Na deze wissel leek het filmen te kunnen starten, maar dat was buiten Edward Norton gerekend. Hij kon zich niet langer vrijmaken door een andere film die op stapel stond. Norton werd uiteindelijk vervangen door Affleck. De start van State Of Play liep dus niet meteen van een leien dakje, maar het resultaat dat regisseur Kevin Macdonald (Touching The Void, The Last King Of Scotland) uit zijn hoed heeft getoverd, mag er best wezen.
Onderzoeksjournalist voor The Washington Globe Cal McAffrey (Russell Crowe) verdiept zich in een op het eerste zicht gewone schietpartij, een afrekening in het drugsmilieu, waarbij de jonge Deshaun, een kleine kruimeldief, gedood wordt. Nader onderzoek toont echter aan dat het de bedoeling was om Deshaun te doden, shoot to kill. Wanneer McAffrey bij toeval een verband ontdekt met de dood van Sonia Baker, de voornaamste onderzoeksassistente van Congreslid Stephen Collins (Ben Affleck), wordt een heel netwerk van corruptie blootgelegd. Alle elementen wijzen in de richting van PointCorp, een gigantisch bedrijf dat gebruik maakt van ex-militairen om soldaten en politieagenten op te leiden. Cal McAffrey moet samenwerken met de jonge blogjournaliste Della Frye (een innemende Rachel McAdams); zij heeft immers ontdekt dat Baker en Collins een affaire hadden.
De plot verraadt het al: State Of Play is zo’n thriller waarin geen enkel element onbelangrijk blijkt te zijn, en waarin alles met alles samenhangt. Een thriller die dus een zekere inspanning vraagt van zijn publiek, en dat in volle blockbusterperiode. Niet voor de hand liggend dus, en zodoende werd beroep gedaan op enkele bekende namen om het publiek naar de zalen te lokken. Het zou niet geheel onterecht zijn mocht State Of Play deze ambitie kunnen waarmaken, want de film zit goed in elkaar. Een thriller in de trend van All The President’s Men of, recenter, Zodiac, of zelfs een beetje The Insider. State Of Play is echter wel genuanceerder dan All The President’s Men. In deze laatste werd een beeld geschetst van een onfeilbare, door rechtvaardigheid gedreven journalist (in State Of Play is een gelijkaardige rol weggelegd voor McAffrey), maar even vaak wordt getoond dat het maken van een krant vooral een vak is, een vak waarin rekening moet gehouden worden met ethiek, deadlines en vooral ook verkoopcijfers. Gepubliceerde berichten die achteraf onjuist blijken te zijn, worden wel rechtgezet in een volgend artikel, zo luidt het wel eens. Als eerste kunnen uitpakken met een bericht is belangrijker dan de volledige juistheid ervan, en de inhoud van de krant is ondergeschikt aan de verkoopcijfers; een evolutie die we anno 2009 overal wel kunnen waarnemen.
De cast brengt het er overigens uitstekend vanaf: Russell Crowe is de ietwat clichématig geschetste eigenzinnige journalist die lak heeft aan gezag, een instinct heeft dat hem maar zelden bedriegt, en de deadline steeds zonder toestemming opschuift als hij dat nodig acht. Helen ‘The Queen’ Mirren laat eens een ander facet van haar veelzijdige zelf zien en speelt Cameron, de grote baas die gebukt gaat onder de druk van de nieuwe directie die enkel geïnteresseerd is in het maken van winst. Hier en daar horen we haar zelfs lelijke woorden in de mond nemen; dat wilden we The Queen ook nog wel horen doen! Haar personage ondergaat trouwens een merkwaardige gedaanteverwisseling, want in de BBC-miniserie was deze rol nog weggelegd voor Bill Nighy (onlangs nog te bewonderen als Quentin in The Boat That Rocked). Ben Affleck doet netjes wat van hem verwacht wordt, en verder kunnen we ook niet minder dan heel veel sympathie koesteren voor Rachel Macadams, een jonge actrice die hierbij haar eerste stappen zet in een serieuze film. Dat label ‘serieuze film’ is overigens niet al te letterlijk te nemen, want de vaak cynische humor en de lekker bekkende oneliners van McAffrey zorgen voor een vrolijke noot in de film.
Het grootste punt van kritiek op State Of Play is de uitwerking van de personages: wanneer een zesdelige miniserie moet herwerkt worden tot een twee uur durende film, is karakterontwikkeling jammer genoeg het eerste dat geschrapt wordt. Daardoor komen we weinig of niets te weten over de achtergrond en ambities van de verschillende personages.
Maar los daarvan is State Of Play uitstekend. Ook met een minimum aan geweld weet de film te boeien van begin tot eind. Een grotendeels geweldloze en zelfs dialoogloze scène in een parkeergarage vormt het hoogtepunt van de film. Daarin wordt de spanning perfect opgebouwd,op een manier die we misschien niet voor het eerst zien, maar die wel nog altijd effectief blijkt. Nagelbijters hebben hier hun moment!
State Of Play is kortom een thriller zoals een thriller hoort te zijn: spannend en met inhoud. De cast is uitstekend, met Russell Crowe en Helen Mirren op kop. State Of Play is een ode aan het vakmanschap van de journalist, al is het geschetste beeld wel heel wat spannender dan de realiteit (net zoals Witse een veel spannender leven heeft dan de doorsnee politieagent). State Of Play is in zomerseizoen misschien wel één van de beste films die we de volgende twee maanden zullen te zien krijgen. Hij is dus zeker een bezoekje waard.
Titel: State Of Play
Genre: Thriller
Duur: 2u10
Regisseur: Kevin Macdonald
Cast: Russell Crowe, Helen Mirren, Ben Affleck, Rachel McAdams