prijs kreeg op het festival van Cannes. Bij het Amerikaanse publiek leek hij echter weinig bekend en de broerrelatie die verwees naar het eerste deel maakte hem niet tot de ideale persoon voor de taak. Er werd op veilig gespeeld en de uitstekende Jeremy Irons kreeg de rol. Zijn psychologisch Kriegspiel werd duidelijk aan de komische momenten gekoppeld, maar de acteur straalt een uitstekende dreiging uit en was een uitstekende opvolger voor Alan Rickman.
 
De komische intermezzo’s waren in het derde deel ook een stuk meer aanwezig dan in de voorgaande episodes. In tegenstelling tot het tweede deel werd ook het verhaal meer onder handen genomen. Op het eerste gezicht lijkt de wraakplanning - John heeft immers de broer van de Europeaan op zijn geweten (welk geweten?) - de bovenhand te nemen maar de kraak is uiteraard het grootste doel. Ironisch genoeg werd scenarist Jonathan Hensleigh opgepakt en verhoord nadat hij het script had afgewerkt. Men vroeg zich af hoe hij aan zoveel informatie was geraakt over de Federale Reserve Bank van Manhattan. Een simpel artikel bleek de uitkomst en een aardige promotiestunt. De film boerde duidelijk beter dan deel 2. De aanwezigheid van Samuel L. Jackson, die een jaar voordien razend populair was geworden door Pulp Fiction, was dan ook een fantastische bijdrage. Dat Bruce Willis & Sam het zo goed met elkaar konden vinden was tevens ook de aanleiding voor een nieuwe samenwerking in 2000 voor Unbreakable.
 
Daarna regende het geruchten. Hoewel een vierde film zeker tot de mogelijkheden behoorde, gaf Willis toe dat hij een beetje op het genre uitgekeken was - tot grote spijt van veel actiefanaten. In 2001, na de aanslag op 11 september, zwoor Bruce Willis het actiegenre voorgoed tot zijn verleden te laten (Euh… Tears of the sun??). Het verbaasde dan ook heel wat mensen toen Willis dan toch toezegde voor een vierde deel. Hoewel de actiester eerst en vooral de humor op de voorgrond wou brengen, lijkt daar in de voorstukken weinig van in huis te komen. Ook de casting verliep, net zoals zijn voorgangers, niet rechtlijnig. Over het verhaal werd meer gespeculeerd dan over de volgende Lost-ontknoping. Namen als Britney Spears, Lindsey Lohan en Jessica Simpson  (the horror!) kwamen in beeld voor de rol van Bruce Willis' dochter. Justin Timberlake bleek volgens Willis dan weer de ideale zoon. Toen het verhaal over de internetterroristen ook nog eens naar buiten kwam, leek het hek helemaal van de dam.
 
Timothy Olyphant (de sheriff uit de serie Deadwood) krijgt in het vierde deel de loodzware opdracht naast Alan Rickman en Jeremy Irons plaats te nemen. Het niveau van William Sadler zal het opkomende talent (volgend jaar is de Amerikaan eveneens te zien in de game adaption van Hitman) zeker halen. Regisseur van dienst is Len Wiseman, die met Underworld bewees een degelijk actieregisseur te zijn, maar daarom nog geen goede verhaalverteller. De man was trouwens niet de eerste keuze voor de job. Even werd John McTiernan aan het project gekoppeld, maar daar bleek niets van waar te zijn. Na de samenwerking in Hostage wou Bruce Willis absoluut regisseur Florent Emilio Siri aan boord halen, maar ook deze deal sprong af. Kort voor Len Wiseman definitief zijn entree maakte, waren er nog geruchten dat niemand minder dan Luc Besson (Léon) de regie op zich ging nemen. Geruchten, zo bleek, want het succes van Underwold bezorgde Wiseman een plaats in de regiestoel. Het script is afkomstig van Mark Bomback -waarschijnlijk gekozen door zijn naam - die met Godsend en The Night Caller niet meteen de beste verhalen heeft afgeleverd.
 
Maar Bruce Willis is natuurlijk van de partij en daar gaat het tenslotte om. Hoewel de man zal moeten vechten tegen een muur van special effects – naast de voorgenoemde terroristen – heeft hij wel grotere zaken overwonnen (zelfs de aarde in Armageddon). Het eighties gevoel zal moeilijk terug te vinden zijn, maar laten we niet te pessimistisch zijn. Wat optimisme in de wereld mag ook wel eens. Iedereen kan het zien op 4 juli. Vingers kruisen, een kaars laten branden en hopen dat deel 4 hetzelfde niveau haalt als zijn voorgangers van deze voortreffelijke reeks.