A van Aardige animatie – De tijd dat Disney elke herfst opfleurde met De Nieuwe Animatiefilm ligt ver achter ons. Tegenwoordig spuwt elke filmmaatschappij op eender welk moment van het jaar een tekenfilm uit – digitaal, dat spreekt. Stijging van kwantiteit betekent vaak daling van kwaliteit, en daar getuigden dit jaar ook middelmatige films als The Reef, Surf's Up en Bee Movie van. Meet the Robinsons was best aardig, maar de beste animatie van het jaar kwam toch weer van Pixar dat met het door Brad Bird geregisseerde Ratatouille een culinaire rat losliet in de keuken. Maar 2007 was ook het jaar waarin The Simpsons hun eerste bioscoopavontuur beleefden (erg goed, maar helaas niet het verwachte meesterwerk) en waarin Robert Zemeckis het bioscooppubliek weer opzadelde met 3D-brilletjes voor het technisch werkelijk verbluffende Beowulf. Wie echt niet geloofde in de toekomst van driedimensionele films, moet na het bekijken van dit huzarenstukje zijn mening herzien.
B van Beloftevol debuut - Ondanks de onheilstijdingen leverde filmjaar 2007 het bewijs dat de auteursfilm springlevend is. De interessante regiedebuten doen het beste vermoeden voor de toekomst. Naissance des Pieuvres is het delicate debuut van Française Céline Sciamma. Zeer vrolijk werden we van het Chileense Play en het Libanese Caramel. Andrea Arnold zat op een emotionele ramkoers met Red Road. Brusselaar Micha Wald overtuigde met het visueel briljante Voleurs de Chevaux. Als vijftigplusser is de Nederlandse topfotograaf de oudste debutant. Control is zijn visie op het tragische leven van Joy Division-zanger Ian Curtis.
C van Chinese films - Die gingen lopen met twee belangrijke filmprijzen. Tuya's Marriage won de Gouden Beer in Berlijn en Lust, Caution van Ang Lee de Gouden Leeuw in Venetië. Het begrip Chinees is relatief. Het trage, bloedmooie Tuya's Marriage speelt zich af op de Mongoolse steppe. Ang Lee is een Taiwanees. Hij pakte twee jaar geleden al de Gouden Leeuw met Brokeback Mountain. Lust, Caution is een intrigerende erotische thriller. Om in China vertoond te mogen worden moest Lee flink knippen. Het frontale naakt en de politieke allusies in Summer Palace zorgden voor even veel ophef. Zonder de vermelding van de visuele brille van Curse of the Golden Flower en het verstilde verdriet van Sill Life zou dit hoofdstukje niet compleet zijn.
D van Duitsland - Auf der Anderen Seite is de bevestiging van het grote talent van Fatih - Gegen die Wand - Akin. Op een grandioze manier weeft hij verschillende verhaallijnen – de ene politiek explosief, de andere intiem – door elkaar. De ontdekking van het Europese filmjaar is Das Leben der Anderen, de eerste film van Florian Henckel von Donnersmarck. De inmiddels overleden Ulrich Mühe speelt een agent van de Oost-Duitse inlichtingendienst Stasi in het zeer integere drama. Het extreme tegenovergestelde is Vier Minuten: een draak van een film, die ondanks de enorme mankementen op filmfestivals op verschillende continenten de publieksprijs wegkaapte. Er waren niet alleen veel Duitse films. De Duitse acteurs en regisseurs zwerven de wereld rond. Daniel Brühl was heel actief met rollen in het Amerikaanse The Bourne Ultimatum, het Europese 2 Days in Paris en het Catalaanse Salvador (Puig Antich). Marco Kreuzpaintner maakte met Trade zijn eerste Amerikaanse film, Oliver Hirschbiegel ontgoochelde dan weer met The Invasion, zijn interpretatie van The Invasion of the Body Snatchers.
E van Europese diversiteit – De Europese films uit de kleinere filmregio's waren niet allemaal perfect, ze waren in ieder geval wel interessant en verfrissend. Uit Schotland kwamen het duistere Hallam Foe en Red Road. Sileni is Tsjechische horror. You, the Living barst van de absurde Zweedse humor. Princess is een onverantwoord foute animatiefilm uit Denemarken. Ook straf: het Noorse No(r)way of Life en het Catalaanse Salvador (Puig Antich). Een vermelding waard: Oostenrijk (Die Fälscher), Zwitserland (Mijn Naam is Eugene), Turkije (Climates), Rusland (Alexandra en 9th Company) en Israël (The Bubble). De Belgische distributeurs verdienen een pluim voor hun moed om de platgetreden paden te verlaten en het aanbod te verbreden.
