VIER MINUTEN

Vier Minuten is als film honderd procent gemaakt in de stijl van het Duitse voetbal. Door een roze bril bekeken wil dat zeggen: met veel enthousiasme, een grote honger en met een totale fysieke overgave. Regisseur Chris Kraus toont zijn fysieke brute kracht en stormt als een wildeman recht op zijn doel af.
 
Helaas is zijn inzet vele malen groter is dan zijn inzicht. Zijn overweldigende dadendrang laat geen millimeter ruimte voor nuance noch finesse. En zoals het een echte Duitser betaamt, scoort Vier Minuten pas in de allerlaatste minuten, wanneer het kalf al helemaal verdronken lijkt, niemand nog iets verwacht, zelfs voorzichtig al de jas zoekt onder de bioscoopstoel en stiekem de gsm inschakelt. Dan pas, na 108 ellendig lange minuten ontploft de film. Vier minuten vonkende en spetterende cinema. In die finale 240 seconden zit meer drama en suspense dan in heel de slepende aanloop samen.
 
Acht jaar heeft Chris Kraus aan Vier Minuten gesleuteld. Tijdens die olifantsdracht is hij zo verstrengeld geraakt in zijn eigen verhaal dat hij door de bomen het bos niet meer zag. Hij is bedwelmd geraakt door zijn eigen grote gelijk. De film is zijn liefdesbaby en eigen kind is altijd schoon kind. De strenge blik van een onafhankelijke buitenstaander had een hoop ellende kunnen voorkomen en orde kunnen scheppen in het onontwarbare kluwen van verhaallijnen. Kraus had moeten schrappen maar in plaats daarvan is hij details en nevensprongetjes blijven toevoegen zodat zijn film Hulkachtig uit de kleren barst.
 
Traude Krüger geeft al zestig jaar pianoles in een vrouwengevangenis. Net wanneer ze op het punt staat er de brui aan te geven, kruist ze het pad van Jenny, een nieuwe gevangene die veroordeeld is wegens moord. Laat die Jenny nu net toevallig het meest getalenteerde meisje zijn dat Frau Krüger ooit ontmoet heeft. Jenny is zo goed dat ze volgens haar lerares een prestigieuze talentenjacht kan winnen. Zo eenvoudig is die opdracht niet want de oude lerares en de jonge leerlinge hebben buitengewoon sterke en - onhandig genoeg - totaal tegengestelde karakters.
 
Krüger is een traditionele verbitterde oude doos die zweert bij de grote klassieke componisten. Jenny houdt van jazz en hippe moderne muziek. Behalve het enorme leeftijdsverschil, hun niet-compatibele karakter en hun uiteenlopende achtergrond kampen beide muzikanten met een karrenvracht aan persoonlijke trauma's die een legertje psychiaters gemakkelijk een jaar aan het werk houdt. Het leven is hen niet bepaald goed gezind geweest. De oude vrijster en het wonderkind moeten nog afrekenen met oppositie binnen de muren van de gevangenis. De bazige directeur en een jaloerse cipier saboteren Jenny’s potentiële doorbraak waar ze kunnen.
 
Aan drama geen gebrek in de plot, de nevenplots en de uitweidingen op die nevenplos. Kraus smeert het nadrukkelijk breed uit. Het ligt er even dik op als de vette laag maquillage op het gezicht van hoofdrolspeelster Monica Bleibtreu. De personages spreken met hoofdletters al voegen hun teksten niet veel toe aan de beelden die niets aan de onduidelijkheid overlaten. Praatjes bij plaatjes. Wat al evident is, zetten hoofdrolspeelsters Monica Bleibtreu en Hannah Herzsprung met hun unieke vorm van overacting extra in de verf. Voor wie het toch niet zou begrepen hebben, last Kraus een aantal herhalingen in.
 
In een film draait die helemaal draait rond twee personages is het dodelijk wanneer die zo bedroevend ééndimensionaal en hol opgebouwd zijn. Eén blik op hun uiterlijk verraadt alles: de rimpels, het strak achteruit gekamde haar, de ouderwetse bril en de fletse kledij doen geen moment vermoeden dan Traude Krüger een gezellige lieve oma is die chocoladecakejes bakt voor haar kleinkinderen. Het venijn druipt er van af. Mevrouw Krüger is een gemene heks – die houdt van klassieke muziek. Jenny kan niet onvrouwelijker gekleed gaan het haar geblokte houthakkershemden, zware bottines, de korte haren warrig gedrapeerd. Haar blik staat altijd op onweer, haar pas is die van een opgefokte judoka die haar tegenstander van de tatami gaat vegen. Een Miss Uberlesbo wint we geheid. Jenny is een ruwe-bolster-blanke-pit-personage. Haar plotse theatrale woedeuitbarstingen zorgen voor de absolute dieptepunten. Ze gromt, gilt, slaat en bokst als een losgeslagen, oncontroleerbare mensaap. Het is eerder lachwekkend en angstaanjagend. De stereotiepen zijn ontelbaar.
 
Na de stortvloed aan clichés komen de laatste vier minuten van de film als een volslagen, en het moet gezegd, zeer aangename verrassing. De film krijgt vaart – waarschijnlijk omdat de vrouwen vier minuten hun klep dicht houden – suspense, de camera maakt de gekste bokkensprongen en de muziek doet er voor het eerst echt toe. Vier sterke minuten op een totaal van honderdentwaalf is net iets meer dan drie procent. Er zijn twee mogelijkheden: aan de kassa afdingen op het bioscoopticket tot drie procent van de waarde van het bioscoopticket, zijnde vijfentwintig Eurocent. Of het is wachten tot de slotscène op YouTube verschijnt. De laatste weken zijn zo veel goede films verschenen dat Vier Minuten op de allerlaatste plaats hoort op het prioriteitenlijstje van een filmliefhebber.

Gezien op het 34ste Filmfestival van Vlaanderen Gent.