LOS ABRAZOS ROTOS

Almodovar had blijkbaar lood in de pen toen hij het scenario schreef van Los Abrazos Rotos, een film over film. Het verhaal maakt een muffe, enigszins belegen indruk. Het is humorloos en helemaal niet sexy. Visueel is de zeventiende film van de Spaanse grootmeester wel verbluffend sterk. Dat maakt veel maar niet alles goed.

Almodovar heeft het voornamelijk over zichzelf. Het mannelijke hoofdpersonage is Matteo Blanco (Lluis Homar), een blind geworden regisseur die aan de zoon (Tamar Novas) van zijn producer (Blanca Portillo) het ingewikkelde verhaal vertelt over Lena, de grote liefde van zijn leven. Lena kwam om het leven in het ongeluk dat Matteo blind maakte. Sinds de crash noemt hij zich Harry Caine. Hij leeft teruggetrokken. Alle contact met de buitenwereld verloopt via zijn producer.

Flashbacks tonen hoe de liefdesaffaire omgeven is door passie, smerige intriges, achterdocht, haat, verraad, wrok en chantage. Lena is een verrukkelijke vrouw die haar mannen kiest in functie van de dienst die ze haar kunnen bewijzen. Ze wil actrice worden. Eerst trouwt ze met een puissant rijke – en veel oudere - zakenman, later begint ze een affaire met Matteo die haar laat debuteren in de film Chicas y Maletas. De film-in-de-film is een blauwdruk van Mujeres al borde de un ataque de nervios, Almodovars commerciële doorbraakfilm uit 1988.

Het verhaal van Los Abrazos is verderlicht. Pedro Almodovar is zo behendig en ervaren dat dat besef pas een paar dagen na de visie doordringt. Of misschien verdient een man met zijn status wel het voordeel van de twijfel en is dit een film die groeit als je hem meerdere keren ziet. Op het eerste gezicht is het namelijk een rijkelijk versierde lege doos. Filmliefhebbers kunnen zich verlustigen aan de talrijke verwijzingen naar klassiekers uit de filmgeschiedenis en de hints die Almodovar in zijn scenario verwerkt heeft.

Los Abrazos Rotos is zijn liefdesverklaring aan de cinema. Cinema is het leven en het leven is cinema. De grens tussen realiteit en fictie is onwaarneembaar. De personages gedragen zich op de set als normale mensen en ontpoppen zich tot diva's en grillige sterrens in het normale leven. Hun woonkamers zien eruit als filmdecors, hun gesprekken klinken als op maat geschreven dialogen. De theatraliteit ten top gedreven. Het maakt allemaal onderdeel uit van het spel dat Almodovar speelt met de kijker. Dat spel is eenvoudiger en banaler dan de regisseur denkt.

Het zijn vooral de uiterlijke kenmerken van Los Abrazos Rotos die indruk maken, niet het verhaal of de structuur. Het camerawerk van de Mexicaan Rodrigo Prieto (die ook Ang Lee's Lust, Caution filmde) kan niet genoeg geroemd worden. Iedere scène ziet er uit als een schilderij. Prieto haalt het maximum uit de overweldigende decors. De muren zijn behangen met grote foto's en expressieve kunstwerken. Het zal een cent gekost hebben maar het resultaat is ongemeen knap. Almodovar heeft overigens maat weten te houden. Het visuele staat in dienst van het verhaal.

De cast doet het goed. Penelope Cruz speelt steeds rustiger en beheerster. Hoe minder ze doet, hoe beter ze is. Lena is een moeilijk personage. Het is geen femme fatale in de klassieke betekenis. Ze gebruikt mensen om een doel te bereiken, kwetst hen als dat haar dichter bij haar doel brengt. Hard is ze omdat ze weet wat ze wil, niet omdat het een slechte vrouw is. Cruz speelt een actrice die niet alleen op de filmset maar ook in haar privéleven verschillende rollen speelt. Het gaat haar moeiteloos af. Als Lena speelt ze haar beste rol. Volwassener, rijper en genuanceerder dan ooit.

De bij ons minder bekende Lluis Homar is sterk in zijn dubbelrol en José Luis Gómez blinkt uit als gebruikte/misbruikte echtgenoot.

Hoe kan een film waarin zo geweldig geacteerd wordt en die visueel zo veel indruk maakt dan toch tegenvallen? Onder andere omdat er geen warme personages in zitten. Ze hebben allen iets te verbergen of te verzwijgen. De jonge Diego is de onschuldigste, maar hij is niet belangrijk genoeg in het verhaal om er mee te kunnen sympathiseren.

De collagestructuur – Almodovar verwijst er expliciet zelf naar in de prachtig gefilmde scènes met de verscheurde foto's – zit stevig in elkaar maar biedt geen toegevoegde waarde. De flashbacks en het verhaal in het verhaal zijn aardig, maar kunnen Almodovars gebrek aan inspiratie niet verdoezelen.

Los Abrazos Rotos is navelstaarderij. Toegegeven, het is de navel van een van de belangrijkste regisseurs op aarde, maar het blijft navelstaarderij. Wanneer Almodovar dan toch over zichzelf filmt dan verwacht je toch meer passie, poëzie en emotie en vooral iets originelers dan een liefdesverhaal over een regisseur en zijn muze.

De Spanjaard slaagt er niet in het verhaal tot leven te laten komen. De ziel van de personages blijft verborgen zodat het genieten strikt beperkt blijft tot het visuele en de prestaties van de acteurs. Van een man die zo veel klassieke warmbloedige films heeft gemaakt valt dat vies tegen.