F van Frequent Flyers - Een aantal gerenommeerde cineasten had blijkbaar behoefte aan frisse lucht en stapte op het vliegtuig. Tsai Ming-liang keerde terug naar zijn vaderland en draaide in Maleisië I Don’t Want to Sleep Alone. Wong Kar-wai trok naar Amerika om My Blueberry’s Nights te maken. In Madrid werkte Milos Forman aan Goya’s Ghosts, terwijl Hou Hsiao-sien zijn tenten opsloeg in Parijs om met Juliette Binoche Le Voyage du Ballon Rouge te draaien. Josep Fares vertelt het verhaal van zijn jeugd in Zozo, een film die begint in zijn geboorteland Libanon. Bille August zat in Zuid-Afrika voor Goodbye Bafana. Woody Allen blijft werken in Engeland waar ook François Ozon neerstreek voor zijn kostuumdrama Angel. Film is een kwestie van talent en talent rendeert overal.
G van Grindhouse – In Amerika verlieten bioscoopgangers de zaal na het einde van Robert Rodriguez' Planet Terror. Ze realiseerden zich niet dat ze in Quentin Tarantino's Grindhouse-concept met Death Proof nóg een tweede langspeler voor de kiezen hadden. Pijnlijk voor QT die zijn experiment danig zag floppen. In die zin zelfs dat in de meeste Europese landen de twee films gewoon afzonderlijk gereleased werden, weliswaar met extra bonusscènes. Helaas ging op die manier het unieke concept met de fake trailers van Eli Roth, Edgar Wright en Rob Zombie wel verloren. Voor de meeste critici is het echter duidelijk dat Tarantino zich niet teveel met dergelijke foefjes moet bezighouden. Hopelijk kan hij dat meteen bewijzen met zijn langverwacht WOII-drama Inglorious Bastards.
H van Horror – Procentueel gezien halen veel horrorproducties de grote zalen. Op zaterdagavond sleuren stoere macho's hun tere barbiepopjes graag mee naar het betere hak- en snijwerk. Naast het verval van de J-horror en de opkomst van de torture porn (zie respectievelijke letters), was grote verscheidenheid troef. Jonathan Liebesman ging op zoek naar de Thomas Hewitt achter het Leatherface in de bloederige prequel The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning, terwijl Martin Weisz een vervolg mocht breien aan de remake van Wes Cravens The Hills Have Eyes. Beide films moesten het afleggen tegen hun beider originelen. In de categorie "te mijden" verzamelen we The Reaping, The Messengers, The Hitcher, White Noise 2 en Invasion. Echt goed zijn Vacancy, Turistas, 1408 en 28 Weeks Later.
I van Illusie - De juiste timing is van groot belang bij een goocheltruc, maar vreemd genoeg belandden dit jaar twee sublieme goochelfilms bijna gelijktijdig in de zalen. De beste van de twee was toch de verfilming van Christopher Priests negentiende eeuwse roman The Prestige met een uitstekende Hugh Jackman en Christian Bale als twee rivaliserende illusionisten die dingen naar de hand van Scarlett Johansson. Regisseur Christopher Nolan bewijst daarmee dat hij perfect omkan met elke nieuwe film die een beetje grootser wordt: van Memento over Insomnia tot Batman Begins. De Brit is een van de weinige regisseurs die zijn durf, lef en originaliteit niet overboord gooit wanneer hij over een groter budget kan beschikken.
J van J-horror – In 2007 kwam er een (voorlopig?) einde aan de schier eindeloze rij horrorfilms uit het oosten. Als nageboorte verscheen toch nog The Grudge 2 (de Amerikaanse remake) in de zalen, voor regisseur Takashi Shimizu eigenlijk als zijn zevende film over de geest Kayako die met haar witte gezicht en lange zwarte haren opduikt in nu haast iconografische scènes in bad, op zolder, in spiegels of op tv-schermen. Veel origineler bleek The Host van Joon-ho Bong (Memoirs of Murder), een originele, spannende, leuke en tegelijk droefgeestige film over een Godzilla-achtig monster dat plots opduikt uit de Han Rivier en een klein meisje ontvoert. The Host was voor de meeste liefhebbers van het genre de beste film van het jaar.
