LÅT DEN RÄTTE KOMMA (LET THE RIGHT ONE IN)

Voor de Zweedse filmversie – in het Engels vertaald als Let the Right One in – adapteerde Lindqvist zelf zijn meer dan 500 pagina’s tellende roman. Hij snoeide in de nevenplots en trimde de diverse hoofdstukken tot hij enkel een perfect uitgepuurd verhaal overhield dat zo strak zit als een zomertopje bij vijfendertig graden. De 12-jarige Oskar (Kåre Hedebrant) speelt de hoofdrol. Hij is een hoogblond, kwetsbaar mannetje dat gepest wordt op school en zich nauwelijks durft te verweren.

In het begin van de film zien we hem door het raam van zijn slaapkamer gereflecteerd, een belangrijk beeld dat ook later in de film nog een aantal keren terugkomt. Hij knipt sensationele moordverhalen uit de krant om ze in een knipselboek bij te houden. ’s Avonds slentert hij alleen rond op de permanent ondergesneeuwde binnenplaats van het troosteloze appartementsblok waar hij met zijn gescheiden moeder woont. Het leven voor Oskar is zwaar knudde.

Tot hij er kennismaakt met Eli. Op blote voeten en in korte mouwtjes komt zij door de sneeuw gedrenteld. Haar lange zwarte haren en donkere ogen vormen een tegengewicht voor Oskars bleekheid. Ze sluiten een vriendschap zoals alleen twaalfjarigen dat doen – compromisloos - zelfs wanneer Oskar vermoedt dat Eli een vampier is. Dat maakt niet uit: hij is verliefd op haar. Hun slaapkamers grenzen aan elkaar en ze communiceren door middel van morsecode.

In de pers wordt de nu 41-jarige John Ajvide Lindqvist de Zweedse Stephen King genoemd, en die vergelijking snijdt hout. Net als in het beste werk van King houdt Lindqvist de horrorelementen lange tijd aan de zijlijn. Ze sluipen slechts langzaam het verhaal binnen.

Hij focust zich in de eerste plaats op de interactie van zijn personages. Die tekent hij zo sterk dat alles wat erna komt makkelijker te aanvaarden is. Dat Eli een vampier is die al tweehonderd jaar twaalf is, komt nauwelijks als een verrassing, laat staan als een belemmering. Ook stilistisch herinnert Lindqvist aan King. Hun stijl is soms poëtisch, maar even vaak hoekig en onaf. De korte zinnen zijn mals als boter: je klieft er zo doorheen. Door onverwacht van perspectief te verwisselen, wordt de lezer vaak op het verkeerde been gezet.

De verfilming van regisseur Tomas Alfredson is nagenoeg foutloos. Alfredson trok met zijn ploeg naar het hoge Noorden. In Blackeberg, een voorstadje van Stockholm waar het verhaal zich ontvouwt, moet het immers voortdurend sneeuwen. Alfredsons tempo en cameravoering is van een bewonderenswaardige rust en eenvoud. Hij bestudeert en registreert wat de personages doen, en op die manier ontplooit zich bijna achteloos een verhaal.

Het trage, lijzige tempo zuigt je de film in. De ware onthulling van Eli gebeurt stapje voor stapje: dat ze geen snoepjes lust, of in eerste instantie aangeeft dat ze geen vriendjes kan zijn met Oskar, vormen slechts een eerste indicatie van haar androgyne, vampirisch bestaan. De lijkbleke, bijna ziekelijke Lina Leandersson speelt de rol van Eli perfect. Aan het begin van de film wordt ze vergezeld door de mysterieuze oudere man Hakan, een aan lager wal geraakte ex-leraar met pedofiele neigingen. Zijn aandeel in de film is in vergelijking met het boek bijna nihil. De film gaat ook een beetje voorbij aan het ijzerscherpe portret van de armste laag van de Zweedse samenleving dat in het boek geschetst wordt.

De combinatie van een onmogelijke jeugdvriendschap en het horrorelement maken van Let the Right One in een even vreemde als bijzondere film. Alfredson brengt een ijzersterke Zweedse jeugdfilm vol sentiment en gevoel, maar schuwt een paar keer de grafische horror niet. Door het kleine budget zijn de speciale effecten beperkt. Lindqvist en Alfredson moesten op zoek naar creatieve oplossingen. De in het boek grotesk uitgesmeerde finale bijvoorbeeld, zien we in de film deels van onder water. Het effect van de suggestie is zonder twijfel sterker dan het volledige plaatje.