BLIND LOVES

Afgaande op het percentage huwelijken dat eindigt in een echtscheiding blijkt een perfect zicht absoluut geen garantie voor geluk in de liefde. Je aanstaande eens diep in de ogen kunnen kijken alvorens de handtekening te zetten op het stadhuis, is zonder twijfel een voordeel. Zegt het spreekwoord van de andere kant niet dat liefde blind maakt? Ach, met twee haviksogen of zo blind als een mol: de liefde is een slagveld.

Blind Loves onderzoekt de rol van de liefde in het leven van Peter, Miro, Elena en Zuzana.
De getrouwde Peter is muziekleraar aan een lagere school. Met zijn blinde vrouw woont hij in een piepklein appartementje. Ze kijken samen naar de schansspringwedstrijden op tv. Zij breit warme wollen truien terwijl hij op zijn synthesizer de soundtrack speelt bij de onderwaterverhalen die hij verzint. Met zijn geflipte fantasie zou Peter zeker goede vrienden zijn geworden met The Beatles tijdens hun LSD-periode.

Iets ingewikkelder is het verhaal van Roma-zigeuner Miro. Die is verliefd op Monika, een blank slechtziend – net niet blind - meisje. Hun liefde is wederzijds, dat is gelukkig niet het struikelpunt. Wel dat haar familie bezwaar maakt tegen de relatie zodat Mira en Monika hun eigen Romeo en Julia-verhaal beleven. Op de keper beschouwd is het niet eens zo gek dat de schoonfamilie geen goed oog heeft in de relatie. Het is voor een slechtziende niet praktisch om te trouwen met een blinde. Het is in Slovakije nog minder vanzelfsprekend voor een blank meisje om met een zigeuner te trouwen. Mira blijft niet bij de pakken zitten en vecht voor zijn meisje.

Elena en Laco zitten al veel verder. Ze zijn gelukkig getrouwd en ze verwachten hun eerste kind. Uiteraard hopen ze dat hun kind – in tegenstelling tot de ouders – wel zal kunnen zien. Hun getuigenis is een ontroerende uiting van zorg en begrip voor elkaar en een onwrikbare band die ze nu al hebben met hun ongeboren kind. Met een ijzeren wilskracht ruimen ze – waar mogelijk - de obstakels uit de weg die hun handicap hen voor de voeten gooit.

De vierde en laatste die aan het woord komt, is de 14-jarige Zuzka. Het puberende meisje heeft al chattend kennis gemaakt met een jongen. In hun gesprekken vertelt ze niet dat ze blind is uit schrik dat hij niet zal komen opdagen op hun eerste afspraakje.

Blind Love schetst de liefde in vier totaal verschillende verschijningsvormen. Fragiel, puur en spannend in het geval van het verliefde tienermeisje; een strijd op leven en dood voor de Roma-zigeuner, een uitzinnige droom voor Peter en een stevige basis voor het stel dat een baby verwacht.

Juraj Lehotský heeft flink geknipt tijdens de montage. Zijn documentaire duurt amper 77 minuten. Uit de tientallen uren ruw materiaal distilleerde Lehotský een compact, erg menselijk, grappig en boeiend verhaal. Hij besteedt ruim aandacht aan het dagelijkse leven van zijn protagonisten en illustreert droogkomisch de ongemakken die de blinden ondervinden. Fijntjes doorprikt hij het cliché dat blind zijn al bij al zo erg nog niet is. Niet kunnen zien, is vermoeiend en onhandig. Sociaal gezien is blind zijn ook geen pluspunt. Blinden moeten zich aanpassen aan de wereld van de niet-blinden.

Binnen die ruimere context focust Blind Loves op de liefde, op het universele verlangen van de mens om iemand te vinden om het leven mee te delen, iemand die je hand vasthoudt. Als het om verliefdheid, seks en verlangen gaat, blijken alle mensen hetzelfde, ongeacht ras en kleur, handicap of leeftijd. Het is een mooie, positieve boodschap. Blind Loves kijkt voorbij de handicap en ziet de mens. Dat is een nauwelijks te overschatten verdienste. De prachtige onderwatersequenties en de vindingrijke camerastandpunten houden Blind Loves ook visueel aantrekkelijk.

Eén voor een documentaire cruciaal element ontbreekt echter en dat is de urgentie van het verhaal. Blind Loves heeft een uitgesproken universeel en tijdloos karakter. Iedere wereldburger zal er zich moeiteloos in herkennen, maar zijn leven, noch inzichten zullen er door veranderen. Blind Loves bewijst of onthult niets nieuws en bevat te weinig hoekige kantjes om een blijvende, verpletterende indruk te maken. De Slovaakse documentaire is te vrijblijvend en te weinig dwingend.

Er zit te weinig maatschappelijk engagement in. De episode over de Roma-zigeuner heeft het grootste dramatische potentieel. Het is ook de enige verhaallijn met een link naar de actualiteit. Lehotský gaat er niet al te diep op in. Dat is jammer want deze originele en met momenten ontroerende documentaire had wat buskruit kunnen gebruiken.

Gezien op het zesde Europees filmfestival van Brussel 2008