Als zoon van roomijsmakers uit Isle of Wight, het eilandje net onder Groot-Brittannië, zou je het hem niet meteen toedichten, maar Minghella was een erudiet regisseur die ingewikkelde films toegankelijk maakte voor het brede publiek: een kwaliteit die zeker niet elke regisseur gegeven is.
Films als Breaking and Entering, The Talented Mr. Ripley en Cold Mountain stonden garant voor een culturele en historische precisie die gebruikt werd om de personages in een haast uitzichtloze hoek te duwen. Denk aan Tom Ripley, die heel Europa doorkruist om te ontsnappen aan datgene wat hem zo bang maakt: de waarheid.
In een tijd van adoratie voor Jason Bourne, Jack Sparrow en James Bond, met snelle cuts, zenuwachtige camerabewegingen en duizelingwekkende achtervolgingsscènes, leken Minghella’s films wel van een andere wereld. Eeuwigdurende scènes die niet geteld werden in seconden maar in minuten, dialogen waarin stilte meer zegt dan woorden; Minghella’s slogan leek wel: “Het is niet omdat er niks gebeurt dat er ook echt niks gebeurt”.
Met een enorme kale hoofd en zijn ietwat stompe jukbeenderen had hij veel weg van een doorwinterde dokwerker. Maar als Minghella zijn mond opende en sprak, was het duidelijk dat hij meer boeken las dan de doorsnee bibliothecaris. Minghella’s was niet alleen verliefd op literatuur, hij doorgrondde de boeken die hij las tenvolle. Hij zoog het verhaal op als een spons. Dat gaf hem de mogelijkheid om adaptaties van boeken te maken die kijker het gevoel geven zelf het boek gelezen te hebben. Zijn vakkennis bleek uit The Talented Mr. Ripley, de verfilming van het boek van Patricia Highsmith, en een van de drie films die hij samen met Jude Law draaide.
Op zijn website zegt Law: “Hij was een briljant scenarist die de dialogen zo schreef zodat je ze zonder veel moeite op het scherm kon brengen. Hij maakte werken een vorm van vermaak.” Law en Minghella werkten ook nog samen in Cold Mountain, het oorlogsepos over de Amerikaanse burgeroorlog en Breaking and Entering, Minghella ‘s laatste echte hit.
De filmindustrie staat bekend om zijn haaien en krokodillen, en dat maakt het net zo opvallend dat Minghella voortdurend werd geprezen om zijn zachte karakter en vriendelijkheid.
Een jaar geleden zat hij in Botswana te werken aan wat zijn laatste film zou zijn – The No. 1 Ladies’ Detective Agency. Vele regisseurs brengen een dictatoriaal regime mee naar de set. Niet zo met Minghella. Vrienden en familie liepen er over de vloer alsof ze deel uitmaakte van de cast, iedereen kende iedereen, en Minghella vroeg iedereen om een mening te geven, zelfs ‘the best boy’.