HELP ME EROS

Lee en Tsai zijn geen onbekende namen in het Taiwanese filmcircuit. Meestal kaapt Lee de glansrollen weg in de films van Tsai, vandaag neemt hij weer plaats in de regisseursstoel – na zijn debuut in 2003 met het Tiger Award winnende The Missing (Bu jian) – en mag Tsai als uitvoerend producent de honneurs waarnemen. Om het plaatje compleet te maken nam Tsai zijn vaste cameraman Liao Pen-jung onder de arm, en besloot Lee om zelf het hoofdpersonage te vertolken.

In Help Me Eros (Bangbang wo aishen) zien we het leven door de donkere bril van Ah Jie, een marihuana rokende eenzaat met zelfmoordneigingen. De jongeman leeft teruggetrokken in zijn appartementje, nadat hij zijn kapitaal verkwanseld heeft op de beurs. Overdag probeert hij vruchteloos zijn luxueuze designlampen te verpatsen in het pandjeshuis, ’s nachts verzamelt hij verkeersboetes aan de lopende band. Zijn mantra: “Wie het leven haat, zal langer leven.”

Op een dag wordt Ah Jie verliefd op de zachte stem van Chyi (Jane Liao), een meisje dat als vrijwilligster voor de zelfmoordhulplijn werkt. Hij probeert een afspraakje te versieren, maar wordt voortdurend afgewezen. Ah Jie breekt niet, maar brokkelt af. Zijn onuitgesproken liefde kristalliseert tot een platonische fantasie, een ongrijpbaar droombeeld dat hij deels uit gemakzucht, deels uit angst op de paaldansende betelnotenverkoopster Shin (Ivy Yi) projecteert. De emotieloze seks met zijn wulpse seksgodin op hoge hakken blijkt dan ook slechts een tijdelijke vluchtweg, een steriel escapisme voor de uitzichtloze situatie waarin hij verkeert.

Help Me Eros speelt zich af in het hypermoderne Kaohsiung – na Taipei de grootste stad in Taiwan – van de neonreclames, de plateauzolen en de scooters. De ironie wil dat deze afstandelijke metropool is ingeplant langs de licht glooiende oevers en vruchtbare beddingen van de Ai He, de Rivier van de Liefde. Die symboliek is ook Lee niet ontgaan, die overigens zijn hand niet omdraait voor een metafoor meer of minder. Zo houdt de cineast ons letterlijk en figuurlijk spiegels voor, die in al hun facetten symbool staan voor reflectie en voyeurisme. Voyeurisme omdat we stiekem kunnen meegluren tijdens gênante toiletscènes en onthechte liefdesspelen. Reflectie omdat we een – bijwijlen surrealistische – maatschappijkritiek voorgeschoteld krijgen, waarin materialisme, vervreemding en melancholie de boventoon voeren. Jie zelf wordt verbeeld door een spartelende, naar lucht happende karper; zijn ondergang wordt begeleid door een onheilspellende regen van lottoformulieren (het moeten niet altijd kikkers zijn).

Help Me Eros is niet alleen hoogzwanger van symboliek, maar staat bovendien bol van de psychedelische trips en expliciete seksscènes. Maar ook in de semi-pornografische fotografie zijn de dubbele bodems nooit ver weg. Op Shins kronkelende ledematen zien we lichttekeningen van bekende modemerken, haar welgevormde borsten worden herleid tot beamers van oppervlakkige luxe. Shin belichaamt als het ware de havenstad waarin het hele verhaal zich afspeelt. Ze oogt mooi, maar bruist enkel aan de oppervlakte. Ze lonkt wel, maar schenkt geen bevrediging. Lee Kang-sheng, van zijn kant, geeft in de huid van Ah Jie niet alleen zijn lichaam maar ook zijn ziel bloot. De autobiografische passages (het bankroet, de hulplijn, de eenzaamheid) zijn dan ook legio. De zwaarlijvige Chyi, ten slotte, toont hoe schrijnend – lichamelijke en emotionele – vervreemding kan zijn. Compleet verwaarloosd door haar homoseksuele man zoekt ze naar een kleine rilling van genot door haar benen te spreiden in een bad vol glibberige palingen. Tijdens het orgasme druppelen de tranen van haar kin.

Lee Kang-sheng zit duidelijk niet verlegen om een flinke dosis subversiviteit. Met zijn gedurfde beeldvoering surft hij misschien voor een stukje mee op de rauwe seksgolf van Ang Lee’s Lust Caution, zijn pamflet tegen vervreemding en eenzaamheid laat in elk geval wat meer achter dan enkele rimpels op het wateroppervlak. Lee stoffeerde zijn prent met voldragen subplots, boetseerde zijn ervaringen tot immer intrigerende personages, en dompelde het geheel onder in een ijle, afstandelijke atmosfeer die uiteindelijk uitmondt in een verrassende climax. Een absolute aanrader.

Gezien op Cinema Novo 2008