RACHEL GETTING MARRIED

Schoonfamilies ontmoeten elkaar, oude geliefden duiken op, de buurman drinkt meer dan goed voor hem is. De tradities en plichtplegingen die met het ja-woord gepaard gaan, zijn een onuitputtelijke bron voor fantasierijke schrijvers en filmmakers.

Met het uitstekende Rachel Getting Married keert regisseur Jonathan Demme terug naar zijn roots: de onafhankelijke Amerikaanse cinema. In zijn drie decennia overspannende carrière waagde de Amerikaan zich aan ieder mogelijk genre. Hij draaide thrillers (Last Embrace en The Silence of the Lambs), komedies (Melvin and Howard, Something Wild), luxueuze remakes (The Manchurian Candidate en The Truth About Charlie), machtige concertfilms (Stop Making Sense en Heart of Gold), historische drama’s (Beloved) en drama op maat gemaakt van de Oscars (Philadelphia).

Een puur en onversneden arthouse drama maakte hij nog niet. Jenny Lumet – dochter van Sidney – schreef het rijke scenario waar Demme een opmerkelijke en op meerdere vlakken verrassende film uit distilleerde. Het meest opvallend en gedurfd is de keuze voor Anne Hathaway. Een mooi, braaf meisje. Haar tegenspelers dichten haar talent toe, maar gezien haar softe imago is ze niet meteen de meest geloofwaardige leading lady voor een onafhankelijke film.

Amerikanen denken minder in hokjes dan Europeanen. Acteurs en actrices worden er minder vastgepind op één genre. Hollywoodsterren kunnen in één jaar werken met Woody Allen, Michael Bay en Brian DePalma en na elkaar romantische komedies, gangsterfilms en musicals draaien, zonder uitgespuwd te worden door het publiek. Talent en uitstraling zijn belangrijker dan de rollen uit het recente verleden. Regisseurs kijken er naar we een acteur kan, niet wat hij al gedaan hebt.

Het lieflijke poppetje met de grote bruine ogen en brede mond maakte furore met zeemzoeterige formulefilms. De ster uit Ella Enchanted, The Princess Diaries en The Devil Wears Prada speelt in Rachel Getting Married een rol die haar loopbaan een heel nieuwe richting zal geven. Anne Hathaway speelt Kym Buchman, de zus van het titelpersonage. Kym krijgt het weekend vrij om Rachels huwelijk bij te wonen. Door Kyms tijdelijke thuiskomst, moet Rachel de aandacht delen met haar zus en dat zint haar niet. Kym is al maanden opgenomen in een ontwenningskliniek en is nog lang niet klaar om haar zelfstandig leven te hervatten. Voor haar jonge leeftijd heeft Kym al een indrukwekkend aantal stommiteiten uitgehaald. Haar aanwezigheid op het huwelijk zorgt voor vreugde - ze is aan de beterhand! – maar rijt ook oude wonden open, net op een moment dat alles in het teken zou moeten staan van Rachel.

Anne Hathaway maakt indruk met de doorleefde interpretatie van haar erg gecompliceerde personage. Kym is een spraakwaterval die de gave van de subtiliteit niet beheerst en de aandacht trekt op de foutste momenten. Ze is een egocentrische drama queen die haar familie zonder moeite de gordijnen injaagt. Een jonge vrouw met slechte eigenschappen is daarom nog geen slechte vrouw. Ze houdt oprecht van haar zus en ze wil haar misstappen rechtzetten om verder te kunnen leven als een normaal, onzichtbaar, gewoon meisje. Als Kym en niet langer als het-probleemgeval-Kym.

Kym doet haar best om op te gaan in het feestgedruis. Rachel en haar vrienden werken aan de laatste details, doen retouches aan de trouwjurk, oefenen de openingsdans, kijken de bloemen na, geven instructies aan het orkestje. De gebruikelijke chaos, de warme wanorde die een huwelijksdag voorafgaat. Kym en Rachels huis zit nokvol gasten die allemaal klaar zijn om er in te vliegen en er een onvergetelijk weekend van te maken. Ze reageren heel verschillend op Kyms verschijning. Haar negeren is onmogelijk.

Jonathan Demme gaf cameraman Declan Quinn de volledige vrijheid te gaan en te staan waar hij wilde. De camera beweegt zich als een genodigde tussen de andere gasten. Quinns beweeglijkheid geeft de film een intens, spontaan karakter. Hij duikt overal op, kijkt meer over de schouder van de feestvierders, volgt de hartslag van de festiviteiten.

Door de spontane, fladderende manier van filmen lijkt het alsof de ook de acteurs de hele tijd improviseren. Hun ongedwongen, onopgesmukte speelstijl versterkt het realistische gehalte van de film. Bill Irwin blinkt uit als de schipperende vader die bezorgd is om Kym en dolgelukkig voor Rachel. Rosemarie DeWitt is een ontdekking in de titelrol. Met haar belangrijke bijrol eist Debra Winger alle aandacht op. Sinds Forget Paris in 1995 heeft ze nauwelijks nog geacteerd. Met wat ze laat zien in Rachel Getting Married moet die rustperiode beschouwd worden als tijdverlies. De impact die ze heeft in de paar scènes die ze krijgt, is fenomenaal, een term die rijmt op Oscarmateriaal.

Jonathan Demme is niet alleen een topregisseur maar ook een voorname muziekliefhebber en kenner. Rachel Getting Married is gezegend met een heerlijke soundtrack. Zo zorgt Tunde Adebimpe – ook de leadzanger van de hippe Newyorkse rockband TV On The Radio – voor een onverwacht hoogtepunt met een a-capella versie van Neil Youngs klassieker Unknown Legend. Het is een scène die niet kan ingeoefend worden. De magie ontstaat op het moment zelf, terwijl de camera draait. Alle stukjes passen in elkaar.

De personages krijgen de ruimte om zich te ontplooien. Ze hebben een stem, een hart, een ziel, een toekomst en een verleden. Ook de tientallen nevenpersonages hebben allemaal een duidelijk profiel. Zelfs als ze geen tekst hebben, spelen ze een belangrijke rol hun rol in het schouwtoneel. Demme steunt op een perfecte cast om de verfijnde karaktertekeningen gestalte te geven. Eén ongeloofwaardig personage of één rotte vertolking en de film verzandt tot slap melodrama of erger nog: edelkitsch. Dat is nu absoluut niet het geval. Rachel Getting Married is superieur filmdrama.

Feest wordt er gevierd. En hoe! Uitbundig en oprecht gelukkig gaat het gezelschap helemaal op in de muziek en de ambiance. Het geluk lijkt eindeloos. De familiale discussies snijden door merg en been. Kym en Rachel staan elkaar verbaal naar het leven. Hun woorden zijn vuurpijlen, bedoeld om te doden, geen losse flodders. Rachel Getting Married is een brutale botsing van vreugde en verdriet in de meest intense vorm. Het lijkt het echte leven wel.

Deze film is een ijkpunt in de carrières van Jonathan Demme, Anne Hathaway, Rosemarie DeWitt, Bill Irwin en Debra Winger. Het moet Demme aanzetten meer op zoek te gaan naar de Robert Altman en John Cassavetes die in hem verborgen zit. Hathaway mag niet meer tevreden zijn met goedbetaalde wegwerprolletjes. Rosemarie DeWitt weet nu wat het is om met een topregisseur en een topcast te werken. Zij en Bill Irwin mogen de lat hoger leggen en Debra Winger is te jong om op prepensioen te gaan.

Rachel Getting Married is een topfilm. Afspraak met cast en crew in Los Angeles eind februari bij de uitreiking van de Oscars.

Gezien op het 35ste Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent