HALLAM FOE

Being David Mackenzie kan niet anders dan een fantastische film worden. De Schotse filmregisseur is in het dagelijkse leven de vrolijkheid zelve. Hij lacht, grapt en grolt en is een meester in zelfrelativering. Filmen doet hij daarentegen in alle tinten zwart en grijs. De personages in zijn laatste drie films zijn allen lichtelijk tot zwaar psychisch gestoord. Mackenzie is een man naar ons hart.
 
Met Hallam Foe waagt de Schot zich aan zijn derde literatuurverfilming op rij. Na werk van cultauteur Alexander Trocchi (Young Adam) en Patrick McGrath (Asylum) bewerkte hij de roman van zijn landgenoot Peter Jinks tot een memorabele film. Jinks is een oud-journalist die acht jaar in Edinburgh woonde. Een van zijn flatgenoten in die tijd was David Mackenzie. Het idee voor de roman ontstond toen Jinks op een avond ineens een jonge man door zijn dakvenster naar binnen zag staren. De gluurder was zelf zo hard geschrokken dat hij spoorslags verdween. De ontmoeting duurde amper een seconde, genoeg om de kiem van zijn duister verhaal te laten schieten.
 
Centraal in dat verhaal staat titelpersonage Hallam Foe (Jamie Bell), een tiener die totaal met zichzelf in de knoop ligt na de dood van zijn moeder twee jaar geleden. De zerk lag nog maar net op haar graf of zijn rijke vader (Ciarán Hinds) had al een nieuw mooi goedgekleed jonger lief (Claire Forlani). Teruggetrokken in zijn boomhut bespiedt Hallam de buurtbewoners. Als een klerk houdt hij in een notitieboekje minutieus bij wat ze uitvreten. Hij houdt de wereld op een afstand. In zijn veilige cocon broeit het idee dat zijn moeder vermoord is door het lief van zijn vader. Zijn verdachtmakingen zetten een reeks gebeurtenissen in gang die er uiteindelijk toe leidt dat Hallam het huis wordt uitgezet en richting Edinburgh trekt.
 
Tegen die tijd hebben hoofdrolspeler Jamie Bell en regisseur David Mackenzie al een klein wonder verricht. Op de keper beschouwd is Hallam Foe een verward pervers ventje, een enge gluurder, een voyeur die zich wentelt in zelfbeklag, zijn wraakgevoelens cultiveert en leeft in een droomwereld waarin zijn moeder een Godin is. Foe is niet de jongen waar je een luchtig praatje mee maakt aan de bushalte. De charme van Jamie Bell en de overtuigingskracht van David Mackenzie steken vanaf de eerste minuut hun voet tussen de deur. Ze wrikken die scène na scène verder open en winnen sympathie voor het rare mannetje zodat hij geen enge weirdo meer is maar een outsider die steun en warmte verdient.
 
Niet dat hij in de Schotse hoofdstad zijn rare manieren afleert. Wanneer hij op straat een knap blondje ziet (Sophia Myles), schaduwt hij haar tot ze op kantoor is en slijmt hij zich handig naar een baantje als keukenhulp in het chique hotel waar ze werkt. De dakloze tiener wordt tot over zijn oren verliefd op de jonge vrouw. Terwijl hij over de daken van Edinburgh zwerft, bedenkt hij een plan om haar te veroveren. Om daar in te slagen zal hij ook haar vriend moeten buitenwerken.
 
Wie het lef heeft om Jamie Bell zijn eerste echte hoofdrol te geven sinds hij zeven jaar geleden de filmwereld veroverde als Billy Elliott heeft het heel erg goed gezien. Mackenzie nam een berekende gok die grandioos uitpakte. Bell is buitengewoon charmant. Hij neemt moeiteloos iedere potentiële aarzeling van de kijker weg over de ranzige daden van zijn personage. Hij pakt het publiek bij het nekvel en laat niet los voor de aftiteling over het scherm rolt. Hij lijkt er niet eens moeite voor te moeten doen.
 
David Mackenzie leidde Ewan McGregor in Young Adam naar een van zijn meest beklijvende vertolkingen ooit. Met Jamie Bell doet hij hetzelfde. Als acteursregisseur is hij erg sterk, als sfeerschepper is hij nog straffer. Zijn samenwerking met cameraman Giles Nuttgens is daarin van niet te onderschatten belang. De troosteloze grijstinten van het industriële Glasgow vormen het kader waarin Ewan McGregor zijn misdadige weg kan gaan. In de psychiatrische kliniek uit Asyslum gaan de personages helemaal loos. De historische binnenstad van Edinburgh vormt een perfect gotische biotoop voor Hallam Foe’s complexe fratsen. Aangevuld door de spetterende soundtrack is Hallam Foe een emotioneel sprookje, een donkerzwarte romantische komedie, een betoverend coming-of-age verhaal en een intiem psychologisch drama. Naast het speelse, mysterieuze duo Bell–Myles speelt Ewen Bremner een zoveelste heerlijke bijrol.
 
De vierde film van David Mackenzie is zijn beste. Zonder concessies te doen aan de donkere rand rond zijn filmziel heeft hij een evenwichtige, minder misantropische film gemaakt. Razend knap, altijd intrigerend, geen moment voorspelbaar, altijd geloofwaardig. Na Andrea Arnolds ijzingwekkende debuut Red Road is Hallam Foe een tweede machtige, onafhankelijke Schotse film. Nog van dat!
 
Gezien op het 34ste Filmfestival van Vlaanderen Gent 2007.