DE EERSTE KEER

De heren Rollins en Joffe werden in 1960 zijn managers en stimuleerden hem om op het podium te gaan staan in een club genaamd The Blue Angel. Hij stond uiteraard doodsangsten uit maar de managers stimuleerden hem om vol te houden. En dat deed hij.

Op een avond zaten actrice Shirley MacLaine en filmproducer Charles R. Feldman in de zaal. MacLaine was vooral aan het lachen terwijl Feldman zich bedacht hoe deze grappenmaker zijn filmproject kon redden. Dat was een komedie waarin Warren Beatty de hoofdrol zou spelen.

Allen werd voorgesteld en schreef een script boordevol grappen, en schreef het nogmaals, toen Beatty vond dat het niet goed was. Beatty verdween daarna uit het project, hoewel hij feitelijk de titel had bedacht toen hij in het bijzijn van Feldman de telefoon opnam, een van zijn liefjes aan de lijn had, en vroeg: ‘What’s new, Pussycat?’

Snobistische vriendjes
Allens eerste ervaringen met cinema waren wisselend. Reizen op kosten van Feldman naar Rome en Parijs kon hij wel waarderen. Maar hij werd hoorndol van het commentaar op de grappen tijdens de rushes. Dat commentaar kwam van een kliek snobistische vriendjes van Feldman. De ruzie in wording werd diplomatiek gesust door zijn managers, die aan Allen probeerden duidelijk te maken dat het niet elke dag gebeurt dat een beginnend stand-upper het script mag schrijven van een dure Hollywoodfilm.

Clive Donner had de regie en mede dankzij Peter Sellers’ inzet leverde de film commercieel veel op. Feldman was daar behoorlijk gelukkig mee – gezien de Rolls Royce die hij de acteur cadeau gaf. Allen vond de film een vervelend stervehikel en zei: ‘Als ze hem mij hadden laten maken, was ie twee keer zo leuk geweest en half zo succesvol.’

Met What’s Eating Tiger Lily? kreeg Allen dan zijn kans om zelf een project af te maken. In 1965 was de Japanse film Kagi no kagi gekocht door American International Pictures. Eigenlijk was het een miskoop – de film was veel te verwarrend voor het Amerikaanse publiek. De directeur van de studio, Henry G. Saperstein, bedacht toen het idee om het originele verhaal te laten dubben met een andere tekst. Woody’s succes van What’s new Pussycat leverde hem deze opdracht op.

Er werd een kamer gehuurd in het Stanhope hotel in New York, waar de film diverse keren werd afgespeeld te midden van een vijftal comedy-schrijvers, waaronder Allens partner Louise Lasser, die hij ondertussen nog huwde.

Allen noteerde de beste opmerkingen, de tekst werd ingesproken (het meeste door Len Maxwell), en de film was af. Misschien wel de goedkoopste filmproductie ooit. Veel meer dan de huur van een hotelkamer en wat kopjes thee kan het niet gekost hebben (afgezien van de prijs van het origineel natuurlijk).

Eiersalade
De spionagegeheimen werden in de versie van Allen een geheim recept voor een eiersalade. Die is belangrijk voor een hoge vertegenwoordiger van een ‘echt klinkend maar niet bestaand land’. ‘Waarom die eiersalade zo goed is? Weet ik veel, ik heb al genoeg aan mijn hoofd.’

Het land wil een echt land worden. ‘Alle bevolking van dit onbestaande land zit nu nog in dozen’, zegt de vertegenwoordiger, ‘en we hopen op iets tussen Spanje en Griekenland.’

Maar het recept ligt in een kluis van zakenman Sheperd Wong. Ook Wing Fat zit erachter aan. ‘Ik wil hem stelen van Sheperd Wong om hem weer aan hem terug te verkopen, daar leef ik van.’ De James Bond-achtige Phil Moscowitz loopt hen in de weg samen met de dames Suki Yaki en Teri Yaki. Ze worden flink wat keren ontvoerd.

De hartstochtelijke onzin in de gedubde versie is het leukst als de teksten anticiperen op de beelden, zoals de man die een vrouw omhelst en zegt: ‘Wil je mijn collectie Italiaanse grepen voelen?’ Of de man die tegen een andere man zegt: ‘Dit moet gladjes verlopen. Doe elke stap die ik ook zet.’ Waarna de man naar rechts beweegt en de andere man ook. Of de man die een piepklein papiertje met geheime code in handen krijgt, en zegt: ‘Ik kan dit niet lezen, het is te klein.’

Flauw? Ja, nogal, maar stukken leuker dan wat het was! Het wonderlijke is dat dit eenvoudige uitgangspunt niet eerder is bedacht en bij mijn weten ook niet is nagedaan. Misschien dat Mystery Science Theater 3000 (drie karakters leveren commentaar op slechte films) er een erfgenaam van is – maar dan vooral van de fase vooraf.

Ironie
Het aardige is dat Allen voor het eerst zelf iets origineels kon scheppen. Hij was daarom ook verbolgen over het inlassen van twintig minuten film van de band The Lovin’ spoonful, omdat de studiomensen anders de film te kort vonden. En – ironisch bedoeld? – werden in het laatste shot van de film Allens woorden zelf gedubd.

Hierna kwam eerst een rolletje in Bondfilm Casino Royale, een rol in de verfilming van Allens toneelstuk Don’t Drink The Water, en daarna maakte hij eigenlijk zijn echte eerste eigen film: Take the Money and Run, die hij schreef met Mickey Rose. In feite is dat Woody’s echte debuut – hier verzon hij het script, bedacht hij de grappen, speelde hij de hoofdrol, had de regie.

Samen met het daaropvolgende Bananas was dit een soort Naked Gun van zijn tijd, uit zijn voegen barstend van grappen, met een hoog hit and miss niveau. Allen kijkt zelf met gemengde gevoelens terug op deze films. ‘Ze zijn grappig op een soort infantiele of kinderachtige manier.’

Bronnen: Eric Lax: Woody Allen, a biography, Da Capo press, 2000; Imdb.com.