EUROPEES FILMFESTIVAL VAN BRUSSEL

Deel 1: Tranches-de-vie | Deel 2: Reizen die nergens heen gaan | Deel 3: Over Duitse vrouwen die afzien | Deel 4: Humorloze Oost-Europeanen en geestige Denen

Das Herz is ein dunkler Wald is een productie van X Filme Creative Pool, het bedrijf van Tom Tykwer. X Filme is zo goed als een synoniem voor spannende, onafhankelijke, moderne Duitse cinema. Tykwer stond tien jaar geleden aan de wieg van de Neue Deutsche Welle. Lola Rennt en Goodbye, Lenin! zijn keer- en ijkpunten in de Duitse filmgeschiedenis. Sinds 1998 ligt het niveau van de films die in Duitsland gemaakt worden, onveranderd hoog. In de tweede film van Nicolette Krebitz ontdekt een vrouw - een jonge, goedgeklede moeder van twee - dat haar man een parallel leven leidt. Een paar straten verder heeft hij met een andere vrouw een tweede gezin. Totaal in shock gaat de vrouw op zoek naar de waarheid. Nicolette Krebitz vat de koe bij de horens. De ontdekking van het dubbelleven is het begin van een verrassende, fantastische trip. De bedrogen echtgenote belandt op een gemaskeerd bal. Daar gaan alle remmen los. Op overdreven subtiliteit kan je de filmmaakster niet betrappen en dat is in dit geval helemaal niet erg. Das Herz... is een bruisende, subversieve cocktail van expressionistische, theatrale, surrealistische, absurde en droefgeestige elementen. Allen gebracht met een onwrikbaar zelfvertrouwen en een verbluffende overtuigingskracht. De hoofdrolspelers Nina Hoss en Devid Striesow zijn niet minder dan briljant. Ze spelen hun rollen met een overdonderende intensiteit en passie. Das Herz hengelt misschien iets te nadrukkelijk hengelt naar een cultstatus. Het is typisch een film waar je helemaal wild van bent of die je maar koude soep vindt. Wie de film op het juiste moment ziet en zich kan laten meeslepen beleeft 86 wonderbaarlijke minuten met dit unieke hedendaags gruwelsprookje.

Vier jaar geleden kaapte de Bosniër Srdjan Vuletic met Summer in the Golden Valley alle prijzen weg in Brussel. De verwachtingen voor zijn tweede film waren dan ook hooggespannen. Helemaal tegenvallen doet It’s hard to be nice gelukkig niet, maar Vuletic is in vergelijking met zijn debuut wel heel hard opgeschoven richting publieksvriendelijke, commerciële cinema. Niemand kan hem kwalijk nemen dat hij een zo groot mogelijk publiek wil bereiken, maar de concessies die hij gedaan heeft, maken van It’s hard to be nice een film die minder goed is dan hij had kunnen zijn. Dat is ontgoochelend. Taxichauffeur Fado verdient een centje bij in het criminele milieu van Sarajevo. Een hotshot is hij niet. Meer dan eens komt hij ’s avonds bebloed en in elkaar gebeukt thuis bij vrouw en kind. Na een zoveelste aframmeling trapt zijn vrouw het af. Om haar terug te winnen, wil Fado zijn leven verbeteren. Zo gemakkelijk is dat niet. Om een nieuw leven te beginnen heeft hij geld nodig. Als eerlijke mens verdien je minder snel dan als crimineel. Door een taxichauffeur te kiezen als hoofdpersonage blinkt Vuletic niet uit in originaliteit. Het geeft hem wel de kans een mooie schets te maken van Sarejevo, een voor westerlingen onbegrijpelijk wespennest. Die kans grijpt de regisseur/scenarist niet. Hij zet wel een boom op over de nog niet geheelde oorlogswonden en de moeilijkheden die de doorsneel Bosniër ondervindt om een enigszins normaal leven op te bouwen. Fado’s lovenswaardige poging om om het recht pad te blijven, is hartverwarmend. It’s hard to be nice bevat de nodige relativerende humor om niet al te stroperig te worden. Toch bevat de film te weinig weerhaken om lang te blijven hangen. Bovenal is dit een doodbrave, klassiek opgebouwde, nogal saai in beeld gebrachte crowd pleaser die bijlange na niet dezelfde impact heeft als Summer in the Golden Valley.

Voor tieners is de eerste fuif een kantelmoment in het bestaan. Ook voor drie 14-jarige meisjes in een Russisch provinciestadje. Ze zijn de hipste grieten van hun klas, maar zijn in de ogen van de oudere leerlingen niet meer dan piepkuikentjes. Het trio bereidt zich nauwgezet voor. Waar vinden ze drank? Met wie gaan ze zoenen? Wat trekken ze aan? Everybody dies, but me is een Russische film over tieners. Dat is helemaal niet hetzelfde als een Russiche tienerfilm zoals hij aangekondigd is. Weliswaar behandelt regisseur Valeria Gaï Guermanika een onderwerp dat belangrijk is voor pubers, maar zijn film is uiterst volwassen, hard en wrang. In de aanloop naar het feestje krijgt één van de meisjes ruzie met de lerares wiskunde. Door het conflict wordt het feest misschien afgelast. Everybody dies, but me is een uitstekende milieuschets met sterk uitgewerkte personages die buiten de lijntjes van de traditionele film kleuren. Valeria Gaï Guermanika toont de meisjes in de klas, thuis bij hun niet-begrijpende ouders en op het feest. De beweeglijke camera volgt hen overal, benadrukt hun uitgesproken vrouwelijkheid en hun kinderlijke onzekerheid. De opbouw naar het feest is gedulig en precies. Niet geheel onverwacht is het feest zelf de climax. Daar gaat niets zoals gepland. In zeer strak getimede en grillig gemonteerde parallelscènes volgen we de drie meisjes op wat de avond van hun leven moet worden. Deze Russische film werkt even ontnuchterend als het Amerikaanse Thirteen. De tienermeisjes zijn geen doetjes. In hun leefwereld is weinig plaats voor compassie, des te meer voor onderlinge strijd, verraad, opstand en emotionele chantage.

In Emily Atefs Das Fremde in mir bevalt Rebecca van haar eerste zoontje: Lukas. Na de bevalling stort ze volledig in. Ze voelt geen spatje liefde voor haar baby. Haar vriend staat er bij en kijkt er naar. Rebecca zinkt verder en verder weg in de depressie. De titel van de film is vatbaar voor interpretatie. Het vreemde in Rebecca is de baby, het verlammende gevoel van onmacht, de depressie zich haar een andere persoon maakt... Onderwerpen waar je niet vrolijk van wordt. Emily Atef houdt veel afstand. Ze observeert haar personages, toont hen in hun natuurlijke omgeving en illustreert het verval met kleine voorvallen. Die neutrale benadering maakt van dit Duitse drama een portret van een ziekte die hard toeslaat. Stap voor stap herstelt Rebecca zich. Ook haar omgeving moet zich aanpassen aan haar nieuwe persoonlijkheid. Das Fremde in Mir is een erg genuanceerde film over een van de laatste taboes. Susanne Wolff speelt een ingetogen hoofdrol. Pakkend, geloofwaardig, emotioneel erg gevarieerd. Emily Atef begrijpt haar personges door en door. Dat is te merken aan haar topfilm.