PORTRET MICHAEL BAY

Style over matter

Paramount Pictures
Deze week hebben de Transformers uitgerekend de aarde als strijdtoneel gekozen om hun onderlinge oorlog uit te vechten. Geen betere regisseur voor de gestileerde actie denkbaar dan Michael Bay. De man staat erom bekend dat hij vaak style over matter verkiest, maar als het om spectaculaire actiefilms gaat is hij de beste man voor de klus.
 
Bay gaat vaak zodanig over the top dat het bijna belachelijk wordt, maar bij zijn laatste films wist hij de actie perfect te situeren binnen het verhaal. Bay kickt op helikopters, gigantische ontploffingen en stoere jongens. Hij is een klein jongetje dat graag met zijn speelgoed experimenteert tot het publiek volledig murw in z'n bioscoopzetel achterblijft. De kogels suizen je twee uur lang om de oren en eigenlijk speelt het dan geen rol meer of het verhaal er nu wel of niet toe deed. Je hebt twee uur met volle teugen kunnen genieten en dat is waar het bij Bay om draait. En daar gaat het in Hollywood in essentie ook om, een film maken die zowel publiek als critici kan bekoren. Faut le faire!
 
Met Bad Boys, zijn eerste kassucces uit 1995, scoorde Bay een bescheiden hitje in vergelijking met zijn volgende films. Een jaar later volgde The Rock, met Sean Connery en Nicolas Cage in de hoofdrollen. Ook hier zijn alle ingrediënten voor een Michael Bay- film aanwezig: stoere mannen, harde actie en een beter uitgewerkt verhaal dan Bad Boys. Bay’s carrière was nu definitief gelanceerd bij het bioscoopgaande publiek. De critici waren echter niet laaiend enthousiast over ‘s mans capriolen achter de camera. “Bay kan alleen maar luidruchtige, inhoudsloze films maken”, zo luidde het en tot vandaag heeft hij bij de critici nog maar weinig respect verworven. Bay zal inderdaad nooit een kostuumdrama of een psychologische thriller verfilmen maar een wervelende actiefilm maken met inhoud is ook verdomd moeilijk.
 
In het zog van The Rock volgde in 1997 Con Air, ditmaal geregisseerd door Simon West, maar met een duidelijke stempel van Bay en zijn vaste producer Jerry Bruckheimer. Bruckheimer had al een stevige reputatie opgebouwd als producer van actiefilms, denk maar even aan Top Gun en Beverly Hills Cop, maar met Michael Bay had hij eindelijk een vaste compagnon gevonden, een regisseur die zijn ideeën perfect naar het witte doek kon vertalen. De actie in Con Air is duidelijk schatplichtig aan die van Michael Bay. Soms heb je het gevoel dat je evengoed naar een film van hem aan het kijken bent. Bay op zijn beurt heeft dan weer duidelijk een voorbeeld genomen aan Tony Scott (Domino, Man On Fire), een routinier die elke film met een zekere panache weet af te werken en een hyperkinetische gevoeligheid op pelicule weet vast te leggen.
 
Bay’s volgende project moest alle verwachtingen overtreffen; een peperdure, spectaculaire en ontroerende film die het publiek met verstomming moest slaan. In 1998 verscheen Armageddon, waarin een reusachtige meteoriet onze aardkloot dreigt te vernietigen. De film werd bijzonder goed gesmaakt door het publiek maar genadeloos met de grond gelijk gemaakt door de critici. Het werd echter Bay’s grootste succes tot op heden en hij trad toe tot Hollywood’s finest. Nu hij door het bioscooppubliek werd beschouwd als een talentvolle regisseur werd het echter verder zoeken naar die ene film waarmee hij ook bij de critici zou gerespecteerd worden.
 
Met elke poging die hij ondernam, leek het van kwaad naar erger te gaan. Met Pearl Harbor bereikte hij in 2001 op artistiek gebied een dieptepunt. Hoewel de actiescènes met voldoende punch in beeld zijn gebracht, wordt de film de das omgedaan door zijn eigen patriottisme. Zowel het publiek als de critici zagen er geen graten in en Bay’s carrière als regisseur werd twee jaar op non-actief gezet. In 2003 greep hij terug naar het recept waarmee hij zijn eerste succes boekte; het vervolg op Bad Boys werd een enorm kassucces en Bay vond zijn tweede adem, maar de film werd inhoudelijk een grote tegenvaller. Ook als producer werd Bay actief en richtte hij zijn eigen productiehuis op, Platinum Dunes. Onder andere The Texas Chainsaw Massacre uit 2003 en The Amityville Horror uit 2005, alle twee remakes van bekende horrorfilms werden door Bay geproduceerd.
 
Zijn beste film, zowel volgens publiek als critici, is The Island uit 2005. De film bevat naast de gebruikelijke Bay-ingrediënten een verontrustend toekomstbeeld, een disfunctionele maatschappij waarin steenrijke mensen zich kunnen laten klonen om het eeuwige leven te verwerven. De film flopte genadeloos aan de kassa’s maar dat neemt niet weg dat het een film is met een boodschap. Het uitgangspunt en de interpretatie van Bay getuigen van een vooruitgang als regisseur om in de eerste plaats een boeiend verhaal te willen vertellen. Eindelijk had Bay zijn film waarmee hij op wat bijval van de critici kon rekenen.
 
En nu is er dus Transformers met niemand minder dan Steven Spielberg als executive producer. Het belooft, afgaande op de trailer, alvast Bay ’s meest prestigieuze film te worden. Dus nog even afwachten en dan weten we of Michael Bay zijn langverwachte meesterwerk heeft voltooid.