VACANCY

Je zou verwachten dat personages uit de moderne Hollywoodfilm tegenwoordig wel over een GPS beschikken die hen vlekkeloos naar huis praat. In plaats daarvan sukkelen ze midden in de nacht op een achterafweggetje dat onvermijdelijk naar een verlaten tankstation of vervallen motelletje kronkelt. Helaas voor hen wachten daar al even onontkoombaar psychopaten, moordenaars of sadisten. Omkeren indien mogelijk!
 
Hoe lang is het geleden dat we nog eens een film gezien hebben met zo'n mooie begincredits als Vacancy? Het lijkt wel een oude film van Hitchcock, waarbij de namen van cast en crew op ingenieuze wijze in elkaar overvloeien. De laatste letters gaan op zich weer over in de nummerplaat van een auto die door de camera op een verlaten weg opgevangen wordt. Als dit een verwijzing is naar de grote meester, dan wel een weinig subtiele, maar het zet wel onmiskenbaar de toon die regisseur Nimrod Atal zijn film meegeeft. Die oogt in deze hypersnelle, snedige hiphop-tijden heerlijk ouderwets, met lange, glijdende camerabewegingen en dialogen die zo archaïsch klinken dat ze weg geplukt lijken uit een toneelstuk. De hele setting – een troosteloos motel met zoemende, knipperende neonlichten – lijkt zo weggelopen uit een film van vroeger tijden. Vreemd genoeg voel je je als toeschouwer meteen op je gemak. Hier volgt een eenvoudige, pretentieloze, premoderne thriller waarbij je krijgt wat je verwacht: anderhalf uur spanning, alle clichés, onvolkomenheden, plotgaten en inconsequenties incluis. Het heeft iets geruststellends.
 
Dat regisseur Nimrod Atal, die hier zijn Amerikaans debuut maakt, niet van plan is zich meteen al buiten adem te lopen, merk je aan de langzame maar probate openingsscène. Atal vangt mooie, sfeervolle beelden door zijn twee hoofdpersonages voortdurend in de achteruitkijkspiegels te vangen. Zinloze discussies over het eten van een appel suggereren dat het tussen de twee mensen op de voorbank niet echt goed gaat. Amy (Kate Beckinsale) en David (Luke Wilson) zijn op de terugrit van een niet al te best verlopen familiefeest. Wanneer David besluit om een alternatieve route te nemen via kleine wegen en, onafwendbaar, verloren rijdt, stijgt de spanning ten top. Niet veel later komen we te weten dat het koppel op het punt staat van elkaar te scheiden. Tussen hen in staat een grote dosis Prozac, een verloren zoontje met de naam Charlie en heel veel opgekropte verwijten.
 
Al gauw moeten David en Amy hun huwelijkscrisis opzij zetten. David raakt een wasbeer (of was het toch een eekhoorn?), de auto puft, pruttelt en valt stil. Uiteindelijk belanden ze in een afgelegen motel waar de manager een kapsel en bril heeft die even veel onheil voorspellen als het geschreeuw en getier dat uit de deur van zijn kantoortje komt. Dat er in hun hotelkamer kakkerlakken over de vloer kruipen en bruin water uit het kraantje druppelt, is al snel bijzaak. Wanneer David enkele videocassettes in de recorder schuift in de hoop daar wat porno op te vinden, blijkt hij te kijken naar verschrikkelijke snuff movies die opgenomen zijn in het motel waar ze verblijven.
 
Regisseur Nimrod Atal is vooral in het begin van de film erg sterk op dreef. Om te beginnen tekent hij sterke, levensechte, volwassen personages in plaats van de gebruikelijke hersenloze tieners die in onderbroek en topje rond lopen te gillen. Tussen Luke Wilson en Kate Beckinsale boterde het op de set naar verluidt echt niet (Beckinsale verving op de koop toe de zwangere Sarah Jessica Parker), maar op pelicule zit hun onderling, oppervlakkig gekibbel goed. Door hen in een crisissituatie te laten vertrekken, heeft Atal de kans om zijn twee leads toch weer naar elkaar toe te laten groeien. Extreme situaties brengen het beste in de mens naar boven. Voor wie Hotel Norman Bates overleeft, is een huwelijksdipje een gebakken ei.
 
De opzet van Vacancy kan niet eenvoudiger: twee muizen in de val; drie katten op de loer. Dat de manager met het foute kapsel (Frank Whaley) een van hen is, is al van in het prille begin duidelijk. Als een moderne psychopaat beloert hij zijn slachtoffers via videocamera's. Hoe twee sterke kerels met maskers er steeds weer in slagen plotseling in de hotelkamers van hun gasten te geraken, is een geheimpje dat we hier niet verklappen, maar Atal gebruikt dat element later in zijn film in een intens claustrofobische en enerverende scène waar muizen de hoofdrol spelen.
 
Atal is het sterkst als hij zijn weerloze poppetjes kwetsbaar aanvalt. Een rinkelende telefoon in een voor de rest stille kamer blijkt nog altijd effectief. Het is dan ook jammer dat de voor de rest spannende en relatief onvoorspelbare film finaal de trappers verliest. Een kwartier voor het einde nemen de makers een moedige beslissing die de film een bepaalde richting uitstuurt, maar helemaal op het einde draaien ze die weer terug, alsof ze de moed niet hadden hun oorspronkelijk idee door te drukken. Dat neemt niet weg dat Vacancy in al zijn dilettantisme een retrothriller is die adequaat in zijn opzet slaagt.