YOUNG AT HEART

Regisseur Stephen Walker volgt het Amerikaanse koor tijdens de voorbereidingen van een nieuwe concertreeks. De dirigent wil zes nieuwe songs toevoegen aan het repertoire. Ambitieus, maar niet onmogelijk. Het leerproces van zijn artiesten verloopt moeizaam. De tekst onthouden is niet simpel, het tempo volgen is lastig en de samenzang zorgt voor bijkomende stress. Voor de rest gaat alles perfect.

Young at Heart is een seniorenkoor uit Northampton, Massachusetts. Het jongste lid is een eind in de zestig, het oudste al dik in de negentig. Aanvankelijk zongen ze traditionele liedjes, genre White Christmas en Diamonds are a Girl’s Best Friend. Hun doel was eerder om de tijd te doden en hun brein in werking te houden dan om artistieke grenzen te verleggen.

Met de komst van dirigent Bob Cilman ontwaakte het koor uit een diepe muzikale coma. The Rolling Stones en The Beatles kennen de leden wel, over Bob Dylan en Neil Young hebben ze wel eens horen praten, de kennismaking met Sonic Youth en The Sex Pistols is ruw en ongemakkelijk. Ondanks de felle tegenkantingen drukt de dirigent zijn wil door. Hij overtuigt de koorleden en triomfeert hij samen met hen. Young at Heart toerde in de afgelopen jaren met veel succes door Europa.

De weken op voorhand uitverkochte zalen, ruime belangstelling van lokale en nationale tv-zenders en de positieve reacties in de kranten maken van Young at Heart een merkwaardig fenomeen. Geniaal zijn ze niet. Bij de meesten onder hen is het talent goed verborgen, maar eens ze het podium betreden, ontpoppen ze zich tot geboren performers die spelen met het publiek als een kat met een halfdode muis.

Wanneer een intelligente Britse documentairemaker zijn camera richt op een bende slecht Amerikaanse bejaarden, is het gevaar op een Louis Therouxachtige, of erger nog, een Jambersachtige ironische aanpak dwingend aanwezig. Slimme Europeanen die lachen met domme Amerikanen, het is zo gemakkelijk en verleidelijk. Vaak is het gelach terecht omdat de Amerikanen er met hun stommiteiten en bizarre gewoontes zelf om vragen. Deze keer niet.

Stephen Walker loopt in wijde boog om de voorspelbare clichés heen en zich geen enkele keer blijk van een misplaatst meerderwaardigheidsgevoel. Hij is heel nieuwsgierig en oprecht geïnteresseerd in zijn onderwerp. Walker stelt spontaan vragen, lacht wanneer hij verrast wordt en stelt zich discreet op tijdens emotionele momenten. Walker is mens onder de mensen, geen jager op zijn prooi. Dat belet hem niet de zwaktes van de koorleden te tonen. Hun flaters komen uitgebreid aan bod, net als hun kleine kantjes en fysieke ongemakken.

Walker is tijdens de opnameperiode een gefascineerde bewonderaar geworden. Zijn verwondering is duidelijk merkbaar. Ze geeft de documentaire een waarachtigheid en een pure schoonheid die niet in het huidige cynische tijdsbeeld lijkt te passen.

Young at Heart won de publieksprijs op festivals in Warschau, Atlanta, Los Angeles en recent nog in Gent. Stuk voor stuk zijn dat terechte bekroningen. Het prijsbeest is een briljante uiting van mensenkennis en liefde voor muziek. Vrolijke karaokemomenten komen na gortdroge oneliners van een veteraan die nog meegevochten heeft in de Eerste Wereldoorlog. Hij is meer dood dan levend, er is geen dokter die nog een wetenschappelijk onderbouwde uitleg kan geven waarom de man niet al minstens vijf keer is gestorven. Maar hij leeft en hij zingt, net als al die andere koorleden die iedere week trouw op post zijn. Niets dat hen tegenhoudt. Hun wilskracht is bewonderenswaardig en uniek. Zonder slijmerig te worden brengt de Britse documentaire ode aan de sterkte van de mens, de kracht van het positieve denken en de zegen van de vriendschap.

Tijdens het wekenlange creatieve proces - bekroond met een concert in hun thuisstad - gaat bij een aantal koorleden op bezoek. Hun kleine, persoonlijke verhalen zijn herkenbaar. Het is niet wat ze meegemaakt hebben dat hen zo bijzonder maakt, maar de manier waarop ze met hen verleden omgaan. Met hun relativeringsvermogen, innerlijke kracht en no-nonsense houding zijn ze echtere rock and roll dat de mannen van Metallica, Muse en The Killers samen. Hoe ze zingen is bijkomstig, dat ze überhaupt nog kunnen optreden is het speciale.

De onderkoelde typisch Engelse humor in de begeleidende commentaar herinnert er altijd aan dat Young at Heart niet overdreven serieus bedoeld is. Het is vooral een portret van een aantal uitzondelijke mensen met wie je als kijker op korte tijd erg vertrouwd raakt. Stephen Walker schraapt het laagje excentriciteit weg en kijkt recht in hun ziel. Mooie, boeiende mensen, een vleugje humor en een flinke hap muziek, meer is niet nodig voor een goede film. Young at Heart blinkt uit in bescheidenheid en levert de origineelste soundtrack om swingend het nieuwe jaar in te gaan.

Gezien op het 35ste Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent