Midden november. De bladeren vallen, net als twintig jaar geleden de Berlijnse Muur. Oost en west versmolten tot west, met nog een grijs tintje oost. Wereldwijd werd het officiële einde van de Koude Oorlog gevierd, de gewapende “vrede” die de wereld gedurende meer dan 40 jaar in een wurggreep hield.
De vrees voor een kernconflict tussen het westen en het communistische oosten was niet volledig ongegrond. En zoals Stanley Kubrick aantoont met Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb konden de zaken heel snel escaleren.
De Amerikaanse generaal Jack D. Ripper is er van overtuigd dat de communisten de Amerikaanse samenleving zijn binnengedrongen en meer specifiek de westerse ‘levenssappen’ aan het beïnvloeden zijn. Bewijs hiervan is zijn eigen impotentie. Om een Russische frontale aanval net een stapje voor te zijn, beveelt hij op eigen houtje een eskadron atoombommenwerpers hun doelen in Rusland te bombarderen.
Wanneer dit nieuws het Pentagon bereikt, breekt daar paniek uit. Hoe kunnen ze de bommenwerpers stoppen voor ze hun doelen bereiken en een atoomoorlog ontketenen?
Stanley Kubrick heeft zich voor het verhaal losjes gebaseerd op Red Alert, een thriller van Peter George. Al snel wijzigde hij echter de toon van het verhaal en koos voor de satire, waarbij hij het gevaar van de bom zowel aankaart als banaliseert.
De film wordt gedragen door een resem topacteurs die perfect omgaan met het absurde en vaak kurkdroge materiaal. Peter Sellers, vooral bekend als Inspector Clouseau uit de oorspronkelijke Pink Panter-serie, neemt niet minder dan drie rollen voor zijn rekening: de op en top Britse exchange officer Captain Mandrake, koelbloedig efficiënt in zowat elke situatie met de famous British wit intact, de doodserieuze Amerikaanse president Merkin Muffley, die aan zijn Russische collega op onvergetelijke wijze het vervelende nieuws van de accidentele aanval mag brengen, en Dr. Strangelove himself, de perverse, lamme ex-nazi wetenschapper, die zo opgewonden raakt bij het vooruitzicht van een nakende massavernietiging dat hij spontaan uit zijn rolstoel springt met de woorden “Mein Führer, I can walk!”.
Oorspronkelijk zou Sellers ook de rol van Major T.J. "King" Kong vertolken, de commandant van de bommenwerper. Hoewel de Britse acteur echter geen enkel probleem had met het Duitse accent voor Strangelove en het Midwestern-Amerikaans accent voor de president, bleek de Southern drawl van dit personage een brug te ver. Acteur en rodeorijder (handig voor één van de meest bekende scènes uit de film!) Slim Pickens werd als vervanger gekozen. Kubrick verzweeg het satirisch aspect van de film en vroeg de acteur de rol zo serieus mogelijk te spelen, als in een volwaardige thriller. Het valt sterk te betwijfelen of Pickens bij het voorlezen van de survivalkit voor de inzittenden van de bommenwerpers niet doorhad dat Kubrick hem voor het lapje hield, maar hij volgt in ieder geval perfect de aanwijzingen van de regisseur op, met schitterende, gortdroge komedie tot gevolg.
Ook acteur George C. Scott’s (Generaal 'Buck' Turgidson) werd door Kubrick in het ootje genomen. De regisseur vertelde hem dat de eerste opnames enkel als test dienden en Scott zich daar in zijn vertolking helemaal in mocht laten gaan. Uiteindelijk belandden de proefopnames wel degelijk in de film. Scott was aanvankelijk not amused, maar zou de rol jaren later als één van zijn beste beschouwen. Met recht en reden. De overenthousiaste Generaal Turgidson staat in het oorlogskabinet te springen als een kind in een speelgoedwinkel, opgezweept door de ernst van de situatie. En hij krijgt bovendien enkele fantastische dialogen.
Want ook daar heeft Kubrick rekening mee gehouden. Goede acteurs op zich volstaan niet om van een film een klassieker te maken, alles staat of valt bij het script. Het aantal memorabele citaten in Dr. Strangelove is niet te tellen. Een korte blik op de memorable quotes pagina van imdb spreekt boekdelen.
Voeg daarbij een opvallende cinematografie, statisch en strak in het oorlogskabinet, guerrillabewegelijk bij de aanval van de basis en je krijgt een film die niet enkel met woorden maar ook visueel blijft boeien, ondanks het ietwat trage begin.
Het is een zeldzaam iets, een film te die tegelijk gedateerd en tijdloos is, die speelt met alle conventies - die van de film, de humor, de politiek en van het gezond verstand - en die van een anticlimax de ultieme climax maakt.