The Batcave - het Batmanarchief op Moviegids:
Recensie Batman Forever: Vleermuizenissen | Recensie Batman & Robin: Been there, done that | Recensie Batman Begins: Angst als wapen | Holy Useless Gadget, Batman! | Batman... Returns... Forever! De soundtrack van Goldenthal | Muziek Batman & Robin: Fledermausmarschmusik
Hoewel het personage al debuteerde op het grote scherm in 1943 (kort gevolgd door het nevenpersonage Robin in 1949) herinneren de meeste mensen zich enkel de eerste grote Batmanfilm uit 1966. Het personage werd vertolkt door Adam West. Hoewel als speelfilm beschouwd, was de film eigenlijk eerder een tussenstuk van de gelijknamige serie die toentertijd heel wat kijkers lonkte. Ondanks grote populariteit miste zowel de serie als de film alles wat Batman net zo interessant maakt, met als voornaamste: het duistere Gotham, waar geweld en het leven samen hand in hand door de donkere straten wandelen. Echte die hard fans van de reeks waren ook erg ontsteld met de lachwekkende toon die de serie hanteerde. Uiteraard waren de budgetten vroeger niet wat ze nu zijn en was het dus ook slim bekeken om nog een aantal jaartjes te wachten voor de gemaskerde vleermuis mocht terugkeren. In de jaren tachtig was het zover.
De plannen voor een grootse speelfilm kwamen in 1980 aan de oppervlakte. Een eerste versie werd voorgelegd die de geschiedenis van Batman moest blootleggen met The Joker en The Penguin als bad guys. Dat was echter buiten Tim Burton gerekend, die in 1985 bij het intussen lang uitgestelde project betrokken werd. Het script werd grondig gewijzigd en het was wachten tot 1988 vooraleer het project groen licht kreeg. Burton had net groot succes geboekt met Beetlejuice, wat de producenten dus wel enig vertrouwen zal hebben bezorgd. De fans hadden echter hun bedenkingen.
De kluchtserie bezorgde hen namelijk nog steeds de rillingen en het idee dat de aangetrokken Michael Keaton hun held zou vertolken, bood hen geen vertrouwen. Keaton had daarvoor namelijk alleen nog maar in komedies meegespeeld. De angst bleek echter ongegrond want Burton bleef erg trouw aan de originele reeks en had zich duidelijk laten inspireren door de gitzwarte toon waarmee Frank Miller (Sin City) het personage in 1986 had neergepend. De omgeving liet het publiek zelfs even in de waan dat ze naar een hedendaagse versie van Blade Runner zaten te kijken. Michael Keaton had echter wel pech want zijn tegenspeler Jack Nicholson gaf als The Joker zo'n memorabele acteerprestatie dat de critici hem veel interessanter vonden. Het leverde Nicholson trouwens een Golden Globe-nominatie op. De juiste aanpak van Burton bezorgde Batman groot succes aan de kassa’s.
Het publiek schreeuwde om een vervolg. De producenten roken nieuw succes en trachten dan ook alles te doen om Tim Burton en Michael Keaton te strikken voor een nieuwe speelfilm. Respect moest er zeker zijn voor Michael Keaton want de man kon zich in het 25-kilogram zware pak amper voortbewegen. Ook componist Danny Elfman tekende graag voor een nieuw vervolg, dat Batman Returns ging worden. Het grootste probleem moest echter nog komen. De onuitwisbare acteerprestatie van Jack Nicholson verplichtte de crew om wederom uit te pakken met onnavolgbare slechteriken, zeker als het gaat om personages als The Penguin en Catwoman. Voor deze eerste was de keuze niet ver te zoeken. Danny DeVito bleek door zijn kleine lengte en hilarisch charisma de uitstekende kandidaat voor het populaire personage. De keuze was voor Catwoman iets minder evident. Eerst zou Annette Benning gestalte hebben gegeven aan het personage, maar toen die door haar zwangerschap moest afzeggen, werd de bloedmooie Michelle Pfeiffer aangewezen om te spinnen als nooit tevoren. Met Christopher Walken erbij leek het niet te kunnen misgaan.
De film werd opnieuw een succes, maar ditmaal waren er meer bedenkingen. Velen vonden de film nu juist veel té donker en veel te dramatisch. Daarbij stoorden er zich heel wat mensen aan de hoge schokfactor die Tim Burton in de film hanteert wat de teerhartige Amerikanen liet denken dat de film wat ongepast was voor de jonge kinderen. Fans vonden het dan weer jammer dat Burton The Penguin voorstelde als een griezelig half-monster terwijl dit in de stripreeks nog wel meeviel. Ook Michael Keaton had weer pech, want het was Michelle Pfeiffer die de grootste belangstelling kreeg met haar doorleefde acteerprestatie. En zeggen dat de makers even hadden overwogen om Madonna in de rol te casten! Batman Returns was trouwens de eerste film met het Dolby Digital-geluidsysteem, wat zorgde voor een ongewone ervaring.
