SHUT UP AND SING

Clara Harris uit Houston ontdekte in 2003 dat haar man ontrouw was. Hij zat in een dichtbij gelegen motel met zijn minnares. Clara sprong in haar Mercedes en reed er naartoe. Haar man liep over de parkeerplaats en hij kon net schaapachtig glimlachen naar Clara voordat ze zonder aarzeling plankgas gaf en over hem heen reed. Hij bewoog nog dus zij deed het nog twee keer om zeker te zijn dat noch hij noch zijn frivole fallus ooit meer overeind zouden komen.
 
Clara zit nu een paar jaar in de gevangenis, want er bestaat zoiets als Texas Law. Die staat is bekend om haar milde behandeling van boze vrouwen die ernstige delicten plegen. In het klassieke lied The Girls From Texas verhaalt muzikale antropoloog Ry Cooder over een Texaanse die jaren geleden haar ontrouwe man doodschoot. De rechter seponeerde het proces want, zei hij, "that’s the Way the Girls are from Texas." Stoer en compromisloos, behandel ze eerlijk of ze worden boos, erg boos.
 
Vlak voor de VS-invasie van Irak in maart 2003 was Natalie Maines uit Lubbock, zangeres van The Dixie Chicks, ook erg boos toen ze in Londen het podium betrad. Ze riep tegen het publiek in de toepasselijk genaamde Shepherd’s Bush Empire dat ze zich schaamde dat haar President uit Texas kwam. Maar toen rechtsconservatief Amerika lucht kreeg van haar uitlatingen schoot de stront met orkaankracht uit de hogedrukspuit over Natalie en haar Chicks heen: in Amerika wilden ze de disloyale Dixie Chicks lynchen.
 
De titel van deze documentaire verwijst naar het sarcastische advies van talloze tierende countryradio DJ’s aan de Chicks: ga nou eens zingen en mondje dicht verder. Regisseuses Barbara Kopple en Cecilia Peck geven een onderhoudend en vaak spannend beeld van de rel rond de drie meiden die in wezen even Amerikaans en patriottisch als Bush zelf zijn, maar zonder de godsdienstige tic. Voor de rel waren ze America’s succesvolste act. Leadzanger Natalie Maines, met een stem als een kettingzaag, zorgt met Marti Maguire en Emily Robison voor kippenvel countryharmonieën overgoten met warme viool en dobro-gitaar geluiden. Hun muziek paste begin jaren negentig in de grote traditie van country iconen als Patsy Cline en Hank Williams, zeker niet vernieuwend of verrassend, maar het zijn talentvolle rasmuzikanten. Makkelijk te begrijpen waarom conservatief Amerika als een blok viel voor deze spetterende tres chicas.
 
Maar na The Shepherds Bush Empire kwam de professionele afgang. Ze werden radicaal geboycot, hun liedjes donderden uit de hitlijsten. Zelfs hun sponsor, de machtige Lipton’s Tea, wilde de Chicks dumpen. Als Amerika ten oorlog trekt dan moet je achter je land staan anders ben je persona non grata. Maar Natalie wist van geen wijken, zij beriep zich op de First Amendment van de Amerikaanse Constitution (vrijheid van meningsuiting) en nam geen woord terug. De rel was vergelijkbaar met die van veertig jaar eerder toen John Lennon beweerde dat The Beatles populairder waren dan Jezus en rechts christelijk Amerika in het harnas joeg met als gevolg radioboycots en openbare platenverbrandingen. The Dixie Chicks kregen een soortgelijke lading Redneck bullshit over hen heen. Hoogtepunt van de hetze was eind 2003 toen de Chicks een brief van een aangekondigde dood kregen, die van Natalie. Bij hun volgende concert in Dallas zou zij doodgeschoten worden evenals President John F. Kennedy. Natalie eiste bescherming tot en met tanks en The National Guard toe. Ja, ja, dacht haar Engelse manager Simon Renshaw, ze denken niet kleinschalig hier in Texas. Maar uiteindelijk en zonder opzichtige bescherming gingen de stoere meiden toch het podium op.
 
In de jaren daarna was Renshaw even standvastig als de Dixie Chicks zelf. Hij sprak een senaatscommissie over radio-consolidation (een soort kartelvorming die er toe had geleid dat de Chicks’ muziek geboycot werd). Senator John McCain viel Renshaw bij en vond de boycot een belediging voor de First Amendment. Renshaw riep ook meester producer Rick Rubin in om de nieuwe CD van de Chicks een andere wending te geven. Rubin had eerder de carrières van grootheden zoals Johnny Cash, met zijn onvolprezen American Recordings, en Neil Diamond met Twelve Songs een nieuwe impuls gegeven. En de door Rubin geproduceerde CD Taking the Long Way werd in 2006 een doorslaand succes en won begin dit jaar maar liefst vijf Grammy Awards, de belangrijkste prijzen in de Amerikaanse muziekindustrie. Een lange neus naar de countryzenders want de Chicks wonnen tevens de prijs voor ‘alle genres’ en bewees het gelijk van goeroe Rubin die ze altijd als een grootse rock act had gezien en niet slechts country.
 
Eind 2006 stond Natalie weer in de Shepherd’s Bush Empire. Zij vertelde dat haar uitlatingen drie jaar eerder spontaan maar welgemeend waren. En om misverstanden te voorkomen herhaalde ze dat ze zich nog steeds dood schaamde dat Bush afkomstig was uit Texas. The Dixie Chicks zijn back on top en George W. Bush is nooit zo impopulair geweest. Niet sollen dus met die Texaanse meiden. Behandel ze eerlijk of laat ze met rust want, zoals Ryland P. Cooder ooit zong: "That’s The Way The Girls Are From Texas."