DEATH OF A PRESIDENT

Op 19 oktober 2007 wordt George W. Bush vermoord in Chicago wanneer hij na een toespraak voor zakenlui het gebouw verlaat. Onmiddellijk wordt de jacht op de moordenaar geopend.
 
Death of a President is een docufiction. Wat regisseur Gabriel Range toont, is niet echt gebeurd maar zo bedacht en gepresenteerd dat het de waarheid en niets dan de waarheid zou kunnen zijn. De film kijkt terug op het dramatische moment, de moord op de president van het machtigste land ter wereld, de leider van de vrije westerse wereld.
 
Ruwweg is DOAP opgebouwd uit twee delen: de spanningsopbouw tot de moord waarop de zoektocht naar de schutter begint. De aankomst van George W. Bush in Chicago heeft een immense massa demonstranten op de been gebracht. Zo bijzonder is dat niet. Overal waar de man gaat of staat, wordt hij opgewacht door fervente voor- en tegenstanders. Op 19 oktober is de sfeer grimmiger, agressiever dan anders. Range bouwt de spanning zorgvuldig op. De toekomstige moord is bijna voelbaar.
 
Nadat de president neer gekogeld is, gaat DOAP nog eventjes door op hetzelfde strakke stramien. De momenten dat Bush nog zweeft tussen leven en dood zijn bijzonder sterk. Gabriel Range stelt de president voor als een echte mens, eentje met collega’s en vrienden. Niet het holle symbool dat volgens zijn tegenstanders al het slechte op het wereld verpersoonlijkt, maar een man met gevoel voor humor en respect voor zijn trouwe aanhangers die hem aan de uitgang van het hotel opwachten. Dat maakt van de film geen pro-Bush document, maar het gratuite Bush-bashen is achterwege gebleven. Range heeft het niet zo zeer over de president maar over het klimaat van haat, twijfel en angst dat ontstaan is na de aanslagen op het World Trade Center op 9 september 2001. De reactie van Bush en neoconservatieve haviken heeft het klimaat geschapen dat geleid heeft tot zijn eigen dood. DOAP is een schets van een tijdsgewricht waarin veel mensen Bush hartsgrondig haten. Bedenkend hoeveel vijanden hij heeft, is het bijna een wonder dat de man in het echt nog niet vermoord is.
 
Het deel tot aan de schietpartij is spannend. Minder overtuigend is het onderzoek naar de moordenaar. Bij de usual suspects horen – natuurlijk - een pak Arabieren. De sporen leiden al snel naar één van hen: de Syriër Jamal Abu Zikri. Die heeft pech dat de politie hem zo snel op het spoor is. Range focust op de technische aspecten van het onderzoekt. Wie die Zikri is, wat hem tot de moord aangezet heeft, blijft vaag. Een lange aflevering van CSI lijkt het soms. Echt spannend wil het nooit echt worden zodat DOAP als een nachtkaars uitdooft.
 
Het oordeel over Death of a President hangt sterk af of je het als kijker een goed idee vindt om een fictieve documentaire te maken over George W. Bush. Historici zullen nog honderden jaren werk hebben om zijn rol in de wereldgeschiedenis te duiden. De oorlog in Irak, de strijd tegen de as van het kwaad en zijn verzet tegen ethische modernisering zijn vette kluiven voor documentairemakers die grondig kritisch onderzoek willen doen. Met genoeg fantasie en lef kan een spetterende speelfilm gemaakt worden over de periode Bush.
 
Een fictieve documentaire houdt het midden tussen de twee en op mogelijke gebeurtenissen. Het welslagen van een docufiction hangt dus af van hoe spectaculair en geloofwaardig die geënsceneerde voorvallen zijn. Gabriel Range woonde en werkte jaren als journalist in de Verenigde Staten. De keuze voor fictie is ingegeven door zijn zorg om de manipulatie van het publiek door de massamedia. Hij bewijst dat het mogelijk is een honderd procent verzonnen verhaal te doen doorgaan voor een doorwrochte, uiterst betrouwbare, met authentieke getuigenissen onderbouwde documentaire zoals ze op BBC uitgezonden worden.
 
Meer dan een jaar bestuurde hij archiefbeelden van de president. Zoekend naar de fragmenten die bruikbaar waren voor zijn film. Een monnikenwerk. Daarna schoot hij het fake archiefmateriaal, vervolgens de interviews met de bevoorrechte getuigen. Het verschil tussen echte archiefbeelden en het nieuwe materiaal is niet te maken. De montage is perfect: visueel en auditief goochelwerk van de superieure soort, om het woord briljant niet te moeten gebruiken.
 
Veel fantasie heeft hij niet gebruikt. Echt spectaculair zijn de gebeurtenissen niet, ze zijn op het randje van het saaie af. In de Verenigde Staten veroorzaakte Death of a President enige ophef. Grote bioscoopketens weigerden DOAP uit te brengen. Het idee dat hun president vermoord wordt, is voor veel Amerikanen niet te vatten. Overspannen reacties zijn het. Het idee kan dan wel opruiend klinken, de uitwerking is dat allerminst. Nergens neemt Range stellingen in die opiniemakers in Europa - en de laatste tijd ook meer en meer in Amerika zelf – al meer dan eens geponeerd hebben. Bij ons zal de film niet veel discussie uitlokken, tenzij misschien over het genre docufiction zelf.