Wat valt er zoal te vertellen over blockbusters dat al niet lang is gezegd? Het zijn films waar de grote massa storm voor loopt maar waar de critici toch op hun honger blijven zitten. Het is een beetje zoals McDonald’s: lekker zolang je er kan van eten maar zodra je het restaurant verlaat, krijg je opnieuw honger. Bij blockbusters is het net hetzelfde: de juiste dosis actie, niet te gewelddadig en voldoende humor houden het publiek mooi verzadigd. Maar hoe komt een film aan die stempel van blockbuster? Is het om zijn inhoud of omdat hij de kassa’s zo dikwijls doet rinkelen? Waar is het allemaal begonnen? Om van de eerste blockbuster te kunnen spreken, moeten we inderdaad al een tijdje terug in de tijd, naar 1975.
In 1975 had praktisch niemand van het woord blockbuster gehoord, maar daar kwam snel verandering in. De film die het tij deed keren is natuurlijk Jaws, tegenwoordig een heuse klassieker en nog steeds één van de beste actiethrillers ooit gemaakt. Het verhaaltje van een moordzuchtige witte haai die de stranden van een eiland teistert, werkte zo tot de verbeelding van het bioscoopgaande publiek dat er een ware rage ontstond. De kassa’s stonden roodgloeiend, mensen gingen wel drie of vier keer naar dezelfde film kijken. In de jaren voordien was er wel eens een hetze geweest rond bepaalde films, zoals bij The Exorcist of The French Connection, maar nooit in die mate zoals bij Jaws. Die film lanceerde meteen de carrière van één van de invloedrijkste regisseurs uit de filmgeschiedenis: Steven Spielberg. 's Mans carrière heeft eigenlijk nooit anders bestaan dan uit blockbusters maar dan wel met een intelligent karakter en sentimentele touch.
De laatste jaren heeft de blockbuster steeds meer aan kracht ingeboet. Met grote kanonnen zoals The Island, War of the Worlds of Mission: Impossible III op de affiche zou een mens toch voor minder richting bioscoop trekken, maar daar is zoals eerder vermeld iets misgegaan. Het grote publiek heeft blijkbaar genoeg van het hersenloze vertier en kiest resoluut de kaart van mysterieuze whodunnits, gangsterflicks en spijkerharde horrorfilms. Zo prijken films als Zodiac, The Prestige en The Departed tegenwoordig wekenlang bovenaan de lijstjes van de ticketverkoop. Films waarbij men moet nadenken, praatfilms met een boodschap en toch interessant om te volgen. Is dit de nieuwe lichting van blockbusters? Moet het hersenloze vertier plaats ruimen voor indringende karakterschetsen en tot nadenken stemmende drama’s?
En waarom eigenlijk ook niet? Iedereen wil zich na het bekijken van een film wel de juiste vragen stellen, of hij het plaatje wel juist begrepen heeft. Daar ligt het nadeel bij de grote blockbusters; ze nemen hun publiek niet langer ernstig, alles moet knallen. Pats boem bang, het less is more–principe volledig overboord gooien is niet altijd de verkeerde keuze maar ze elke zomer opnieuw maken is natuurlijk ook te veel van het goede. Het gebrek aan een hart en ballen zoals echt goede films betamen, zal een blockbuster wellicht altijd parten blijven spelen. Alles moet in overeenstemming blijven met het beoogde budget.
Misschien komt er deze zomer eindelijk een kentering met good old John McClane die terugkeert voor zijn vierde Die Hard-avontuur en ongetwijfeld één van de publiekstrekkers van deze zomer moet worden. Ook Michael Bay, bekend van Armageddon en The Rock, komt met een nieuw actiespektakel op de proppen, Transformers waarvoor hij samenwerkte met Steven Spielberg. Het wordt natuurlijk afwachten of deze films een meerwaarde kunnen betekenen in de filmgeschiedenis maar een stevige portie actie en ontspanning gaat er altijd in. Niet twijfelen dus en richting bioscoop voor een mooie zomer vol blockbustergeweld.
ZOMERBLOCKBUSTERS
Pats boem bang