INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL

Het is 19 jaar geleden dat Indiana Jones (Harrison Ford) de Holy Grail ontdekte. We bevinden ons dus in het jaar 1957. Indiana heeft als kolonel in Wereldoorlog II gediend en samen met zijn maat George McHale (Ray Winstone) vele avonturen beleefd. Indiana en McHale worden in het begin van de film door Sovjetsoldaten onder leiding van Irina Spalko (Cate Blanchett) naar de Area 51 hangar in Nevada gebracht die we al eens de revue zagen passeren op het einde van Raiders of the Lost Ark. Spalko wil een voorwerp vinden tussen de duizenden kisten waarin de Sovjets sterk geïnteresseerd zijn. Een object waardoor zij de geest van de mensen kunnen controleren en op die manier de Koude Oorlog winnen én de mensheid overtuigen van hun gelijk. Door dit voorval wordt Indy echter door de FBI in een slecht daglicht gesteld en valt hij ten prooi aan de heksenjacht die in de US heerst ten opzichte van (zogezegde) aanhangers van het communisme. Wanneer Indiana zijn koffers pakt, ontmoet hij Mutt Williams (Shia LaBeouf), een onstuimige jongen met een vetkuif en een Harley Davidson. Mutt vraagt Indiana’s hulp om op zoek te gaan naar zijn verloren moeder en zijn surrogaatvader Harold Oxley (John Hurt), een oude schoolmakker van Indiana. Oxley en Mutts moeder zijn verdwenen in Zuid-Amerika en Indiana vermoedt dat Oxley’s ontdekking van één van de legendarische Crystal Skulls daar mee te maken heeft.

Verder willen we over het verhaal niet te veel kwijt. Wees gerust: waar Indiana uiteindelijk naar op zoek gaat, is wel degelijk erg gekend uit legenden, boeken en films. Spielberg en Lucas hebben er alles aan gedaan om het verhaal geheim te houden en daarin willen we hen steunen. De acteurs kregen zelfs een noodnummer om het script veilig te stellen indien nodig en in recent verschenen officiële boeken van Indiana Jones werd zeer karig omgesprongen met info uit de film. Als we toch een tipje van de sluier mogen oplichten, kunnen we verklappen dat het verhaal draait rond één van de grootste geheimen uit de hedendaagse geschiedenis. Wat dat geheim is, kan je bijvoorbeeld zien door de eerste trailer van de film eens goed te bestuderen.

Het doet aanvankelijk wat vreemd aan om Indiana te zien rondlopen in de jaren ’50 maar dat nieuwe decor went snel. Muziek van Elvis weerklinkt uit jukeboxen, opgedreven auto’s met ‘cruisende’ jongelui overheersen het straatbeeld en de Koude Oorlog met zijn wapen- en ruimtewedloop overheerst het politieke wereldbeeld. De film beeldt deze periode zeer goed uit en het kan volgens ons geen kwaad om even die geschiedenisles weer boven te halen over de jaren ’50, de periode waarin Lucas, Spielberg en Ford opgroeiden. De film is niet alleen een hommage aan die periode maar ook een eerbetoon aan een bepaald genre films die uit dit tijdperk stammen en waarvan Lucas en Spielberg fans waren.

Dat Indiana ouder is geworden, is niet meer dan normaal. Ford draagt de kleren van Indiana nog altijd als gegoten. Hij is nog steeds een held van vlees uit bloed die regelmatig klungelig uit de hoek kan komen, de held die vuistslagen even hard uitdeelt als hij ze incasseert en die de kunstjes met zijn zweep nog steeds onder de knie heeft. Alleen draagt hij nu ook de jaren met zich mee en niet alleen zijn talloze kilometers. Oogt Ford wat stijver dan vroeger? Lijkt ons normaal als je weet dat Ford een vijfenzestigplusser is. Mochten wij ons ooit op die leeftijd nog zo fit voelen, dan doen we meteen mee aan de Olympische Spelen. Er vallen hier en daar wel wat grapjes over Indy’s leeftijd maar ze zijn zeker niet vervelend of belachelijk.

Er werd op voorhand gevreesd voor de rol van Shia LaBeouf maar deze vrees was overbodig. LaBeouf slaagt erin om het potentieel uit zijn rol te halen en is alles bijhalve een vervelende sidekick. Cate Blanchett vervult eveneens met verve haar rol als slechterik van dienst. Het is trouwens leuk om ze Russisch te horen praten met elkaar in plaats van Engels. Buiten Blanchett werden immers allemaal Russisch sprekende acteurs gecast om deze rollen te spelen. Wanneer John Hurt, Jim Broadbent en Ray Winstone de rest van de cast bemannen, weet je dat het wel snor zit wat de acteerprestaties betreft, ook al zijn hun rollen niet altijd groot. Dat Karen Allen als Marion Ravenwood (Indy’s lief uit Raiders of the Lost Ark) zou terugkeren, stond al langer vast.

Het heeft lang geduurd alvorens George Lucas de nieuwe McGuffin en een verhaal vond voor deze film waar hij zelf achterstond. Een script van Frank Darabont werd door Lucas afgeblazen maar uiteindelijk kwam David Koepp met een screenplay op de proppen dat zowel Lucas, Spielberg als Ford zagen zitten. Het verhaal van de McGuffin is zoals in de drie andere films interessant, leerrijk en overgoten met een stevig mystiek sausje. Al valt het ook nu weer te zien in welke soort god je uiteraard gelooft. Het verhaal brengt ons van de ene plaats naar de andere en het ene puzzelstuk vult het andere aan. Hangars, tempels, grafkelders en jungles maken als vanouds hun opwachting. Ook de clichés uit de vorige films komen zoals verwacht (en verplicht) weer aan bod. Denk maar aan de klassieke opening met de berg van Paramount (subliem!), Indy’s Ophiophobia (slangenvrees), de scène met een massale aanwezigheid van één bepaalde diersoort, de knokpartij met een vijand die een kop groter is dan Indy, enzovoorts. In de film zitten trouwens verschillende verwijzingen naar vorige avonturen van Indiana. Jones’ relatie met de Mexicaanse vrijheidsstrijder Pancho Villa die ter sprake komt, kunnen we bijvoorbeeld bekijken in The Young Indiana Jones Chronicles. Allemaal ingrediënten dus die van deze prent een Indiana Jones film maken.

Het team dat voor deze film werd ingeschakeld was ook niet van het minste. Spielbergs vaste producers Kennedy en Marshall tekenden present, net als Janusz Kaminsky die de vaste cinematograaf van Spielberg is sinds Schindler’s List. Spielberg en Kaminsky probeerden voor deze film wel dezelfde stijl te hanteren die Douglas Slocombe bij de vorige films had gebruikt. John Williams verzorgde opnieuw de muziek van de film maar buiten de nieuwe thema’s van Mutt, Irena Spalko en de Crystal Skulls, blijven de ‘Raiders March’ en het thema van Marion en Indy er met kop en schouders boven uitsteken. Ben Burtt verzorgde net als vroeger de geluiden voor de film, al werkt hij niet langer voor Lucasfilm. Zoals geweten is Spielberg geen voorstander van CGI wanneer het ook anders kan - in tegenstelling tot Lucas. Uiteraard zijn er altijd effecten die je beter door de mensen van ILM kunt laten verzorgen. Deze effecten vallen dan ook niet echt op en vervullen hun rol perfect, namelijk het helpen vertellen van het verhaal.

Het is niet makkelijk om een Indiana Jones-film te bespreken nadat je hem net voor de eerste maal hebt bekeken. Het duurt nog een tijdje voor het bezinksel kan geëvalueerd worden en klaar is voor een volgende vertoning. Wij waren in elk geval verrast door de boeiende McGuffin en enkele verrassingen van formaat in het verhaal die we gepresenteerd kregen. Er zit één scène in de film die we een beetje ‘over the top’ vinden maar het pleziergehalte van deze film is zo groot, dat je deze meteen weer vergeten bent.

Wanneer je Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull gaat bekijken met het nodige realisme, zie je een goede film die de fans zeker zal bekoren. Het spreekt voor zich dat er ook altijd mensen zullen zijn die de film met ‘het syndroom van The Phantom Menace’ zullen bekijken, namelijk met veel te onrealistische verwachtingen. Zorg er wel voor dat de plaatselijke Homer Simpson je niets luidkeels verklapt tijdens het verlaten van de cinemazaal. Over Indiana Jones V bijvoorbeeld?