Het huwelijk tussen heden en verleden is er eentje zonder passie, zonder harmonie. De setting van Attenberg is een zonnig, stoffig kuststadje, maar evenzeer een troosteloos vervallen industrieterrein. Het is niet het Griekenland dat de toerist kent. Hier wordt niet de hele dag door de sirtaki gedanst of retsina gedronken.
De onvermijdbare Griekse dualiteit vind je ook bij de 23-jarige Marina (Ariane Labed). Met haar wijde T-shirts, vormloze slobbertruien en plompe jeans is ze meer man dan vrouw. Ze speelt tafelvoetbal met de verbetenheid van een echte kerel. Ze snort op een brommertje door de straten alsof mannenblikken haar niets doen. Marina is het soort meisje dat bloedmooi zou zijn als ze het zelf geloofde. Een subtiel streepje make-up, een frisse zomerjurk en iedereen zou voor haar smelten.
Alleen: mannen interesseren haar niet. Vrouwen ook niet, al zetten de openingsbeelden van Attenberg je op het verkeerde been. Marina tongzoent er met haar beste vriendin Bella (Evangelia Randou). Van passie is geen sprake. Het is werktuigelijk draaien en krullen. Voor Marina is het de eerste keer dat ze iemand kust. De conclusie is aan de lauwe kant. Tongzoenen als het kussen van een slak. Marina is een zee-egel die liever niet aangeraakt wordt.
Het probleem van Marina is dat ze niet heeft geleerd om samen te leven met andere mensen dan haar vader. Haar sociale kring is erg klein. Haar seksuele omgang met anderen is al helemaal niet tot bloei gekomen. Ze is altijd beschermd door haar lieve papa (Vangelis Mourikis) die nu terminaal ziek is en haar moet loslaten. Nu het bijna te laat is, moedigt hij haar aan de wereld te verkennen. Hij doet precies datgene wat de vaderfiguur in Dogtooth niet kan: de vlieger nog net op tijd loslaten, voor het strakgetrokken touwtje knapt.
Het loslaten en vervolgens ontwikkelen gebeurt in horten en stoten, maar het gebeurt. Attenberg is positiever dan Dogtooth, waar weinig hoop is op verandering of ontwikkeling.
De blik waarmee Marina naar de wereld kijkt, is aanvankelijk die van een natuurliefhebber: er is observatie en verwondering, maar geen deelname of inmenging. Niet moeilijk dat Marina de hele tijd naar natuurdocumentaires van Sir Richard Attenborough zit te staren.
Architect
De dreigende dood van haar vader stimuleert Marina om het er toch op te wagen. Ze raakt min of meer ontdooid bij de aanraking van een man (Giorgos Lanthimos) wiens beroep wellicht niet toevallig architect is. Hij bouwt stukje bij beetje, steen voor steen. Hij maakt iets uit niets.
Regisseuse Athina Rachel Tsangari zit de vier personages (meer zijn er eigenlijk niet) dicht op de huid. Haar blik blijft even koel en afstandelijk als het gedrag van Marina. Dat levert geen saaie of vlakke film op. Tsangari is naast koel ook cool. Zo onderbreekt ze het verhaal een aantal keren door grappige funny walks die Marina en Bella simultaan uitvoeren. Het is het soort licht absurde Spielerei dat perfect op zijn plaats is in een film als Attenberg.
Het hoeft niet te verbazen dat de Marina op het einde van de film een andere vrouw is geworden. De stad waarin ze leeft en het land waarin ze woont, hebben die beweging niet meegemaakt. Ook in deze filmische realiteit zit Griekenland op een dood punt.
THEMA - EEN GRIEKS DRAMA
Terwijl het leven in Griekenland als een kaartenhuis in elkaar stort, floreert de Griekse cinema als nooit tevoren. Planeet Cinema bespreekt zes recente Griekse films.