VERMIST

Misdaadreeksen op televisie doen het goed. Per week zijn er meer series vol flikken, lijkschouwers, helderzienden of pathologen dan verdachten in een aflevering van Witse. Wat aan de meeste Amerikaanse misdaadseries opvalt is de hoge production value. Vrij vertaald: ze zien er knap uit, met een verzorgde cameravoering of vernieuwende montage. Dat is ook Jan Verheyen niet ontgaan. Zijn nieuwe film is Amerika op zijn Vlaams.
 
Daarmee is meteen ook het grootste compliment richting Verheyen gegeven. Vermist ziet er voor een Vlaamse film indrukwekkend uit. De regisseur verwijst graag naar voorbeelden als 24, CSI of de nerveuze cameravoering van de Britse regisseur Paul Greengrass. Verheyen schokt en schudt met de camera dat het een lieve lust is. Zijn acteurs zijn bijzonder kwetsbaar: elke puist en elke rimpel wordt door de extreme close-ups zichtbaar. Helaas heeft de Amerikaanse manier van filmen iets kunstmatigs. Als we door het raam kijken, ziet de werkelijkheid er anders uit. Flauwer, fletser. Antwerpen is New York of Miami niet. Maar anderzijds: de realiteit is ook geen fictie.
 
De bioscoopfilm Vermist is zoals bekend het voorspel voor de serie Vermist die volgend jaar op VT4 te zien zal zijn. Of de film eigenlijk een opgeblazen pilootaflevering is – en of we daar ons geld aan moeten geven – is vatbaar voor verschillende interpretaties. Meestal is een film het logische gevolg van een serie, en niet andersom. De vraag is of Vermist als film sterk genoeg is om op eigen benen te staan. Het antwoord is zeker niet volmondig ja. Daarvoor lijkt de film teveel een aanzet. De scenaristen zetten hun personages in potlood op het canvas. Een bijna karikaturaal silhouet moet het karakter tekenen. De inkleuring is voor later in de serie.
 
De hoofdinspecteurs uit Vermist werken bij de Cel Vermiste Personen. De politiedienst werd opgericht in de nasleep van de Dutroux-affaire en onderzoekt onrustwekkende verdwijningen. In de film is dat de verdwijning van de zestienjarige Evi (Céline Laenen). Het meisje blijkt na een avondje stappen nooit te zijn thuisgekomen. De strenge vader eist meteen actie, maar blijkt zelf niet helemaal kies. Andere verdachten zijn er genoeg wanneer blijkt dat de tiener geen onbekende is op seksfeestjes.
 
Vermist heeft als bioscoopfilm een erg moeilijke taak. De film moet een losstaand verhaal vertellen, maar tegelijk karakters introduceren die we later beter zullen leren kennen.  Verheyen moet dus als een echte evenwichtskunstenaar verschillende borden op stokjes draaiende houden. Dat lukt niet helemaal. Hij rent van het ene stokje naar het andere, maar sommige borden vallen stuk op de grond. De karakteruitdieping van de politiemensen bij de Cel Vermiste Personen is zo dun als vloeipapier. Enkel teamleader Walter Sibelius krijgt een heel klein beetje diepgang, maar de manier waarop hij plotseling over spoken uit het verleden begint te vertellen is nogal knullig. Gelukkig is Koen De Bouw het soort acteur die een film (of serie) zonder problemen kan dragen.
 
Van de andere leden van het team komen we weinig tot niks te weten. Dat Jan Verheyen geen problemen heeft hippe BV's te strikken, bewijst de aanwezigheid van Kevin Janssens en Stan Van Samang. Deze laatste mag dringend op dictie. Het Verkavelingsvlaams is in deze film weer om te huilen. Vlaamse acteurs hoeven geen Hollands te spreken, maar het soort tussentaaltje dat noch dialect noch Standaardnederlands is, stoort enorm. Ook bij de vrouwelijke leden van de cast voel je wat het achtergrondverhaal in de serie kan of zal worden: Joke Devynck is een mama die teveel werkt. Cathérine Kools komt uit het lab en ontdekt tijdens de film dat veldwerk meer voldoening geeft. De vrouwen acteren sterker dan de meeste mannen.
 
Dat de karakters van de leden van de CVP nog uitgediept moeten worden, geloven we graag. De ouders van de vermiste tiener komen later uiteraard niet meer terug. Filip Peeters is een rasacteur die zelden de bal misslaat, maar hier is hij compleet miscast als de rijke, norse papa die uiteindelijk doorslaat. Zijn personage wordt weergegeven door de kleding die hij draagt. Een erg sterke manier van karaktertekening is dat niet. Van de moeder – gespeeld door Hilde Van Mieghem – weten we zo mogelijk nóg minder. De emotionele betrokkenheid van de kijker verschrompelt op die manier pijlsnel naar nul. Hoe schrijnend de zaak eigenlijk ook is, Evi wordt op die manier een geval en geen mens. En dat in de film waarin de leden van de CVP de hele tijd het tegendeel lopen te beweren.
 
Een goede misdaadserie laat het publiek meedenken en meespeuren. De scenarist gooit de puzzelstukken op tafel en langzaam openbaart zich het hele plaatje. In Vermist krijg je maar een stukje per keer aangereikt, en dus ontbreken de nodige aanknopingspunten. In een soort kettingstructuur wordt het rijtje verdachten afgewerkt, tot de speurders op de juiste persoon stuiten. Helaas wil die manier van vertellen echt niet spannender worden dan een avondje Cluedo. In de persmap lezen we dat scenarist Bas Adriaensen (Sedes & Belli, Witse) advies kreeg van de Amerikaan Matt Witten, schrijver van onder meer House M.D., Law & Order en Supernatural. Het resultaat van de samenwerking is erg mager. We willen in een film als Vermist geen spectaculaire plottwists, maar het verhaal mocht meer de diepte in.
 
Meer nog dan voor een Amerikaans product vormen de dialogen in een Vlaamse film een belangrijke factor. In Vermist wordt de helft van de dialogen gebruikt om iets uit te leggen wat al lang duidelijk is. Zelfs het publiek dat op een doordeweekse avond na tienen naar VT4 zapt, heeft dat niet nodig. Het gepingpong tussen verschillende personages lijkt op het lezen van een verklarend woordenboek.
 
Misschien wordt de serie beter dan de film. Dat zal niet afhangen van de ingenieuze beeldvoering, de trendy kapsels en smaakvolle kostuums van de hoofdpersonages of de hoeveelheid geld die naar spectaculaire helikoptershots gaat. De serie zal kwalitatief staan of vallen met de verhalen die gebracht worden en de personages die ze moeten oplossen. De film schiet wat dat betreft jammer genoeg tekort. VT4 pocht graag met de successen die ze boeken met Lost, Heroes of CSI. In vergelijking met Firmin is Vermist een stapje in de goede richting. Het gapende gat met de Amerikaanse voorbeelden is helaas nog enorm groot.