Dankzij het nieuwe succes werden meteen stappen ondernomen om de populaire held een derde maal op het scherm te toveren. Tim Burton en Michael Keaton hadden nog wel interesse maar toen Burton het script aan de geldschieters ging voorleggen, liep het fout. De man had wederom een donker verhaal in gedachten met ditmaal The Riddler als villain. Niemand minder dan Robin Williams wou de rol maar al te graag op zich nemen. De makers vonden echter dat de eerste sequel niet alle verwachtingen had ingelost en wilden de film kleurrijker, braver en meer kindgericht te maken. Burton bleef daardoor enkel aan als producer. Met Burton uit de regiestoel verlieten ook Michael Keaton en Robin Williams het project. Met de familievriendelijkere gedachte koos men tevens voor een jongere acteur om de held te vertolken. Aangestelde regisseur Joel Schumacher zag in Val Kilmer de uitgelezen kandidaat om Batman te vertolken.
Heel wat ideeën van Tim Burton werden verworpen waardoor ook een tweede bad guy aan het project werd toegevoegd: Two-Face. De makers wilden een bekend gezicht en polsten naar Tommy Lee Jones die wel interesse toonde. Hiervoor moesten ze wel Billy Dee Williams afkopen die de rol even had vertolkt in 1989. Met Jim Carrey als The Riddler wisten de makers zeker dat de jeugd naar de zalen zou stormen, maar de grootste verrassing moest nog komen: Robin werd geïntroduceerd in de filmreeks. De toen nobele onbekende Chris O’Donnell mocht de rol van sidekick vertolken. Uiteraard was dit eerder om het gierende vrouwenvolk naar de zalen te krijgen. Batman Forever was een feit.
De film deed het financieel beter dan de eerste sequel, maar het regende kritiek van verscheidene fronten. De vernieuwde sfeer kon menig kijker niet amuseren, de fans waren razend dat de humor boven de spanning werd verkozen en men vond dat de bad guys veel te veel afweken van de o zo geliefde strips. Veel critici konden trouwens de acteerprestatie van Jim Carrey niet echt appreciëren.
Warner Bros. wou Joel Schumacher graag terug in de regiestoel voor een vierde deel maar verwierp wel zijn idee om een prequel te maken op de eerste versie van Tim Burton. De vierde film moest immers nog toegankelijker worden. In het vierde deel uit 1997, Batman & Robin, nemen de helden het op tegen Uma Thurman in de rol Poison Ivy en Arnold Schwarzeneggger in zijn desastreus slechte rol van Mr. Freeze. Val Kilmer wou zijn rol niet meer hernemen waardoor George Clooney (die roem had gemaakt in de serie ER) de rol op zich nam. Om nog wat extra volk in het verhaal te verweven werd ook Batgirl in de reeks geïntroduceerd. De rol ging naar Alicia Silverstone die met Chris O’Donnell duidelijk voor de semi-romantische noot moest zorgen (waar dan?). Pat Hingle (als commissioner Gordon) en Michael Gough (als butler Alfred) zijn de enige acteurs die in alle vier de films hun rol hernamen.
De film werd een flop van jewelste. Batman & Robin bleek één van de grootste prullen van het jaar. Het kostuum was eerder een persiflage van het origineel (de tepels waren er teveel aan) en de fans huilden van pijn. Het doek viel en Batman leek begraven. Maar dat was buiten Christopher Nolan gerekend.
De regisseur van Memento wist de geldschieters te overtuigen om de reeks terug naar het begin te schroeven. Acht jaar later zagen de mensen zijn klein meesterwerk en werd Batman Begins zo maar even één van de betere comic verfilmingen. Nolan had ook alles voor elkaar gekregen wat de verfilming nodig had: de duistere sfeer was terug, het realisme lag voor een comic adaptatie bijzonder hoog, de actie was heerlijk effectief en de droge humor maakte genadeloos komaf met de misplaatste slapstick uit eerdere delen. Christian Bale toonde zich ook als de ideale Batman met zijn schitterende charisma. Het personage kreeg een welverdiende wederopstanding. Batman leeft weer.
Woensdag leest u op Moviegids de recensie van The Dark Knight.