THEMA - REIS ROND DE WERELD

Centraal staan Lina en Miguel, een kinderloos echtpaar van een jaar of veertig dat de provincie verlaat om het geluk te zoeken in hoofdstad Manilla. In een land waar de vraag naar geluk vele malen groter is dan het aanbod, levert ieder zijn eigen strijd. Eerst overleven, dan leven.

Het stel komt terecht in een vochtig krot aan de rand van een vuilnisbelt. Zijn job in een ijsfabriek hypothekeert Miguels gezondheid zodat er niets anders opzit dan de vuilnisbelt af te struinen op zoek naar iets waardevols. Dan neemt hun leven wonderbaarlijke wendingen. Tegen alle verwachtingen in raakt Lina zwanger: het begin van een nieuw leven waarin de onverwachte gebeurtenissen zich in sneltreinvaart opvolgen.

Consequent en eigenzinnig
Godzijdank is Adolfo Boronaga Alix Jr. een uitstekende en enthousiaste regisseur die zijn materiaal stevig onder controle houdt. Er beweegt nogal wat en sommige plotwendingen zijn behoorlijk grotesk. Een minder consequente filmmaker had het verhaal gegarandeerd laten ontsporen.

Verklappen wat er gebeurt, is misdadig want uitgerekend de enorme verrassing maakt (of kraakt) de film. Alix duwt de realiteit naar het tweede plan en gaat resoluut de magisch-realistische en satirische toer op. Die wisseling in thematiek, ritme en toon jaagt de helft van het publiek de gordijnen in. Wie afhaakt, pikt later niet meer aan want de breuk in het verhaal wordt alleen maar groter.

Fable of the Fish weigert de verwachtingen in te lossen die horen bij een film over arme Aziaten. In Europa bestaat een relatief groot en trouw publiek voor wereldcinema. Het verwacht rauwe, onversneden miserie en ellende. Het krijgt humor met een hoog what-the-fuck-gehalte.

Niet iedereen houdt van zo veel verrassing. Toegegeven: er zitten rare kronkels in het verhaal en het is niet vanzelfsprekend om er altijd vlotjes in mee te gaan, maar – en het is een belangrijke maar – de schwung, warmte, ritme en poëzie van de film vlakken de meeste oneffenheden uit.

Ferme dialogen
Opvallend sterk zijn de sobere vertolkingen van de ervaren Cherry Pie Picache (Lina) en Bembol Roco (Miguel). Ze spelen hun personages op de enige mogelijke manier: met het volste geloof in de fabelachtige gebeurtenissen die hen overkomen. Hoe moeten de kijkers er in geloven als ze dat zelf niet doen?

Picache en Roco doen nog meer dan dat. Ze geven grandioos gestalte aan een tobbend echtpaar met herkenbare, alledaagse relatie- en andere problemen. Hij drinkt en kijkt naar andere vrouwen. Zij klaagt en zaagt. Samen tellen ze hoe weinig geld ze hebben. Niets uitzonderlijks. De panache waarmee ze hun ruzies uitvechten en het sardonische genoegen dat ze in hun venijnige dialogen leggen, maakt hen alleen maar menselijker en echter. Die herkenbaarheid creëert het draagvlak voor de fabel. Het geluk is haar (en hem) gegund.

De bijrollen worden ingevuld door amateurs die zichzelf spelen op bestaande locaties. Het felle contrast tussen de penibele levensomstandigheden op de achtergrond en het sprookjesachtige verhaal op de voorgrond zorgt voor een wrange humoristische spanning. Lachen met de naïviteit en het gehannes van sukkelaars is niet netjes. Strafbaar is het evenmin en er zitten pareltjes in van soms absurde, soms satirische humor die zelfs de somberste kniesoor vrolijk stemmen.

Een onverwoestbare, totaal onmisbare klassieker is Fable of the Fish nu ook weer niet. Wel is het een bewonderenswaardig moedige en goed geslaagde poging - vooral de vertolkingen en de dialogen - om een andersoortig verhaal te vertellen op manier die we niet gewoon zijn van films uit die niet zo bloeiende cinemaregio.

Wie gezegend is met een gezonde fantasie en een open geest, beleeft negentig minuten plezier aan een scherpe vinnige film met een poëtische touch die gebaseerd is op waargebeurde feiten uit de jaren tachtig van de vorige eeuw. Of hoe de waarheid vaak vreemder is dan fictie.