TRANSFORMERS

"Cooler dan Armageddon!" roept het kleine jochie terwijl Michael Bay zijn zoveelste vernielende mokerslag op New York laat neerkomen. Een weinig subtiel grapje naar Bays meteorietenfilm is dat, maar ook een erg pijnlijk. Transformers wil namelijk alles zijn wat Bays vorige films waren, maar dan nog cooler, nog groter, nog spectaculairder. De film is zo arrogant, pretentieus en aanmatigend in zijn opgeblazen kikkertoon dat we weinig medelijden voelen met het blikken gedrocht dat de film geworden is.
 
Om maar even aan te stippen waar we het over hebben: Transformers verslond 150 miljoen dollar. Het kostte de animatoren van Industrial Light & Magic 38 uur om één frame van de CGI-animatie te renderen. Blijkbaar heeft iemand uitgerekend dat daarmee het record van Lord of the Rings gebroken werd. De Weta Workshop had 20 uur nodig om hetzelfde te doen met een stukje boom. Als je alle digitaal gemaakte blokjes informatie op elkaar zou stapelen, zo orakelde een ILM-medewerker, dan kon je een trap naar de maan en terug bouwen en toch nog genoeg blokjes overhouden om het Colosseum van Rome na te knutselen - twéé keer. Überregisseur Michael Bay zal blij zijn zo'n stoere mannenpraat te horen. Hij had al een releasedatum geprikt nog voor er een scenario geschreven was en acteurs gecast werden. Een zorgvuldig uitgekiende reclamecampagne legde slechts stukje voor stukje de nieuwe looks van de Transformers bloot. Bay bewijst zich daarmee als de grootste danser die zijn vege lijf rond de paal genaamd Hollywood slingert. Centimeter voor centimeter onthult hij zijn materiaal tot het publiek kwijlt – en betaalt. Bay maakt films zoals alcoholverslaafden drinken: zonder mate.
 
De bigbudgetversie van de tekenfilmserie die in 1984 door tekenfilmgigant Marvel en de Japanse speelgoedreus Hasbro (zie ook G.I. Joe) uit de grond werd gestampt, opent in Qatar. Het Amerikaanse leger verbroedert er met de Arabische bevolking, maar wordt vanuit het niets gebombardeerd door onbekende machines. Voor Michael Bay de ideale manier om meteen uit te pakken met Pearl Harbor-achtige shots vol helikopters die stoere manoeuvres uitproberen voor een grote, oranje ondergaande zon. Uit de proloog weten we dat de machines transformerende Decepticons zijn, die in het Midden-Oosten zoeken naar een mysterieuze, allesomvattende kubus die na vele omzwervingen in het heelal op aarde beland is. Bay maakt van de gelegenheid gebruik om een Amerikaanse soldaat (Josh Duhamel) te introduceren die thuis een vrouw en pasgeboren kindje heeft. Vreemd wel dat die vervolgens een uur uit de film verdwijnt, om daarna pardoes in volle strijd weer op te duiken. Whatever.
 
Het verhaal wordt eindelijk een beetje volgbaar als we kennismaken met de ietwat stuntelige maar ook wel wisekrackende Sam Witwicky (Shia LaBeouf). Hij heeft, na de nodige mooipraterij, puike rapportpunten verzameld op school en krijgt van zijn pa als beloning een eerste auto: geen Porsche, maar een gammele, gele Chevrolet Camaro. Niet meteen hip genoeg om indruk te maken op het meisje dat hem elke nacht natte dromen bezorgt (sexy Megan Fox), maar toch: cool. Tot Sams grote verbazing blijkt de Camaro in feite een Autobot te zijn, een van de goede Transformers die zich op aarde schuilhouden om de mensheid te beschermen tegen de Decepticons. Lopen ook nog rond: een druk gesticulerende Jon Voight als de Amerikaanse minister van Defensie, John Turturro als agent en Rachael Taylor als de onnoemelijk mooie Maggie Madsen, die eigenlijk niet echt iets te doen heeft in de film.
 
Met Transformers had Michael Bay alles in handen om een spannende, stoere, sexy, zomerse blockbuster te maken. Eentje met een grote bak popcorn, een nog grotere zak chips en een colabeker zo mega dat hij nauwelijks tussen twee mannenbenen past. Helaas moet hij die eer aan Die Hard 4.0 laten. Bay zwaait de volle 144 minuten enthousiast met zijn digitaal speelgoed, maar vergeet dat je niet actiescène na actiescène na actiescène kan rijgen. Als een action painter op speed kloddert hij de ene verfpot na de andere op het canvas tot je uiteindelijk een dikke, smerige brij krijgt waar geen mens nog iets fatsoenlijks in kan herkennen. Bay regisseert als een hyperkinetische krankzinnige en zwiert met de camera zo dicht op de actie dat het voor een normale sterveling onmogelijk is om te volgen wat er nu eigenlijk gaande is. De duizelingwekkende transformatiescènes en megalomane kung fu gevechten zijn een erg knap staaltje computertechnologie, maar bezorgen de argeloze toeschouwer helaas hoofdpijn.
 
Tussen het haast onophoudelijke bonken, bonzen, dreunen en stoten van de Transformers is er nauwelijks tijd voor enige karakterontwikkeling. Nu is dat bij robots niet echt nodig, maar fans kunnen vast haarfijn uitleggen dat elke robot zo'n beetje zijn eigen karakter en eigenaardigheden heeft. Bay laat hier nauwelijks ruimte voor: enkel de gele schroothoop Bumblebee wordt een beetje uitgewerkt. De moraliserende leider van de Autobots, Optimus Prime (stem van Peter Cullen, die ook al de tekenfilm insprak) loopt de hele tijd te verkondigen dat ze de mensheid geen pijn mogen doen. Slechterik Megatron (Hugo Weaving) is op zoek naar een met hiërogliefen bezaaide kubus, waarvan Sam Witwicky via de oude bril van zijn betovergrootvader de exacte locatie bezit.
 
Wanneer Optimus Prime en Megatron eindelijk tegenover elkaar een robbertje willen vechten, heeft regisseur Michael Bay zijn beste kruit helaas al verschoten. Als toeschouwer hang je dan al lang groggy in de touwen, genadeloos afgemat en afgepeigerd. Naast de geile fotomodellen die blijkbaar gewone meisjes moeten voorstellen, is enkel Shia LaBeouf een lichtpunt in de duisternis. Deze coole gast gaat het de komende jaren nog maken: straks in Disturbia, en nog later in de vierde Indiana Jones film. Helaas kan dat niet van de Transformers gezegd worden. Wat ons betreft mogen deze robots in disguise per direct terug naar hun eigen planeet. De aarde heeft het zo al moeilijk genoeg.