FRANSE KOMEDIES - LE PÈRE NOËL EST UNE ORDURE

Deze Kerstman is een smeerlap

TF1 Films
Le Père Noël est une Ordure is een mijlpaal in de Franse filmgeschiedenis. Fransen ouder dan 12 die deze komedie niet gezien hebben, zijn op een hand te tellen. Buiten Frankrijk is de film uit 1982 veel minder populair. Mixed Nuts, de Amerikaanse remake van Nora Ephron uit 1994 flopte genadeloos ondanks de aanwezigheid van grote namen als Steve Martin, Juliette Lewis, Adam Sandler en Parker Posey.

Franser dan Frans. Zo is Jean-Marie Poiré’s film het best te omschrijven. Even op een rij wat dat inhoudt: een chaotische, luidruchtige, vermoeiende schreeuwerige zondvloed van verbale spitsvondigheden gebracht door een cast die het begrip overacting een nieuwe invulling geeft. Echt waar, Jim Carrey is een verstilde method acteur in vergelijking met deze gasten. Ondanks al deze onheilspellende eigenschappen is Le Père Noël est une Ordure een onweerstaanbare film.

Het Parijse acteursgezelschap Le Splendid bewerkte zelf het gelijknamige toneelstuk. Vier jeugdvrienden vormen het kloppende hart van het theatercollectief. Dat zijn niet de minsten: Christian Clavier (Astérix in de recente stripverfilmingen met Gérard Depardieu), Michel Blanc (7 Césarnominaties), Gérard Jugnot (4 Césarnominaties, de laatste voor Les Choristes) en Thierry Lhermitte (te zien in nagenoeg alle Franse komedie van de jaren zeventig tot nu). Josiane Balasko en Marie-Anne Chazel zijn de vrouwelijke leden. Vier jaar eerder had het zestal de Franse bioscoopkassa’s al eens gekraakt met Les Bronzés, de filmversie van hun toneelstuk Amour, Coquillages et Crustacés.

Le Père Noël est une Ordure speelt zich af in het kantoor van S.O.S. Détresse, de Parijse versie van Tele-Onthaal. Pierre (Thierry Lhermitte) en Thérèse (Anémone) beginnen op Kerstavond aan hun shift. Ze zitten met volle moed klaar om de telefoontjes van hun eenzame stadsgenoten te beantwoorden. Wat een warme, menslievende avond vol troost en medeleven moet worden, draait uit op een aaneenschakeling van kleine, grote en nog grotere rampen.

Het begint met de lift die in panne valt waardoor Madame Musquin (Josiane Balasko) niet op tijd zal zijn voor het kerstdiner bij haar zus. Het verergert wanneer Pierre tegen alle regels in toestaat dat een hopeloze beller naar het kantoortje komt. De wanhopige travestiet Katia (Christian Clavier) die opdaagt zal niet de enige zijn die de deur van het anders zo rustige bureau platloopt. Achteraf bekeken is hij/zij nog de normaalste van het stel.

Pierre en Thérèse krijgen Katia niet buiten gewerkt en krijgen nog meer sociaal onaangepast bezoek. In de loop van de avond biedt de Bulgaarse bovenbuur Preskovitch (Bruno Moynot) de culinaire wansmakelijkheden uit zijn thuisland aan. Klap op de vuurpijl is de verschijning van Josette (Marie-Anne Chazal) en Félix (Gérard Jugnot), de slechtste nep-Kerstman ooit. Het zit zo: Josette wil Félix met recht en reden verlaten. Hij is een labiele, agressieve smeerlap die beter zorgt voor zijn konijnen dan voor zijn vrouw. Félix verdient zijn geld door verkleed als Kerstman illegaal flyers uit te delen op de stoep van de chique Galeries Lafayette. Dat het koppel in een verrotte caravan woont, brengt het huwelijksgeluk niet dichterbij.

Zelfs het normaalste personage is flink gestoord. Le Père Noël est une Ordure is dan ook niet wat men een intelligente komedie pleegt te noemen. Voor verfijning en nuance is tijd noch ruimte. Van de eerste tot de laatste scène mitrailleren Lhermitte en co de kijker met hun doldwaze grappen. Niet iedereen zal in dezelfde mate onder de indruk zijn van het niveau van de humor, maar de opeenvolging van de gags en het tomeloze enthousiasme waarmee ze gebracht worden, maakt erg veel goed. De onzin/waanzin blijft maar komen.

Er wordt gevloekt, gevochten en gedanst. Er vallen doden en er is een bizarre seksscène onder de douche. Net omdat de makers zich geen moment bekommeren om de goede smaak valt er goed te lachen. De geitenwollensokken van S.O.S. Détresse blijken immers neurotische mensenhaters die zowel verbaal als fysiek zwaar uit de bocht gaan.

Het is een plezier de jonge, scherpe Thierry Lhermitte in topvorm te zien in deze stormachtige, onvoorspelbare komedie. Hij is uiterst grappig, spits en erg charismatisch. De vijftiger speelde in meer dan honderd films op dertig jaar tijd maar zelden was hij beter dan hier.

Le Père Noël is een onvergetelijke filmervaring die het beste bewaart voor de laatste vijf minuten. De oplossing die de S.O.S. Détresse-ploeg vindt om een lijk te doen verdwijnen is een meesterlijk staaltje van ijskoude zwarte humor.

Het is een heel gedoe maar voor Le Père Noël est une Ordure geldt maar één advies: zien!


Moviegids zet deze editie vier Franse filmkomedies op een rijtje die absoluut de moeite waard zijn: Tanguy, Le Dîner de Cons, Le Placard en Le Père Noël est une Ordure.