CHARLIE WILSON'S WAR

Recentelijk kwamen Lions for Lambs, Rendition, A Mighty Heart en The Kingdom in de zalen. Het zijn allemaal sterk uiteenlopende maar bovenal zwaar beladen films die elk op hun manier de problematiek in en rond het Midden-Oosten onder de loep nemen (al was de aanpak in The Kingdom meer volgens de beproefde principes van “eerst schieten en dan vragen stellen”). Weinig regisseurs durven het echter aan om deze onderwerpen met humor te benaderen. Het is oude knar Mike Nichols die zich nu voor het eerst geroepen voelde hier verandering in te brengen. Met zijn nieuwste film blaast hij zo een frisse wind in dit door gefronste wenkbrauwen en zware thema’s geteisterde nieuwe genre.

Who’s Afraid of Virginia Woolf, The Graduate, Catch-22…, het zijn slechts enkele titels uit het rijke filmverleden van de ondertussen 76-jarige Nichols. Hoewel hij dan misschien geen even grote naam als Spielberg, Coppola, Scorsese of Lucas is, heeft Nichols in al die jaren een uitstekende reputatie opgebouwd. De klassiekers die hij aan het begin van zijn carrière realiseerde wisten hem langs minder geslaagde projecten te loodsen. Na een diverse, ietwat vreemde loopbaan in de jaren ’90 (Regarding Henry, Wolf, The Birdcage, Primary Colors) en een ommetje in het televisielandschap (Wit, Angels in America) leverde de man in 2004 met Closer opnieuw een intrigerende acteursfilm af. En nu, bijna tien jaar na de politieke Clinton-satire Primary Colors, bevindt Nichols zich opnieuw in de politieke wandelgangen.

Net als Primary Colors gunt Charlie Wilson’s War ons een niet te versmaden, pretentieloze blik in de interne keuken van een politicus. We volgen de belevenissen van de rokkenjagende, drank en af en toe drugs naar binnen werkende Wilson (Tom Hanks). Op een dag krijgt die te horen dat Afghanistan wordt belaagd door het communistische regime en de amper bewapende troepen en zelfs burgers genadeloos neer worden gemaaid door oorlogshelikopters. Daarop besluit hij in naam van de Verenigde Staten de defensieproblemen in Afghanistan aan te pakken en de Mujahideen (de Islamitische vrijheidsstrijders) van wapens te voorzien. Met de hulp van de onconventionele CIA-agent Gust Avrakotos (Philip Seymour Hoffman) en de rechtse en anticommunistische high society dame Joanne Herring (Julia Roberts) – waar Wilson af en toe de lakens mee deelt – weet hij het oorlogsbudget absurd hoog op te krikken. Nog altijd menen velen dat zijn eenmansactie het begin van het einde van de Koude Oorlog betekende. Kortom: een verhaal dat stond te schreeuwen om verfilmd te worden.

Charlie Wilson’s War is een ietwat schizofrene prent. Wilsons (relatief) losbandige gedrag (Kijk: Tom Hanks zit naast naakte vrouwen in een bubbelbad! Kijk: Tom Hanks drinkt!) zal bij ons misschien weinig controverse opwekken. Want zeg nu zelf: is er in België echt nog iemand verbaasd over een zuipende, door vrouwelijk schoon geobsedeerde politicus? Maar Wilsons avonturen toverden wel een glimlach op ons gezicht. Hanks is, zoals we dat van hem gewoon zijn, beter dan goed als het titelpersonage. Zijn prestaties in Charlie Wilson’s War doen zijn (uitzonderlijk) fout gecaste verschijning in The Da Vinci Code dan ook snel vergeten. Na Closer zien we Julia Roberts opnieuw in een regie van Nichols. Het lijkt wel alsof enkel hij in staat is om haar Pretty Woman-niveau omhoog te tillen. Haar rol is echter weinig meer dan een veredelde cameo. Haar aanwezigheid lijkt dan ook eerder een poging om de film met nog meer star power, en dus meer Oscarpotentieel te kruiden.

De show wordt echter zoals altijd gestolen door een alweer sublieme en voor zijn rol terecht voor een Oscar genomineerde Philip Seymour Hoffman. Zijn eerste scène als Avrakotos waarin hij zijn CIA-overste verbaal aanpakt is nu al een van onze favoriete scènes van het jonge filmjaar! Maar ook de wisselwerking tussen Hoffman en Hanks is uitstekend. In een van de bijrollen zien we verder ook de rijzende ster Amy Adams als Wilsons hoofdassistente, na haar charmante hoofdrol in Enchanted.

Ondanks alle lichtheid en frivoliteit is het op George Crile’s biografie gebaseerde scenario van Aaron “The West Wing” Sorkin een vrij donker verhaal. Het is dat van de Amerikaanse regering die wapens in de handen van de Afghaanse verzetstrijders stak, waarna het ook in de handen van terreurorganisaties zoals Al-Qaeda terechtkwam. De film suggereert echter meer dan dat er een echt politiek standpunt wordt ingenomen. Charlie Wilson’s War is in de eerste plaats intelligent entertainment. Maar toch laat het verhaal van een regering die dodelijke wapens levert en zich na de oorlog amper bekommert om de heropbouw en de stabiliteit van een land een onmiskenbare indruk na. Dat wordt nergens beter geïllustreerd dan in de scène waarin Wilson vergaderingen belegt met regeringsleden. Als de gesprekken over bewapening en strijdkracht gaan is er aan de vergadertafel geen lege stoel te bespeuren. Maar eens de strijd geleverd is en andere dringende zaken om een antwoord vragen, dagen er opeens heel wat minder politici op.

Een klassieker is Charlie Wilson’s War zeker niet. Als allesbehalve zwaarmoedige, knap gerealiseerde en sterk geacteerde politieke biografie is de film echter meer dan geslaagd te noemen. Hanks amuseert zich duidelijk in zijn rol, Hoffman bevestigt nog maar eens dat hij misschien wel de beste acteur van zijn generatie is, Roberts irriteert niet en de oude rot Nichols toont de jeugd hoe het moet. Dat de film uiteindelijk zonder climax uitdooft, meteen ook het enige echte minpunt van de prent, vergeven we hem dan ook graag.