HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX

Met een gracieuze toverstokbeweging en een handig getimede toverspreuk beheerst Harry Potter dezer dagen weer het nieuws. Op 21 juli kennen we het antwoord op de meest prangende vraag van 2007: sterft de tovenaarsleerling of breekt hij voorgoed de wederopstanding van Voldemort? Vóór het laatste boek verschijnt, komt de vijfde film in de zalen. The Order of the Phoenix voegt een nieuw zwartpigment toe aan de steeds donker wordende inkt waarmee Rowling haar verhaal schrijft.
 
De metamorfose van Harry Potter – persoon, boek, film en fenomeen – is verbazingwekkend. De kleine, irritante snotaap met bedenkelijk brilmontuur en koddige toverstok begeesterde bij de verschijning van het eerste boek vooral kinderen. De makke, ongeïnspireerde (maar ironisch genoeg lucratiefste) eerste twee verfilmingen van Chris Columbus waren niet overtuigend genoeg om mee gesleurd te worden in wat niet meer dan een hype bleek te zijn. Zes jaar later heeft de vrolijke, speelse glittermagie vreemd genoeg plaats moeten maken voor tovenarij vol grauw realisme. De echte magie van Harry Potter bleek te schuilen in het opgroeien van het personage. Elk boek werd donkerder en duisterder. Elke verfilming grimmiger, wilder, hoekiger. Alfonso Cuarón (The Prisoner of Azkaban) en Mike Newell (The Goblet of Fire) vertelden geen sprookje vóór maar nachtmerries tijdens het slapen. Nieuwkomer David Yates gaat in The Order of the Phoenix vooral op zoek naar de innerlijke strijd van Harry Potter, die als een echte tragische held verlokt wordt door the dark side.
 
Even was er sprake dat Jean-Pierre Jeunet (Un long dimanche de fiançailles) deze vijfde Harry Potter-film zou regisseren. De excentrieke Franse beeldentovenaar kon al meteen toegevoegd worden aan de lange rij regisseurs die de grote verdwijntruc toepasten: Jonathan Demme, Brad Silberling, Terry Gilliam, Steven Spielberg, Guillermo del Toro en Marc Forster. Wie de afwezigheid van Jeunet betreurt, moet slechts vijf minuten wachten om overtuigd te geraken van het kunnen van Yates. De Brit werkt in Engeland vooral voor televisie, maar bewijst met zijn openingsscène meteen dat hij een uitstekend opvolger is van Cuarón en Newell. De transformatie van het eenzame, blauwige speeltuintje waar Harry Potter schommelt tot een haast apocalyptisch strijdtoneel met twee dementors die het op hem gemunt hebben, is een visueel meesterwerk op zich. De volgende 2.5 uur blijft Yates even donker en somber filmen als de gangen van Azkaban moeten aanvoelen.  
 
Het vijfde deel concentreert zich vooral op Harry Potters zielenroerselen en innerlijke strijd. 's Nachts wordt hij badend in het zweet wakker omdat hij nachtmerries heeft van zijn laatste confrontatie met Voldemort (nog steeds een ijzige Ralph Fiennes), waarbij zijn vriend Carlo om het leven kwam. Dat hij wegens een illegale Patronusbezwering gedagvaard wordt voor het Ministerie van Toverkunst, maakt er de zaken niet vrolijker op. Op Zweinstein valt er ook al weinig pret te beleven. De nieuwe lerares Verweer tegen Zwarte Kunsten, Dorothea Omber (Imelda Staunton is geweldig!), is een molletje uitgezet door de gewetenloze Cornelius Droebel, de Minister van Toverkunst die samen met De Ochtendprofeet een haatcampagne tegen Harry voert en ondertussen Perkamentus (Michael Gambon) uit zijn stoel wipt. Omdat Voldemort toch echt op Harry uit is, vormt hij samen met zijn vrienden de geheime gevechtsclub De strijders van Perkamentus. Daar ontpopt Harry zich tot zo'n uitmuntend leraar, dat zelfs de hopeloze Marcel Lubbermans allerlei spreuken onder de knie krijgt. Intussen bundelen ook enkele oude bekenden, onder leiding van Harry's peetvader Sirius Zwarts (Gary Oldman in goede doen), hun krachten in de Orde van de Feniks en ontsnapt Voldemort-aanhangster Bellatrix Van Detta (de hysterische Helena Bonham Carter) uit de gevangenis Azkaban.
 
Het jongensachtige, prépuberale toontje waar de eerste twee Potter-films nog mee te kampen hadden, moet in deze Order of the Phoenix definitief plaatsmaken voor een haast pessimistische verhaallijn die ook wel gelijkenissen vertoont met de derde Spider-Man prent. Door zijn onvermijdelijke liaison met Voldemort komt Harry onder de invloed van duistere krachten. Niet alleen moet Harry de grillen van het in het roze mantelpakje gehesen irritante omaatje Omber verdragen, ook beschuldigt de tovenaarskrant hem van paniekzaaierij (Harry Plotter! titelen ze) en moet hij proberen Voldemort uit zijn geest te houden. Voor de dagelijkse besognes op Zweinstein, zoals zwerkbal of studeren, is haast geen tijd. Hoewel: dit vijfde hoofdstuk is uiteraard het deel waarin Harry onder een magische maretak de tong krult met Cho Chang (Katie Leung), professor Zwamdrift (korte bijrol van Emma Thompson) haar baantje dreigt te verliezen, weer een heleboel Slijmballen verdiend moeten worden en Hagrid op de proppen komt met zijn uit de kluiten gewassen halfbroer.
 
Er gebeurt gewoontegetrouw weer veel, héél veel in deze Potter-verfilming die met de vaart van de Zweinsteinexpres voorbij raast – vreemd genoeg is deze verfilming van het dikste boek, de kortste film uit de reeks. Gelukkig neemt scenarist Michael Goldenberg (meer dan zijn voorganger Steve Kloves) de tijd voor enkele rustpunten waar er om de doden getreurd kan worden. Helaas betekent het wel dat enkele personages nauwelijks iets te doen krijgen. Hermelien en Ron lopen er deze keer plompverloren bij. Professor Sneep krijgt één mooie scène, maar – helaas voor de immer briljante Alan Rickman - meer ook niet. Harry's oude vrienden en vijanden onder zijn klasgenoten krijgen niet meer dan cameo's. De hele verhaallijn rond de blootsvoetse Luna Leeflang (Evanna Lynch) komt niet goed uit de verf. Yates schetst wel bijzonder doeltreffend de politieke machtstrijd die het conservatieve ministerie tegen Zweinstein voert. Je zou J.K. Roweling nog van enige maatschappijkritiek gaan verdenken.
 
Zoals fans van de serie weten, wordt op het einde van The Order of the Phoenix de profetie onthuld die in het zevende deel zijn uitkomst zal krijgen: één van de twee antagonisten zal het loodje leggen, want de één kan niet voortleven als de ander niet dood is. Het vijfde deel krijgt zijn klassieke confrontatie tussen Harry en de heer van het Duister in het departement van Mystificatie, waar ook de leden van de Orde van de Phoenix dan eindelijk hun moment van glorie kennen. En één belangrijk personage zich opoffert voor de goede zaak. De dood is een wezenlijk deel geworden van Harry Potters leven. Of het ook zijn eigen lot is, moet u zelf maar lezen in The Deathly Hallows. Misschien moeten Guillermo del Toro of Jean-Pierre Jeunet dat ook maar eens doen.