THE ASSASSINATION OF JESSE JAMES BY THE COWARD ROBERT FORD

Het wilde westen is terug! Zoveel is zeker. Na ellenlange jaren waar het enige stoffige zand ergens in de sahara omhoog rees, worden de wegen opnieuw vrijgemaakt voor rokende sixshooters, grinnikende outlaws en een soundtrack die een dode uit zijn graf doet oprijzen.
 
Liefhebbers konden reeds genieten van de schitterende HBO-reeks Deadwood en binnenkort schenkt James Mangold (Walk the Line) ons de remake van het schitterende 3:10 to Yuma en zelfs oudgediende Ed Harris werkt aan een nieuwe naar kruit ruikende western. Gelukkig beseffen verscheidene (het zijn er echt niet zoveel) filmmakers dat ook Unforgiven behoort tot een van de grootste westernklassiekers aller tijden en dat een heerlijk doorgedreven karakterstudie evenveel - of zelfs meer - kan bijdragen dan een zinderende shoot out. Zo zag ook Nieuw-Zeelands regisseur Andrew Dominik (Chopper) het en hij schreef een uiterst traag maar fantastisch realistisch portret van de eeuwig verheerlijkte outlaw Jesse James. Zo realistisch mogelijk liet hij Eric Bana in Chopper zijn eigen oren af choppen en zo realistisch brengt de cineast het donkere einde van 's werelds meest bekende westernicoon. De man verwerkte zelf het verhaal en strikte meteen Brad Pitt voor de hoofdrol die eveneens een plaatsje als producer versierde. Tijdens het filmen verliep alles als een eenvoudig klikkende trekker, maar tijdens de montage gingen de twee met elkaar in de clinch wat de release geen goed deed. Maar wat bleek? In tegenstelling tot andere vechtproducties (zoals Waterworld) heeft het eindwerk er niet eens onder geleden.
 
Het verhaal van deze film-met-de-langste-titel-ooit is waarschijnlijk ook het meest voorspelbare dat we in de toekomst zullen krijgen. Iedere filmliefhebber kent de geschiedenis wel iets of wat, dus voor een verrassende climax zit u mooi verkeerd. Het verhaal start na de hoogdagen van de outlaw Jesse James (meesterlijk vertolkt door een erg ingetogen Brad Pitt). Al zijn vorige vrienden of groepsleden (geschiedenisfanaten denken meteen aan de Younger gebroeders) zijn dood of gearresteerd waardoor enkel zijn broer Frank (kleine bijrol van Sam Shepard met sinistere stembanden) nog overschieten. Ze gaan echter door met hun kleine parade waardoor ze in contact komen met nieuwe leden die maar al te graag met de grote Jesse James willen optrekken. Zo ook de piepjonge Robert Ford (een sublieme Casey Affleck - broer van) die in Mr. James een groot personage ziet en alles wil worden wat hij ooit dacht te zijn. Helaas voor de jonge snaak is Jesse verre van het westernicoon dat ooit door zijn dromen heen dreef. Jesse is namelijk een onbetrouwbare en wispelturige outlaw die zijn kinderen het bed instopt om later een andere jongeman enkele klappen toe te dienen. De lafhartige Ford wil echter alles doen om iets te bereiken in zijn leven en de minachting van zijn grote held werkt hem danig op de zenuwen waardoor hij een van de grootste beslissingen maakt die iedereen zijn leven grondig zal veranderen.
 
Laat u niets wijsmaken: Jesse James was een onbetrouwbare motherfucker die geloofde in zijn eigen leugens en zich niet omdraaide voor een dode meer of minder. Het is dan ook genieten van het heerlijk realisme dat Andrew Dominik naar voren schuift maar naar het einde toe lijkt de cineast even de grens van zijn objectiviteit te verliezen. Desalniettemin heeft deze man een dijk van een western op het scherm getoverd. De talloze donkere scènes bevatten een zodanige mooie fotografie dat Terrence Mallick (stond duidelijk als voorbeeld) zwaar zal moeten uitpakken met zijn volgende project. De personages worden schitterend uitgewerkt waardoor je elke keer slikt wanneer je merkt dat het einde van een ervan nadert. Hoofdrolspelers Brad Pitt en Casey Affleck spelen duidelijk de rol van hun leven (goeie ouwe Brad viel reeds in de prijzen) en lonken duidelijk naar de komende oscars. Ze worden echter ook bijgestaan door een schitterende cast met Sam Rockwell (psychoboy uit The Green Mile) op kop die zeker niet in de schaduw blijft van de hoofdpersonages. De uiterst naar het hart grijpende soundtrack (die climax!) van Nick Cave sluit mooi aan bij de prachtige beelden en de uiterst geloofwaardige dialogen. De depressieve aanpak blijft wel op de schouders liggen van de sporadische kijker.
 
Toegegeven, het tempo heeft zo’n trage vaart dat menige kijkers hun aandacht voor de schoonheid van bepaalde stukken zullen verliezen, maar elke filmliefhebber zal het Andrew Dominik wel nageven dat de man een van de grootste westerns heeft gemaakt sinds het fantastische Unforgiven. Alleen al de manier hoe hij de op handen gedragen Jesse James naar zijn einde leidt, getuigt van groot respect. Ja, je moet de Nieuw-Zeelanders niet onderschatten tegenwoordig.