HOME

Home, het regiedebuut van de Zwitserse-Franse-Belgische filmmaakster Ursula Meier is een maatschappijkritische moderne fabel vol donkere humor en bizarre ontwikkelingen. Meier vergroot de situatie van het gezin uit, maar blijft realistisch genoeg om herkenbaar en betekenisvol te blijven.

Op zoek naar rust, regelmaat en vrijheid installeert het gezin zich op het stukje niemandsland. Alsof het de normaalste plek op aarde is om te wonen, graaft Michel een zwembad in de tuin, het zoontje leert fietsen op de egale betonlaag, de tienerdochter zonnebaadt zonder pottenkijkers in de buurt, Marthe gebruikt de vangrails om het wasgoed te laten drogen. De autosnelweg is een bijzonder verlengstuk van hun huis en tuin, een fysieke en psychologische barrière met de buitenwereld. Hun geluk lijkt perfect.

Dat hun harmonische bestaan verstoord zal worden is voorspelbaar, de film zou anders ontzettend saai zijn. Dus komt een ploeg wegenwerkers in het holst van de nacht de laatste laag asfalt gieten. Enkele dagen later raast de eerste auto voorbij. De reactie van de familie is wel verrassend. Het aanhoudende gebrul van de motoren en de stank maken een menswaardig leven onmogelijk, maar Michel en Marthe blijven. Ze passen zich aan.

Aanvankelijk heeft de opening van de snelweg zelfs een positief effect. De strijd tegen de gemeenschappelijke vijand – lawaai, geur, fijne stofdeeltjes, trillende muren – versterkt de cohesie binnen het gezin en stimuleert hun creativiteit. Na verloop van tijd breekt de weerstand. Tegen zoveel overlast kan niemand op. Opnieuw is de reactie verrassend.

Ursula Meier bekijkt de situatie consequent door de ogen van de familie. In de nogal lange introductie toont ze een hecht liefdevol gezin. Michel en Marthe zijn fatsoenlijke, normale ouders. Zij is huisvrouw, hij vertrekt ’s ochtends opgeruimd naar zijn werk en komt iedere avond terug. Hun kinderen lijken degelijk opgevoed, ze doen wat kinderen doorgaans doen op die leeftijd. Er is niets opzienbarends of aparts te melden, hun woonplaats uitgezonderd. Dat ze zo normaal lijken, heeft alles te maken met de genuanceerde, trefzekere vertolkingen van Olivier Gourmet, Isabelle Huppert, Adélaïde Leroux, Madeleine Budd en Kacey Mottet Klein.

Onmerkbaar mengt Meier haar sluipend gif in hun levens. Het gevaar komt uit alle hoeken. Eerst alleen van de snelweg, later van de gezinsleden zelf die de kluts volledig kwijt raken. De veranderde levensomstandigheden leggen de spanningen binnen het gezin genadeloos bloot. De vermoeidheid en frustraties laten hun sporen. De logica verdwijnt uit hun daden en beslissingen en er is niemand in de buurt om hen op het gevaar te wijzen.

Met de nodige theatraliteit brengt Ursula Meier verschillende interessante boodschappen. Behalve de gezinsleden zijn er geen andere personages. Isabelle Huppert en Olivier Gourmet spelen een voor hen ongebruikelijke rol. De Française is labiel en besluiteloos en ondergaat de lijdzaam de situatie. Haar man verzorgt haar, luistert en koestert. Het is een verademing hem te zien in een rol waarin hij zijn menselijke, gevoelige kant mag tonen. Het koppel Gourmet – Huppert vormt de dramatische as van de film. De geloofwaardigheid van hun relatie is de draaikolk die de kijker meesleept.

Home is een film over het extreme aanpassingsvermogen van de mens. In de hele wereld wonen mensen aan de rand van vervuilende industrieterreinen, onder walmende schoorstenen of op walgelijke vuilnisbelten. Mensen passen zich aan, soms zo zeer dat het gevaarlijk en onverantwoord wordt. De hechtenis aan hun huis en geboortegrond is een onpeilbare factor. Liever het bekende kwaad, dan de onbekende verbetering. Hoe miserabel het er ook is, een thuis is een thuis.

Een stevige portie humor houdt Home, ondanks de ernstige ondertoon, heel bekijkbaar. Meier is geen onheilsbode maar een getalenteerde regisseuse die heel wat te vertellen heeft. In haar eerste film heeft ze te veel ideeën gestopt, een typische beginnersfout. Van de andere kant: liever te veel inspiratie dan te weinig.

Gezien op het 23ste Festival van de Franstalige Film in Namen 2008