VICKY CRISTINA BARCELONA

La Cruz en La Johansson met elkaar laten zoenen, is met voorsprong het beste foute creatieve idee sinds The White Stripes topmodel Kate Moss lieten paaldansen in de clip van I Just Don't Know What To Do With Myself. Na een artistieke – Scoop – en een commerciële flop - Cassandra’s Dream - had Woody Allen dringend nood aan succes. Omdat hij in Groot-Brittannië niemand meer vond die zo naïef is te geloven dat er aan zijn films geld te verdienen is, trok de New Yorkse filmmaker naar Spanje. Spanje is een land met een rijke filmcultuur en een aantal niet alleen briljante maar ook wereldberoemde acteurs.

De Spaanse producers drongen hem Javier Bardem en Penélope Cruz op: sexy publiekslievelingen die zowel scoren bij het arthouse- als bij het megaplexpubliek. Woody Allen bracht Scarlett Johansson en Rebecca Hall mee uit Amerika. Drie knappe vrouwen en één begeerlijke man. Het ruikt naar opportunisme en een te sterke invloed van gehaaide marketeers. Zeker het concept om Cruz en Johansson seksueel aan elkaar te linken, kan recht uit de koker van dollartellende filmbobo’s komen.

Woody Allen zal tot het eind van zijn dagen blijven volhouden dat Vicky Cristina Barcelona honderd procent zijn film is, dat hij op geen enkel moment tot commerciële concessies gedwongen is en dat het verhaal heel natuurlijk uit zijn pen vloeide. Het kan zijn, maar uiteraard beseft een man die twee scenario’s per jaar schrijft dat de biseksuele twist een paar miljoen extra oplevert aan de kassa. Over hoe en het waarom kan uren gediscussieerd worden; het goede nieuws is dat Vicky Cristina Barcelona een goede, vlotte, vaardige en grappige film is.

Zoals gewoonlijk Woody Allen valt met de deur in huis. De Amerikaanse hartsvriendinnen Vicky (Rebecca Hall) en Cristina (Scarlett Johansson) landen op het vliegveld van Barcelona waar ze de zomermaanden zullen doorbrengen. Brunette Vicky is kalm en beredeneerd. Ze schuwt risico’s, wil ver op voorhand weten waar ze aan toe is. Cristina is een wildebras die verslaafd is aan het verdriet en de pijn die haar zoveelste mislukte relatie veroorzaken. Keer op keer stort ze zich met overgave in de armen van waardeloze mannen die haar niet gelukkig zullen maken. De blondine cultiveert een artistiek verantwoorde drang naar miserie en blues. Tegengestelde polen trekken elkaar aan. Vicky en Cristina zijn onafscheidelijk,hoe verschillend hun levens en opvattingen ook zijn. Eén zaak hebben ze wel gemeen: ze zijn mooi, jong en heel ver van huis.

De succesvolle beeldende kunstenaar Juan Antonio (Javier Bardem) kan zijn ogen niet van hen afhouden wanneer ze ’s avonds laat zitten te eten in een restaurantje. Hij nodigt het duo uit voor een weekendje in Oviedo. Even later zitten ze in zijn privévliegtuig. Het is het begin van een burleske driehoeksverhouding die nog ingewikkelder wordt wanneer Juan Antonio’s ex opduikt. De labiele Maria Elena (Penélope Cruz) is gevaarlijker dan een hongerige barracuda. Haar sappige knipperlichtrelatie met Juan Antonio is al jaren voer voor de Spaanse roddelpers. De Spaanse furie heeft de neiging fysiek geweld te gebruiken om haar willetje door te drijven.

Vanaf zijn eerste verschijning trekt Javier Bardem het laken resoluut naar zich toe. De drie vrouwen draaien om hem heen als motten rond een nachtlamp. Juan Antonio heeft de beste teksten en de coolste reacties. De übermannelijke kunstenaar heeft voor alles een uitleg die de vrouwen slikken als zoetekoek. Bardem is de echte ster van de film. Hij speelt het meest dubbelzinnige en boeiendste personage: een man waar andere mannen naar opkijken en waar vrouwen stiekem over fantaseren: de onweerstaanbare, niet te temmen, dominante ruwe bolster.

