LEES OOK DEEL 1: ZALIG BEGIN VAN EUROPEES FILMFEEST
Maria en Roszika Varga, de jonge hoofdrolspeelsters van het Hongaarse naturalistische drama Iska’s Journey werden gelauwerd voor hun afgemeten spel in een film die meer dan waarschijnlijk de Belgische zalen niet zal halen. De parallelle prijzen werden verdeeld onder de Britse docufiction Death of a President, The Art of Crying van Peter Schonau Fog en nog maar eens California Dreamin’.
De prijswinnaars werden allemaal getoond in de eerste helft van het festival. Het maakte de niet-bekroonde films die later werden gescreend niet minder interessant. Pas Douce bijvoorbeeld, een Zwitserse suspensefilm met Isild Le Besco in een ontnuchterende hoofdrol. Ze speelt Frédérique, een verpleegster in een grensstadje in de bergen. Ze draait letterlijk en figuurlijk in rondjes. Met haar vader heeft ze een slecht contact en haar ex-vriendje is net een nieuwe relatie begonnen. Als tiener was Fred een kampioene in het karabijnschieten. Een kogel door haar kop jagen schijnt haar de enige uitweg. In plaats van naar haar hoofd richt ze plots het geweer op een 14-jarige jongen die in het bos wandelt. Zoals het lot dat wil, komt hij terecht op de afdeling in het ziekenhuis waar Fred werkt. Het beklemmende psychologische portret van een jonge compromisloze vrouw met een lichte neiging tot zelfdestructie gaat over in een spannende nagelbijter over schuld en onschuld.
Aan de andere kant van het psychologische universum staat Nina Frisk, een Zweedse losbol met een actief maar rommelig liefdesleven. Ze is stewardess. Reizen is haar passie die het haar bovendien erg gemakkelijk maakt uit de buurt te blijven van haar depressieve broer en diens spilzuchtige vrouw en van haar simpele moeder die samenwoont met een onfris drankorgel. Nina Frisk is de tweede film van Nina Blom. Net als in haar debuut Dalecarlians speelt Sofia Helin de hoofdrol. Disfunctionele families zijn blijkbaar haar dada. Ze houdt Nina Frisk luchtiger en vrolijker dan haar melancholische debuut. Ook wanneer het titelpersonage een relatie begint met een weduwnaar met een vijfjarig zoontje is de lach nader dan de traan. Nina Frisk is een goede dramady, Sofia Helin een ferme actrice.
Anders Fogh Rasmussen is de premier van Denemarken. Door zijn steun aan het IrakbeleidvanGeorge W. Bush is de liberaal een van de favoriete internationale pispalen van verzameld links. AFR is Morten Hartz Kaplers docufiction over de moord op de sterke man van de Deense politiek. De regisseur speelt zelf de moordenaar: Emil, een extreemlinkse homoseksuele anarchist. AFR belicht zowel de standvastige politicus als de verwarde moordenaar. De fictieve getuigenissen zijn boeiend en het motief voor de moord is aanvaardbaar. De makers hebben er een eind op los gefantaseerd zonder de pedalen te verliezen. Technisch zit AFR goed in elkaar maar fictieve onthullingen over bestaande mensen blijven fictieve onthullingen.
Aneta Lesnikovska is een fijne madam. Brandend van ambitie begon ze aan haar eerste filmproject dat door geldgebrek nooit van de grond kwam. Ze maakte dan maar een film over haar mislukkende filmproject. Ze koos voor Dogma omdat dat nu eenmaal de goedkoopste manier is. Does it Hurt? The First Balkan Dogma is het resultaat. Navelstaarderij van de bovenste plank, maar het is een mooi naveltje waar ze naar staart. Lesnikovska richtte haar camera op haar vrienden, maakte hen wijs dat ze betaald zouden worden voor hun werk en zoekt tijdens de opnames intussen naarstig naar geld. Althans dat is wat ze ons wijsmaakt. Haar debuut is een mengeling van fictie en realiteit, een real life soap waarin acteurs tussen haar echte vrienden lopen. De eerste Dogmafilm uit de Balkan is een puur groepsportret van jongeren in Skopje, de hoofdstad van Macedonië. Ze dromen ervan hun land te verlaten, beroemd te worden en lummelen in afwachten wat rond, vermaken zich met seks en alcohol. De losse flodders in haar verhaalstructuur vormen uiteindelijk toch een stekelig verhaal over dromen, leugens, ambitie en bedrog. Wat kan Aneta Lesnikovska als ze wel geld heeft en een scenario?
Barthélemy Grossman maakt ongeveer hetzelfde mee als Paul Andrew Williams. De Franse loftrompetten schalden even luid voor 13m² als de Britse voor London to Brighton. Een tomeloze energie is wat beide razend interessante debuutfilms verbindt. Grossman regisseerde, schreef, produceerde en speelt de hoofdrol in zijn claustrofobische thriller. Drugtrafikant José woont in de banlieue. Hij is een van de gasten die Nicolas Sarkozy met de hogedrukreiniger van de straat zou spuiten. Na een mislukte deal heeft hij schulden bij een misdaadsyndicaat. Wanneer de broer van zijn lief vertelt over slecht beveiligde geldtransportwagens, ziet hij zijn kans schoon. Met twee vrienden beraamt hij de kraak. De overval loopt niet helemaal volgens plan, maar de drie kunnen ontkomen met een buit van twee miljoen euro. Ze verschuilen zich in een kamertje van dertiende vierkante meter in het hart van de banlieue. Na de kick van de overval komen de muren langzaam op hen af. 13m² is een denderende actiefilm, inventief in beeld gebracht en ultiem profiterend van de chemie tussen de drie centrale personages gespeeld door Barthélemy Grossman, Lucien Jean-Baptiste en Youssef Hajdi.
Mon Colonel begint met de moord op Olivier Gourmet die het titelpersonage speelt. De politie wordt op het juiste spoor gezet door een reeks anonieme brieven. Kolonel Duplan diende in de jaren vijftig in Algerije, toen een Franse kolonie. De Algerijnse vrijheidsstrijders beginnen zich te roeren. Het is aan Duplan om de orde te handhaven. Hij krijgt daarbij de hulp van een vrijwillige rekruut. Guy Rossi (Robinson Stevenin) meldt zich aan om zijn liefdesverdriet te verwerken. Dat had hij beter niet gedaan. De rechtenstudent moet zich buigen over de legale grenzen waarbinnen het Franse leger zich mag bewegen. In werkelijkheid moet Rossi die grenzen zo ver mogelijk buigen tot de kolonel en zijn troepen de facto vrij spel hebben. De link naar de huidige mistoestanden in het Midden-Oosten is niet moeilijk te leggen. Geëngageerde filmers als Costa Gavras en de gebroeders Dardenne zijn nauw betrokken bij dit project dat een duistere kant van de oorlog in Algerije belicht. De cast levert puik werk maar de regievoering en de opbouw van de film is dermate klassiek dat het verhaal niet helemaal uit de verf komt.
De Italiaans-Nederlandse coproductie Una Ballata Bianca wordt verkocht als een poëtische experimentele langspeelfilm. Twee oude knakkers wonen in hun appartementje. De vrouw gaat snel sterven. Twee voice-overs vertellen hun levensverhaal. Zelf komen ze niet aan het woord. Ze schuifelen door het beeld, doen alledaagse dingen. Fotografisch is Una Ballata Bianca een pareltje maar het verhaal kan geen moment boeien.