UN PROPHETE

Hoofdfiguur in Un Prophete is Malik. Malik is aan het begin van de film een 19-jarige die door voor de kijker onbekende feiten – we horen vaag iets over een neergeschoten politieagent, maar Malik zelf houdt zijn onschuld staande – tot zes jaar gevangenis veroordeeld is. Hij komt er binnen als eenzaat, zonder vrienden, zonder connecties. Reeds de eerste dag worden zijn nieuwe schoenen afgenomen en Malik lijkt een vreselijk verblijf tegemoet te gaan. De Corsicaanse bendeleider César Luciani ziet in hem een makkelijk slachtoffer en draagt hem op opdrachten te vervullen voor hem, in ruil voor zijn bescherming. Malik wordt langzaam maar zeker een belangrijke speler in de gevangenis en smeedt reeds snel zijn eigen plannetjes.

Allereerst een dikke pluim voor de twee hoofdrolspelers: Tahar Rahim, een voorheen volstrekt onbekende acteur, zet een sterke prestatie neer als de jonge kruimeldief Malik die door zijn verblijf in de gevangenis allerlei connecties weet aan te gaan en een ‘volleerd’ misdadiger wordt, een manipulator die anderen in zijn macht kan houden, een poppenspeler die maar aan de touwtjes moet trekken. Niels Arestrup, die gestalte geeft aan César, is eveneens sterk en heeft het juiste postuur en de juiste looks voor de invulling van zijn rol. Of hij nu fluistert of buldert, de angst die hij anderen inboezemt lijkt onderhuids altijd in zijn vertolking aanwezig te zijn en dat pleit voor hem als acteur.

Un Prophete duurt tweeënhalf uur en is zeker geen licht verteerbare kost. Er wordt een – voor zover ik weet – realistisch beeld gegeven van het leven zoals het er aan toegaat in bepaalde gevangenissen: de wet van de sterkste geldt er en de sterkste is diegene met de meeste connecties. Het verblijf in een gevangenis is dus een struggle for life, meestal letterlijk, en ook dat is op een hyperrealistische manier in de film getoond. Er wordt al eens iemand gemold en er wordt dan niet meteen op een druppeltje bloed meer of minder gekeken. Maar Un Prophete toont ook die andere kant van de criminaliteit: er wordt vaak rationeel met elkaar omgegaan in het wereldje en een dienst wordt bedankt met een wederdienst. Afspraken zijn heilig en moeten worden nagekomen.

Zolang Un Prophete deze vorm van realisme aanhoudt, is het een behoorlijk originele en behoorlijk intelligente gevangenisfilm, maar op bepaalde momenten in de film heeft de film de neiging wat zweverig te worden en worden er wat bovennatuurlijke elementen binnen gesmokkeld, waar de film ook zijn titel aan ontleent. Hiermee is Un Prophete niet de eerste gevangenisfilm die met het bovennatuurlijke goochelt (zie The Green Mile), maar wel de eerste waarin dit element helemaal niets toevoegt aan de film. Sterker nog: helemaal niet ter zake doet. Het schrappen van deze handvol korte scènes zou van Un Prophete een topfilm hebben gemaakt, een status die nu net niet bereikt wordt.

Un Prophete is een bikkelharde en bijwijlen compromisloze gevangenisfilm die zeker niet voor iedereen geschikt zal zijn, maar zeker het bekijken waard is. Regisseur Jacques Audiard heeft vele genreprecedenten waar hij van had kunnen stelen, maar heeft een behoorlijk originele film afgeleverd. Jammer van die handvol overbodige bovennatuurlijke intermezzo’s die Un Prophete net dat extraatje ontnemen.