BLINDNESS

De regisseur, die de wereld in 2002 choqueerde met zijn gewelddadig ultrarealistisch gangsterportret City of God, is nooit verlegen geweest om de meest afkeurende scènes op het scherm te toveren. In Blindness haalt de man een nieuwe krachttoer uit: hij toont het verloop van tientallen blinden die aan hun lot worden overgelaten en eensklaps op elkaar zijn aangewezen. De film ontvouwt zich als één grote visuele ervaring van mensen die zelfs moeite hebben de ene stap na de andere te zetten en de machteloosheid van een persoon die nog steeds kan zien. In het land van de blinden is eenoog koning: het is een quote die Meirelles zonder sentiment ontkracht.

Het verhaal start met één of andere mysterieuze ziekte. Enkele mensen worden plotseling blind zonder dat er zich iets bijzonders heeft voorgedaan. Het meest vervelende aan de zaak? De ziekte lijkt ook nog eens besmettelijk. In geen tijd stapelen het aantal blinden zich op wat de sociale onrust de hoogte injaagt. De regering moet ingrijpen en besluit de zieken in quarantaine te plaatsen.

Onder de pechvogels zit een dokter (Mark Ruffalo) die wordt vergezeld door zijn vrouw (Julianne Moore). Zijn vrouw is de enige die van de ziekte gespaard is gebleven. Ze weigert echter haar man in de steek te laten en laat zich mee opnemen in de afgelegen instelling. Ze beseft al gauw dat heel wat dingen eeuwig op haar netvlies zullen worden gebrand. Uit veiligheid verbergt ze voor de andere blinden dat ze nog steeds kan zien. De mensen worden echter aan hun lot overgelaten en moeten zelf een manier vinden om met elkaar overeen te komen. Een onmogelijke zaak, zo blijkt.

Fernando Mereilles laat het verhaal traag op gang komen door de personages (wiens namen nooit vermeld worden) langzaam voor te stellen. De man verdient wederom respect voor zijn keuze om de personages als mensen van vlees en bloed voor te stellen zonder dat ze Rambo-streken uithalen. Het verhaal is gebaseerd op het boek Stad der blinden van José Saramago. De film blijft enorm trouw aan de apocalyptische gedachte die het boek uitstraalt (de gevoelige zielen zijn gewaarschuwd) en aan de wanhoop die te lezen valt in de doelloze blikken van de personages. Het verhaal blijkt echter wel niet eenvoudig om visueel voor te stellen want de witte gloed in vele scènes komt niet altijd even duidelijk en aanvaardbaar over. Het bedenken van zo’n visuele keuze blijkt kennelijk eenvoudiger dan het over te brengen.

Daarbij moet ook wel gezegd worden dat ondanks het ingenieuze idee en de keiharde realiteit, het verhaal naar het einde toe een tikkeltje voorspelbaar wordt. Maar Blindness heeft genoeg sterken in huis. Zo staat Julianne Moore geweldig te acteren, toont Mark Ruffalo zich als een geloofwaardige blinde, krijgt u een duister optreden van Gael Garcia Bernal en hebben Danny Glover en Alice Braga mooie bijrollen. De film straalt een doemsfeer uit die je meteen met de personages bindt en de aarzeling in hun handelingen versterkt alleen maar het gevoel van totale chaos. De sarcastische one-liners die we nu en dan te horen krijgen zijn briljant getimed en af en toe haalt Fernando Meirelles uit met een briljant camerashot.

Blindness is een meer dan waardige verfilming van een intrigerend boek met een fabuleuze gedachte. De film ademt de juiste sfeer uit en het harde realisme bewijst het gevoel voor keihard realisme. Het voorspelbare gedeelte naar het einde toe is dan weer een spijtige zaak en eenmaal de kerngedachte voorbijgestreefd verlies je wel even het speciale gevoel dat je bij aanvang ervoer. Gelukkig beschikt Blindness finaal over genoeg verbijsterende momenten om twee uur lang te boeien. Gedurfde cinema.