U23D

Beter dan het concert

National Geographic Entertainment
Na Beowulf en Fly Me to the Moon staat dit jaar een derde 3D film in het rijtje aan te schuiven: U23D. Inderdaad: U2, de bekende Ierse rockgroep. Geen gewone film, maar een concertregistratie waarbij je haren gegarandeerd rechtop gaan staan. Het concept komt van producers John and David Modell, die hun favoriete band in 2005 vroegen of ze van hen een 3D film mochten draaien gebruik makende van de technologie van 3ality Digital. Na een proefopname ging U2 akkoord en het resultaat ervan is nu in de bioscoop te bekijken.

In het begin van de film - als we zien hoe het publiek het stadion bestormd om op de eerste rijen te kunnen staan - is het even wennen aan het 3D effect, maar de ogen passen zich verrassend snel aan. Van lichtvegen of kleuren die in elkaar overvloeien, zoals we dat vroeger zagen in de tijd van de rood/groene brilletjes, is geen sprake meer. Nu de projectie ook digitaal is geworden, verdwijnt zelfs de analoge 3D film Honey I Shrunk the Audience uit Disneyland Parijs in het niets. De techniek is al die jaren duidelijk niet blijven stilstaan.

Als de eerste noten van 'Vertigo' uit de luidsprekers knallen, zit je al bijna letterlijk in de film. Het effect is zo verbluffend, dat het moeilijk wordt om tijdens een nummer niet recht te gaan staan en mee te swingen. Op bepaalde momenten sta je in het publiek en wil je maar al te graag die kerel voor je neus vragen even op te schuiven. Seconden later kruip je achter het drumstel van Larry Mullen Jr. of tokkel je mee op de gitaren van Adam Clayton en The Edge. De muziek klinkt snoeihard maar glashelder door de luidsprekers. Dit is een unieke ervaring. Het is genieten, niet ván een concert, maar er in.

Van de bekende Ierse rockband werden vroeger al concertregistraties uitgebracht, waaraan ook interviews en behind-the-scenes marteriaal werd toegevoegd. Niets van dit alles in U23D. Dit is een concertfilm pur sang. Het is in wezen niets anders dan een (verkorte) registratie van de optredens die de band gaf in het kader van zijn 'Vertigo' tour in 2006. Er werd enkel in Latijns Amerika gefilmd omdat Bono vond dat het enthousiasme van dat publiek het nauwst aansloot bij dat van de Ierse concertgangers. Om het publiek niet te veel te storen werden er zeven optredens opgenomen met achttien camera's, telkens opgesteld in andere posities. U2 schrijft met deze film geschiedenis, want voor het eerst werd er een 3D film met meerdere camera's opgenomen. Voor de close-up shots gaf U2 zelfs een optreden voor een leeg stadion. Uit de meer dan 100 uur beeldmateriaal werd uiteindelijk anderhalf uur overgehouden. Het heeft overigens langer dan verwacht geduurd eer er een distributeur werd gevonden. Pas maanden na de geplande releasedatum sprong National Geographic in de bres voor U2 en zorgde ervoor dat de film, die overigens nooit op DVD of als normale film zal verschijnen, zijn weg kon vinden naar het grote publiek.

Tijdens de film passeren zowat alle grote hits van U2: Beautiful Day, New Years Day, Where The Streets Have No Name, Pride, One en With Or Without You… ze rollen over het publiek heen als een muzikale wervelwind. En net als tijdens het echte concert krijg je ook in de filmversie twee toegiften. Beklijvende momenten zijn vooral Bono's ode aan zijn vader ('Sometimes You Can't Make It On Your Own') en de opera-uithaal in 'Miss Sarajevo', waarbij het publiek uitbundig uit de bol gaat. Over het geheel wordt wel een licht geëngageerd sausje gestrooid - een kenmerk van de rockband. Zo wordt op een bepaald moment de tekst uit de verklaring voor de rechten van de mens geprojecteerd en zijn er veel allusies op vrede en menslievendheid.

Het zijn merkwaardig genoeg de bandleden zelf die voor de kippenvelmomenten zorgen, en niet de 3D snufjes. Alle lof dus voor de regisseurs Catherine Owens en Mark Pellington, die beheerst omgaan met de 3D effecten. Op geen enkel moment worden er dingen naar het publiek toegegooid of wordt de derde dimensie doelbewust in de verf gezet. Alleen naar het einde van de film toe slaat de beeldmontage een andere weg in. De torenhoge podiumprojecties in de achtergrond worden dan als 3D animaties naar de voorgrond gebracht, waardoor een merkwaardige mix ontstaat tussen computergegenereerde beelden en het concert zelf.

In Europa is U23D te zien in een (analoge) Imax 3D en een (digitale) Dolby 3D variant. Amerika kiest daarentegen resoluut voor RealD, een andere techniek die kwalitatief iets minder goed is en ook vereist van de bioscoopuitbaters dat ze hun projectieschermen vernieuwen. Nu zowat iedereen thuis over z'n eigen cinema met surround geluid beschikt en 3D films de nieuwe bioscooplokkers worden, kan hieruit nog een interessante strijd ontstaan. Hopelijk eentje met alleen maar winnaars.


Titel: U23D
Genre: concertregistratie
Speelduur: 1u25
Regie: Catherine Owens en Mark Pellington
Met: Bono, Adam Clayton, Larry Mullen Jr., The Edge