Bardem krijgt uitstekend weerwerk van Scarlett Johansson, voor het eerst sinds Match Point in een rol haar onmetelijke talent waardig. Scarlett Johansson in topvorm is een feest voor ogen en oren. Als Cristina speelt ze grotendeels zichzelf: een Amerikaanse wulpse griet die te goed beseft hoe aantrekkelijk ze is. Johansson geeft haar een ziel en maakt van haar een bijzonder natuurlijke, moderne vrouw die ongeremd en ongebreideld geniet van het leven. Een babe met verstand.

Vicky staat voor lastige keuzes. Ze wordt verscheurd door tegenstrijdige gevoelens. De relatief onbekende Rebecca Hall is een ware opbaring. Enkel wie goed opgelet heeft, zag haar eerder in een bijrol in Christopher Nolans The Prestige. Hall heeft charisma en een fijn gevoel voor humor. Ze is niet in het minst onder de indruk van het prestige van haar tegenspelers. Fris en monter werkt ze zich naar de voorgrond. Hall en Bardem vormen een spannend, onverwacht koppel. Het dramatische zwaartepunt van de film ligt bij hen.

Van de vier protagonisten krijgt Penélope Cruz het minste schermtijd. De Madrileense doet waar ze goed in is: mannen en vrouwen bedwelmen met haar unieke mix van onschuld en verleiding.

Vier zinderende vertolkingen: dat is wat het verschil maakt met Woody Allens laatste twee films. Meer dan tien Oscarnominaties als scenarioschrijver liegen er niet om. De neuroot heeft nog nooit slechte scenario’s geschreven. De ene film is beter dan de andere, zeker de afgelopen jaren, maar dat ligt meer aan de keuze van de cast dan aan het bronmateriaal. Match Point was een voltreffer omdat Scarlett Johansson en Ewan McGregor een spetterdend koppel, bloedgeil koppel vormden. Scoop ging de mist in omdat Hugh Jackman en opnieuw Johansson geen seconde geloofwaardig waren. De Schot Ewan McGregor en de pafferige Ier Colin Farrell Londense working class heroes laten spelen in Cassandra’s Claten spelen was een barslecht idee. Grote namen contracteren is niet genoeg. Eens de camera begint te draaien, moeten de vonken overslaan. De mayonaise moet pakken, de saus moet binden. De ene keer lukt dat, de andere keer niet. Dit keer heeft Woody Allen absoluut niet te klagen over een gebrek aan chemie.

Het viertal geeft het verhaal vleugels. Vicky Cristina Barcelona is een snedige zedenkomedie die prikkelende vragen stelt over ontrouw, liefde, passie en seks. Woody Allen spreekt zijn humoristische kant aan. Zijn film is een volle grabbelton waaruit hij naar hartenlust uitwaaiende verhaallijnen, inventieve twists, puntige oneliners en absurde situaties haalt. Het tempo ligt hoog, de ene sterke scène volgt op de andere. Diep gaat het niet. Woody Allen vertelt een hoop onzin, maar hij doet dat zo goed en enthousiast dat het niet deert.

Vicky Cristina Barcelona wordt een hit ook al haalt Woody Alleen te weinig uit de fotogenieke filmlocatie die Barcelona is. Als een Lonely Planet-toerist snel hij naar de herkenbare trekpleisters van de stad.

Woody Allen laat net iets te veel steken vallen en mist echt wonderbaarlijk geniale momenten om te kunnen spreken van een nieuwe klassieker. Zijn verhaal had wat meer body mogen hebben maar die gebreken wordt weggepoetst door het fantastische kwartet Bardem – Hall – Johansson – Cruz dat een van de gaafste collectieve acteerprestaties levert van filmjaar 2008.

Op naar de volgende!

Gezien op het 35ste Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent