THE YEAR MY PARENTS WENT ON VACATION

Aan de vooravond van het WK vertrekken de ouders van de 12-jarige Mauro halsoverkop op vakantie. Mauro gaat niet mee. Hij wordt gedropt bij zijn grootvader in Bom Retiro, de joodse wijk van Sao Paulo. Zijn ouders beloven hem dat ze op tijd terug zullen zijn om samen naar de finale te kijken. Mauro’s opa is eerder die dag onverwacht bezweken aan een hartaanval. Shlomo, de al wat oudere mopperende orthodoxe buurman, ontfermt zich over de jongen.

1970 is niet alleen het jaar van het WK voetbal, het is ook het zesde jaar dat de militairen aan de macht zijn in Brazilië. Mauro’s vader en moeder zijn linkse militanten. Ze zijn niet op vakantie maar leven ondergedoken op een geheim adres. Zelfs Mauro weet niet waar ze zijn. En hij kent niemand in Sao Paulo. Hij is twaalf en helemaal alleen op de wereld. Het voetbal is een welgekomen afleiding tijdens zijn grote ontdekkingstocht in een nieuw huis, een nieuwe stad, een heel nieuw leven.

The Year My Parents Went On Vacation is een uitermate publieksvriendelijke coming-of-age film. Regisseur Cao Hamburger bespeelt verschillende registers en koppelt gevoeligheid aan humor en intelligentie aan menselijke warmte. De politieke omstandigheden spelen een belangrijke rol op de achtergrond, maar het scenario focust volledig op de opgroeiende Mauro. Hoewel het verhaal een harde, onmenselijke kant heeft, is de film zelf zacht als boter.

Herinneringsverfraaiing is een heerlijke vergissing in onze hersenen. De goede en grappige momenten blijven hangen, de trieste vervagen langzaam maar zeker. The Year... kijkt met veel nostalgie, misschien een tikkeltje naïef, terug op een zwarte episode uit de recente Braziliaanse geschiedenis. Het leven in Bom Retiro gaat zijn gangetje. Er wordt gehandeld en gegokt. De bars zitten vol. De kinderen spelen op het plein. De mensen gaan naar hun werk. Bij momenten lijkt het zelfs alsof ze helemaal geen last hebben van hun bestaan onder een militair bewind. Hun rust en vrolijkheid is oppervlakkig en tijdelijk.

Deze film is het verhaal van een hele generatie jongetjes. Het is ook een zinderend, kleurrijk portret van een unieke multiculturele volkswijk waar Joden, Arabieren, Italianen, Grieken en Brazilianen samenleefden. Mauro slalomt door de buurt met een grote nieuwsgierigheid, hongerig naar vriendschap, gezegend met een open geest die zo eigen is aan kinderen van zijn leeftijd.

Voetbal is het medicijn dat de Brazilianen op de been houdt. Ze maken zich druk om de dwaze bondscoach die er geen zak van snapt. Het is een vorm van escapisme, een schild tegen de bittere realiteit van hun dagelijkse bestaan. Cao Hamburger is er wonderwel in geslaagd het enorme maatschappelijke belang van voetbal voor de Brazilianen te duiden. Voetbal als opium van het volk. Pele als licht in de duisternis.

De debuterende Michel Joelsas (Mauro) en Daniela Piepszyk (Hanna) zijn perfect als jongelui die zich van de boze wereld nog eventjes kunnen negeren. De grotendeels niet-professionele cast levert frisse, innemende vertolkingen. Het klassieke karakter van de film – zowel wat betreft de opbouw van het verhaal als de vormgeving – stoort voor een keertje niet. Braaf is goed.

The Year My Parents Went On Vacation past in een mooi rijtje Zuid-Amerikaanse films waarin filmmakers de in bloed gedrenkte geschiedenis van hun land bekijken door de ogen van een kind. In het prachtige Kamchatka probeert een gezin uit de handen te blijven van de Argentijnse militaire machthebbers. Het Chileense Machuca eindigt met de bloedige machtsgreep van Augusto Pinochet die een einde maakte aan het bewind van de linkse president Salvador Allende.

Cao Hamburgers fijnzinnige en humane aanpak compenseren het lichte déjà-vu gevoel. De eerste seksuele prikkels aangewakkerd door een wulpse serveerster, de aanbidding van de voetbalsterren, de vriendschap met wijsneus Hanna, de apenstreken en het kattenkwaad: het is heel herkenbaar, niet origneel en al minstens duizend keer getoond. Maar Cao Hamburger is zo’n sterke verteller, ieder element is op een apothekersschaaltje afgewogen, dat je wel heel verzuurd moet zijn om niet meegesleept te worden door deze onweerstaanbare kleine film met een heel groot hart.