Wat verklaart dit fenomenale succes? Hoe komt het dat zowat iedereen op deze kleine aardkluit de film kent, behalve dan – ironisch genoeg – de Oostenrijkers zelf, zoals we tijdens een vakantie hebben mogen ervaren? Een grote factor is uiteraard het verhaal, gebaseerd op de Rodgers en Hammerstein musical uit 1958, op zijn beurt gebaseerd op “waargebeurde feiten”, maar rijkelijk overgoten met een romantisch American Dream-sausje.
Salzburg, eind jaren 30. De jonge novice Maria krijgt de onmogelijke opdracht om voor de zeven onmogelijke kinderen van de al even onmogelijke weduwnaar Baron von Trapp te zorgen. Dankzij haar gitaar en catchy liedjes verovert ze snel een plaats in het hart van de kinderen en hun verbitterde en – het moet gezegd zijn - niet onknappe vader. Maar dan gooit de groeiende expansiedrift van Nazi-Duitsland roet in het eten.
Het moge duidelijk zijn: het basisverhaal van The Sound of Music is zo voorspelbaar als het eerste beste stationsromannetje. Al bij de eerste ontmoeting tussen Kapitein von Trapp en Maria luiden de huwelijksklokken op de achtergrond.
En toch… dergelijke voorspelbaarheid stoort niet. Sprookjes hebben altijd goed in de markt gelegen. Zelfs, of misschien net extra, in deze cynische crisistijden geloven we graag in de kracht van de liefde (of de muziek?) die mensen (mannen?) doet veranderen, in het gewone meisje dat de prins op het witte paard verovert, in het lelijke eendje Sara die de knappe Simon aan de haak kan slaan...
The Sound of Music is meer dan een soap of het laatste nummer uit de Boeketreeks. De film zit goed in elkaar en is ook filmisch erg knap.
Regisseur Robert Wise toonde eerder al met de met Oscars beladen klassieker West Side Story dat hij precies weet hoe je een Broadwaymusical naar het witte doek brengt. Hij integreert de liedjes op een geloofwaardige manier in de film, zonder het ritme te storen. Van het inzoomende openingshot tot het uitzoomende eindshot blijft de film nergens haperen en snelt - ondanks zijn 167 minuten - als een trein voorbij.
Ook hoofdrolspeelster Julie Andrews is niet aan haar proefstuk toe. In 1964 werd ze bekroond met een Oscar voor haar rol als die andere gouvernante, ene Mary Poppins. Aanvankelijk stond ze weigerachtig tegenover de rol van Maria; ze vreesde als eeuwige kinderjuf getypecast te worden. In latere filmrollen zou ze proberen dit imago van zich af te schudden (Victor Victoria, S.O.B.), maar ze heeft zich nooit volledig kunnen losmaken van de twee rollen die haar wereldberoemd maakten.
De toen vrij onbekende Canadese acteur Christopher Plummer geeft gestalte aan de verbitterde Baron von Trapp. Ook hij hapte niet meteen toe. Hij wilde zich aanvankelijk concentreren op zijn theaterwerk, maar zwichtte toch. Misschien omdat hij hoorde dat er op locatie in Duitsland en Oostenrijk gefilmd zou worden? De acteur genoot zo van de Oostenrijkse schnaps dat hij op het einde van de shoot nauwelijks nog in zijn kostuums paste. De overvloedige alcoholische versnaperingen ten spijt, heeft Plummer steeds een grondige hekel aan de film gehad en zou er naar verluidt nog altijd naar verwijzen als “The Sound of Mucus”, vrij vertaald “slijm”.
Waarschijnlijk is het voor de acteur dan ook frustrerend dat hij nu nog altijd in de eerste plaats met zijn von Trapp-personage geassocieerd wordt, ondanks de vele andere filmrollen die op zijn indrukwekkende palmares prijken. Nog niet eens zo lang geleden speelde hij in Inside Man, The Insider, Syriana, Alexander en A Beautiful Mind, een lijstje waar menig acteur jaloers op zou zijn.
Anderzijds zou het moeilijk zijn een andere acteur als Kapitein von Trapp in te beelden. De rol op zich is vrij oppervlakkig, maar Plummers genuanceerde vertolking geeft een verleden aan de man. Zelfs in de aanvankelijke kille afstandelijkheid van de weduwenaar tegenover Maria en zijn kinderen, schemert de humor door. Achter het masker schuilt een warme persoonlijkheid, wat bijgevolg het liefdesverhaal en de transformatie geloofwaardiger maakt.
Ook de bijrollen zijn uitstekend gecast. Eleanor Parker is perfect hautain als liefdesrivale Barones Schräder. Hoewel ze bij de kinderen niet echt populair is, doet ze wat iedere andere vrouw in dezelfde situatie ook zou doen: ten koste van alles proberen te vermijden dat de hoofdvogel voor haar neus wordt afgeschoten. Richard Haydn belichaamt als vrolijke opportunist “Uncle Max” de perfecte oom. En dan zijn er uiteraard ook nog de kinderen, elk met hun eigen persoonlijkheden, zodat ze meer zijn dan boordkartonnen personages.
De hoofdrol is weggelegd voor de muziek, de drijvende kracht achter film en verhaal. Te pas en te onpas bezingen de personages hun gevoelens en diepe zielenroerselen in krachtige meezingers. Meestal leidt dit tot erg leuke en onvergetelijke scènes (“Maria”, “I Have Confidence”, “Favorite Things”, “Do Re Mi”, “Sixteen Going on Seventeen”), soms zijn de liedjes al te klef (“Something Good”, het bombastische “Climb Ev’ry Mountain” en vooral het “Goodbye!” antwoord van de gasten in “So Long Farewell”). De choreografie is tot op een duizendste van een seconde getimed, vooral opvallend in “Sixteen Going in Seventeen” en hoogtepunt “Do Re Mi”.
De liedjes worden afgewisseld met een snel, humoristisch script dat ieder personage de ruimte geeft zijn of haar zegje te doen, trouw blijft aan de verschillende karakters en de zeemzoeterige stukken vooral overlaat aan de muzikale intermezzo’s.
Een beetje raar dat ondanks al deze argumenten die de filmische kwaliteit van The Sound of Music aantonen, de film altijd een zeker gevoel van guilty pleasure losweekt. Je mag als rechtgeaarde filmliefhebber bijna niet toegeven dat je hem goed vindt. Er klinkt een algemeen gezucht wanneer de film nog maar eens geprogrammeerd staat. Anderzijds is de verontwaardiging bij een Kerst zonder The Sound of Music nog groter.
Haal dus in alle gezelligheid dat dekentje uit de kast, schenk jezelf een grote kop heerlijke chocomelk in, installeer je in de zetel en geniet van een knap geacteerde, ontspannende filmklassieker. Je mag zelfs meezingen. We zullen het aan niemand vertellen. Beloofd!
Titel: The Sound of Music
Genre: Musical
Speelduur: 2u47
Regisseur: Robert Wise
Acteurs: Julie Andrews, Christopher Plummer, Eleanor Parker, Richard Haydn, Charmian Carr, Peggy Wood