THE BURNING PLAIN

Ongetwijfeld gesterkt door het succes van het door Tommy Lee Jones uitstekend geregisseerde The Three Burials Of Melquiades Estrada besloot scenarist Arriaga dat hij Iñárittu helemaal niet nodig heeft om zijn scenario’s verfilmd te zien. Meer nog, de man besloot dat de tijd rijp was om zelf in de regiestoel te kruipen. Of die ambitie voortgestuwd werd door een onstuitbaar verlangen om heer en meester te zijn over “een verhaal” of door een uitdeinend ego laten we hier in het midden maar feit is wel dat Arriaga het zichzelf niet bijzonder moeilijk heeft gemaakt. De plot is een allegaartje van herkenbare motieven binnen zijn oeuvre, hij nam twee briljante cameramannen in dienst (Robert Elswit moest de opnames halverwege verlaten om aan een andere film te gaan werken en werd vervangen door John Toll) en omringde zich met een fijne cast. Alle elementen om met een goede film uit te pakken zijn aanwezig maar – hoewel nergens slecht – het geheel is nooit meer dan de som van de delen; komt nooit echt tot leven.

The Burning Plain opent met het shot van een brandende caravan in een desolaat landschap. Meteen wordt de kijker geconfronteerd met de gebeurtenis in het hart van deze film. De daaropvolgende verschillende verhaallijnen wentelen zich rond dit punt in de plot en beïnvloeden de levens van de personages die we in een fragmentarische tijdsstructuur ontmoeten. Het wordt nergens zo complex als in Arriaga’s scenario voor 21 Grams (eigenlijk een eenvoudig verhaaltje, ingewikkeld verteld) maar de kijker doet er goed aan om de aandacht op het scherm vast te houden. Een beetje oplettende kijker loopt wel het risico om nog voor de helft van de film bereikt is te weten hoe de vork in de steel zit.

In een poging om blockbustermateriaal (deze zomer zagen we haar nog in Hancock) met het “betere” werk te combineren daagt Charlize Theron nog eens op als een getroebleerde vrouw in een “prestigeproject”. Al in de eerste minuten is duidelijk dat haar nymfomane Sylvia een donker verleden met zich meedraagt. In een ander deel (een andere tijd?) van het land worstelt een huisvrouw (Kim Basinger) met haar verlangen om een passionele relatie te combineren met haar huwelijk, haar zelfstandige dochter Mariana (Jennifer Lawrence) krijgt vermoedens over de geheime levensloop van moeder en nog ergens anders ziet een jong meisje hoe haar vader in zijn sproeivliegtuig crasht.

Deze verhalen vormen samen een geheel dat vlugger duidelijk wordt dan eigenlijk zou mogen. Zoals wel vaker de gewoonte is bij deze films passen de scènes uit het scenario als puzzelstukjes in elkaar en het is een verdomd moeilijke evenwichtsoefening om te weten waar en wanneer je iets wel of niet mag prijsgeven. Nog moeilijker is het om alles uiteindelijk bloot te leggen zonder de kijker te irriteren met toevalligheden en een te voor de hand liggende samenloop van omstandigheden. Dat probleem teisterde Paul Haggis’ Crash en ook hier kan Arriaga die tekortkoming niet overstijgen. De film klopt, er valt weinig op aan te merken maar het voelt niet juist, niet echt… maar geforceerd. Wij voelden geen verbondenheid met de personages of met hun problemen. Waarom juist dit verhaal? Wat wil Arriaga ons duidelijk maken dat hij al niet eerder vertelde met de hulp van Iñárittu? Wat stimuleerde Arriaga om voor The Burning Plain in de regiestoel te gaan zitten? En waarom realiseert hij een doorslagje van iets dat Iñárittu veel beter had gemaakt? Met hetzelfde scenario en dezelfde cast was Iñárittu er misschien wel in geslaagd om dit boven de middelmaat te laten uitstijgen. Het zijn vragen waarop we het antwoord misschien nooit zullen weten. Maar ze maalden door het hoofd van Moviegids tijdens het bekijken van The Burning Plain en dat soort kritische gedachtegang tijdens de film kan nooit goed zijn. Dit is typisch een prent die aan alle kwaliteitseisen voldoet, die alle vakjes aanvinkt, maar nooit echt werkt.

Aan de cast ligt het zeker niet. Het is duidelijk dat Charlize Theron nog een Oscarnominatie aan haar carrière wil toevoegen en levert degelijk doch melodramatisch werk, Kim Basinger smacht naar vergane glorie en het is best wel leuk om Joaquin de Almeida (die voor ons altijd de sadistische bad guy Bucho uit Desperado zal blijven) als romantische minnaar in een film te zien. Verder houden de jonge acteurs (Jennifer Lawrence en J.D. Pardo) zich goed staande tussen alle morele dilemma’s, narratieve kronkels en dramatische ontwikkelingen.

The Burning Plain durven we met enige voorzichtigheid een goede film noemen maar dan wel een voor een publiek dat Arriaga’s eerdere werk nog niet gezien heeft. Voor alle anderen is dit weinig meer dan een vertrouwde vingeroefening; een tussenstap als voorbereiding voor het echte “betere” werk.