K van Krasse knarren - Sir John Gielgud speelde op zijn 94ste nog mee in Shekhar Kapurs Elizabeth, voor hij twee jaar later stierf. Ook in 2007 speelden de krasse knarren de pannen van het dak, op het podium (onze favoriet Nand Buyl (84) in Spoon River), en op het witte doek. Peter O'Toole (75) maakte indruk als mopperend oudje in Roger Michells mooie film Venus en sprak de stem in van de genadeloze criticus Anton Ego in Ratatouille. Armin Müller Stahl is inmiddels ook al 77 en mocht schitteren in David Cronenbergs meesterwerk/mislukking Eastern Promises. Stahl gaat volgend jaar zijn carrière bekronen met de hoofdrol in een nieuwe verfilming van Thomas Manns monumentale epos Die Buddenbrooks. De Portugees Manoel de Oliveira is sinds 2001 officieel de oudste nog werkende regisseur ter wereld. Volgend jaar wordt hij 100 (!) en dat viert hij met twee nieuwe films. Een beetje onrespectvol rekenen we ook Jan Decleir (61) al tot de oudjes. Hij schitterde dit jaar in Man zkt. Vrouw en blijft met voorsprong de meest charismatische, karaktervolle Vlaamse kop van dit moment.
L van LaBeouf, Shia – Hij speelt drums, luistert naar 50 Cent, Eminem en Led Zeppelin, en werd dit jaar hotter than hot in Hollywood. Shia Saide LaBeouf speelde dit jaar in drie films: een hele goeie (Bobby), een redelijke (Disturbia) en een hele slechte (Transformers). De film van Überregisseur Michael Bay kostte maarliefst 150 miljoen dollar, maar bracht al meer dan het dubbele op. De prent bleek een mooi pars pro toto voor het leeghoofdig spektakel dat Hollywood tijdens de zomermaanden uitbraakt. Volgend jaar gaat de LaBeouf-hype wellicht door het dak. De jonge ster deelt het scherm met John Hurt, Jim Broadbent, Cate Blanchett, Ray Winstone en Harrison Ford in Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull.
M van Maestro’s naar de hemel - Op 30 juli 2007 overleden twee iconen van de Europese cinema: Ingmar Bergman en Michelangelo Antonioni. De Italiaan vertelt zijn verhalen met sprekende beelden en een minimum aan dialoog. Hij focuste op de invloed van de technologische samenleving op de gevoelswereld van het individu. Hij won de Gouden Palm in Cannes met Blow Up en de Gouden Beer in Berlijn met La Notte (1961). Antonioni oefende een grote invloed uit op het werk van Tsai Ming-liang. Ingmar Bergman geldt als de grote inspiratiebron van de ernstige en dramatische Woody Allenfilms. Bergman stelt in zijn werk existentiële vragen over sterfelijkheid, eenzaamheid en geloof. Het oeuvre van Antonioni en Bergman is uitgesproken ernstig, ontoegankelijk en zwaar op de hand. Hun films zijn diepe reflecties die een serieuze intellectuele inspanning vragen van de kijker. Wie de concentratie ook kan opbrengen en tot het einde volhouden wordt rijkelijk beloond. Afscheid namen we ook van Fons Rademakers, Jo Röpcke, Ousumane Sembène, Michel Serrault en Deborah Kerr.
N van Non-fictie - Michael Moore durft wel eens te manipuleren en te overdrijven. Hoe bont de ronde Amerikaan het soms maakt, is te zien in het ontluisterende Manufacturing Dissent dat al zijn truckjes genadeloos blootlegt. Moore's Sicko was een dikke tegenvaller. Veel boeiender waren Jesus Camp - over fundamentalistische Christenen in de USA - en Our daily Bread over de weerzinwekkende manier van werken van de voedselindustrie. Van een heel andere orde zijn de kunstdocumentaire Manufactured landscapes over het werk van fotograaf en de muzikale trektocht Gypsy Caravan. L'Avocat de la terreur van Barbet Schroeder en My Enemy's Enemy van Kevin Macdonald zijn de twee meest controversiële en tegelijk ook de beste documentaires van het jaar. Niets of niemand ontziend nemen ze respectievelijk advocaat Jacques Vergès en nazibeul Klaus Barbie onder de loep. Onmisbaar.
O van Oscar voor Martin Scorsese – Ondanks een indrukwekkend rijtje rasechte klassiekers (waaronder Taxi Driver, Raging Bull, GoodFellas en Gangs of New York), wist Martin Scorsese tot voor dit jaar geen van zijn vijf Oscarnominaties voor beste regisseur te verzilveren. Dit jaar was er eindelijk gerechtigheid voor Marty, die met de bikkelharde gangsterfilm The Departed vier Oscars won, waaronder die van beste scenario, montage, beste film en beste regisseur.
P van Polyglot - Het moet niet altijd Engels of Frans zijn in de cinema. Het West-Vlaamse Ex Drummer baarde om meerdere redenen opzien. Het is de eerste Vlaamse film die ook in Vlaanderen zelf ondertiteld moest worden. Na The Passion of the Christ (in het Aramees, Latijn en Hebreeuws) draaide Mel Gibson een film in de Maya-taal. Het is meteen het enige vermeldenswaardige feit over het eeuwigdurende epos. De mennonieten in het Mexicaanse Stellet Licht spreken Plautdietsch, een bizar klinkende mengeling van Friest, oud-Vlaams en oud-Duits. De hoofdpersonages in Rolf de Heers 10 Canoes spreken Ganalbingu en Mandalpingu, Aborginaltalen.
Q van Québec – Met enige overdrijving kan gesteld worden dat de filmindustrie in Québec steunt op één enkele man: Denys Arcand. Hij is zowat de enige die zijn films buiten Québec gereleaset krijgt. Met het geestige en gevoelige L'Age des Ténèbres bevestigt hij zijn status. Intussen worden filmfestivals worden overspoeld door Franstalige Canadese films. Bluff, Continental, De l'autre côté du pays, La Belle Empoisonneuse, Des nouvelles du Nord, La Lâcheté, Ma fille mon ange en Notre Père – films van jonge, hongerige regisseurs – werden alle acht positief onthaald. De opvolging van Denys Arcand lijkt verzekerd. Québec is de regio om in de gaten te houden.
R van Roemenië - Roemenië stak vorig jaar al voorzichtig de neus aan het filmvenster met Dallas Pashamende, Lovesick en The Death of Mister Lazarescu. Het festival in Cannes zorgde voor de grote doorbraak. 4 Months, 3 Weeks, 2 Days won de Gouden Palm. Occident, de eerste film van Christian Mungia werd in België niet eens uitgebracht. Zijn tweede is zonder concurrentie de beste Europese film van het jaar. Op een ijzingwekkend nuchtere toon vertelt hij het verhaal van een jonge studente die aan het eind van de jaren tachtig abortus wil plegen in communistisch Roemenië. California Dreamin' (Nesfarit) van de betreurde Cristian Nemescu won de belangrijke nevencompetitie Un Certain Regard. Nemescu kwam om het leven bij een auto-ongeluk. Hij was nog volop bezig met de montage van zijn debuut. Als eerbetoon aan de jonge regisseur werd de film niet afgewerkt en meteen op de markt gebracht. 12:08 East of Bucharest is een tragikomedie over de Roemeense Revolutie van december 1989. Het sprankelende debuut van Corneliu Porumboiu is geestig en intelligent. Drie sterke en totaal verschillende films van drie jonge regisseurs. De hype rond Roemenië-het-filmland is honderd procent gerechtvaardigd.
S van Spaanstalige regisseurs – De Spaanse armada neemt stormenderhand bezit van de internationale filmwereld. Alfonso Cuaron opende de poort naar Hollywood enkele jaren geleden met Harry Potter and the Prisoner of Azkaban. Dit jaar mocht Juan Carlos Fresnadillo de uitstekende, hyperkinetische zombiefilm 28 Weeks Later regisseren, de sequel op 28 Days Later van Danny Boyle uit 2002. Fresnadillo bewees zich in de uiterst spannende film als een onvermoeibare hardloper die geen enkel moment versaagt. Carlos Reygadas is een Mexicaanse regisseur die ooit in een Brussels bureau werkte en dit jaar met Stellet Licht een Mexicaans/Frans/Nederlands/Duitse co-productie draaide. Het werd meteen de eerste niet-Spaanstalige inzending voor de Oscars voor Mexico.
T van Torture porn – In 2005 was criticus David Edelstein de eerste die in een recensie de term "torture porn" gebruikte. Aanleiding was de film Hostel van Eli Roth. Dit jaar gooide Roth de zo mogelijk nog smerigere sequel Hostel Part II in de zalen. Het subgenre is een gewelddadige mengeling van een behoorlijke portie bloot en sadistische martelpraktijken, ook wel bekend als "gorno" (een samentrekking van gore en porno). Het genre typeert het begin van deze nieuwe eeuw met films als Saw, Wolf Creek en Turistas. Dit jaar konden perverse geesten ook nog hun hartje ophalen bij het mislukte Elisha Cuthbert-vehikel Captivity en het uiterst zwakke Saw 4, dat helaas bewees dat de eens zo beloftevolle reeks uitdooft als een kaars.
U van (Uitgemolken) filmreeksen – Films die het goed doen aan de kassa's groeien al gauw uit tot een hele reeks. Reeksen zijn boeiend tot ze op een bepaald moment uitgemolken zijn. Dat is zeker het geval met Hannibal Rising, Epic Movie, Bean, Ocean's 13, Pirates of the Carribean, Rush Hour 3 en Shrek The Third. Andere reeksen bewezen nog levensvatbaar te zijn: Paul Greengrass loodste Matt Damon weer feilloos door een nieuw Jason Bourne avontuur in The Bourne Ultimatum, en voor ons blijft de Harry Potter-reeks elke film nog een beetje beter worden. De Brit David Yates filmde een uitstekende Harry Potter and the Order of the Phoenix.
V van Vlaamse film – Volgens cijfers van het Vlaams Audiovisueel Fonds is 2007 een recordjaar voor de Vlaamse film. Met meer dan 1.135.000 bezoekers doet de Vlaamse film dit jaar beter dan 2003, het jaar waarin De Zaak Alzheimer verantwoordelijk was voor zeventig procent van de 1.048.280 bezoekers. 2007 was gelukkig een jaar met meer winnaars en meer talent. Ben X, de debuutfilm van Nic Balthazar, bleek de bestlopende Vlaamse prent met 250.000 bezoekers. Twee commerciële films strandden op zilver en brons: Firmin en Vermist. De Herman Brusselmans verfilming Ex Drummer lokte erg uiteenlopende reacties uit. Meer eensgezindheid was er over het solide Man Zkt. Vrouw en Stijn Coninx' documentaire To Walk Again over triatleet Marc Herremans. Twee jonge, Vlaamse honden zorgden voor de mooiste Vlaamse films van het jaar: Joost Wijnant met De Laatste Zomer en Felix Van Groeningen met Dagen Zonder Lief.
W van Waardig Ouder Worden - Een nieuwe Oscar zat er niet in, maar al aan het begin van het jaar bewees Sylvester Stallone dat het voor Rocky Balboa nog niet over and out was. Stallone trainde een half jaar als een beest, maar imponeert in de film gewoon het meest in de scènes buiten de ring. De ultieme comebackfilm bleek een hele mooie zwanenzang voor Rocky. In 2008 reanimeert Stallone zijn ander archetypisch karakter. John Rambo mag dan in deel vier door Thailand trekken. Met het mes in de aanslag.
X van X-Men – Magneto (in een regie van David S. Goyer) en Wolverine (Gavin Hood) krijgen in 2009 een eigen spin off van de populaire X-Men reeks, maar in 2007 waren er drie andere superheldenfilms die de aandacht opeisten. Nicolas Cage slaapwandelde doorheen het zwakke Ghost Rider als Johnny Blaze. De film vlamde veel minder dan de motor die hij tussen de dijbenen knelde. De Fantastic Four bleken ook in hun tweede bioscoopavontuur de kleine kneusjes in het heldendom en moesten zelfs de duimen leggen tegen de silver surfer uit de titel. Razend interessant en amusant bleef het derde deel van Spider-Man, waarin Tobey Maguire het opnam tegen de New Goblin, Sandman én een tot Venom getransformeerde Topher Grace. Overkill? No way!
Y van Yippie-kay-yay, motherfucker – Na een afwezigheid van twaalf jaar maakte John McClane – pas nog uitgeroepen tot beste politieagent van het witte doek – zijn comeback in de vierde Die Hard. Fans en critici waren vooraf erg sceptisch over de regie van gladde aal Len Wiseman, maar de reclamefilmer verraste vriend en vijand met een ouderwets spectaculaire actiefilm die volledig in de jaren tachtig lijkt thuis te horen. De opvallend altmodische stunts – waaronder een gigantische kettingbotsing in een tunnel – bleken beter dan de hypermodern ogende straaljager die op een bruggenconstructie jacht maakt op McClane. Die Hard 4.0 was de beste actiefilm van een verder opvallend actieloos jaar.
Z van Zombie, Rob – Horrorfilms uit de jaren zeventig krijgen anno 21ste eeuw één voor één een nieuw jasje aangemeten. Meestal gaat dat niet goed, maar in het geval van Halloween presteerde Rob Zombie (House of 1000 Corpses, The Devil's Rejects) het onmogelijke. Zijn hervertelling plaatst de jonge Michael Myers in een typisch Zombiaanse disfunctionele trailertrash familie. Hij trekt daarvoor bijna drie kwartier uit en legt op die manier een stevig fundament voor het verder verloop van de film. Zombie weet verdomd goed waar en wanneer hij een camera moet neerpoten en lijkt verder vooral te registreren wat er zich afspeelt. Hij doet wat niemand voor mogelijk had gehouden: bijna dertig jaar na dato steekt hij John Carpenter naar de kroon.