THEMA - AMERIKAANSE PRESIDENTEN

De kans dat u vampiers ziet ronddolen in Lincoln lijkt al bij al vrij klein te zijn. Spielberg baseerde zich op het boek Team of Rivals, een bestseller uit 2005, van Doris Kearns Goodwin, een boek dat zich concentreert op de laatste vier maanden uit Lincolns leven.

Een saaie boel wordt het zeker niet, want de man was op dat moment druk bezig met het definitief afschaffen van de slavernij. Hoe Lincoln erin slaagde om het zogenaamde dertiende amendement door het parlement te krijgen, zal een van de belangrijkste onderwerpen van de film worden. Verder zien we hoe hij de burgeroorlog beëindigde en het land uit een economisch dal haalde. Uiteraard zal ook zijn welbekende tragische einde - hij werd vermoord door John Wilkes Booth tijdens een theatervoorstelling in nog steeds niet helemaal opgehelderde omstandigheden - een plaats krijgen.

Op zoek naar een script
Het heeft heel wat voeten in de aarde gehad vooraleer Lincoln in de bioscoopzaal kon arriveren. Spielberg was al een goede tien jaar bezig om het project te ontwikkelen, en had in Liam Neeson zelfs zijn ideale Lincoln gevonden. Neeson, die inderdaad een treffende gelijkenis met de president vertoont, was dolenthousiast. Hij begroef zich jarenlang in research en oefende de Gettysburg toespraak ongetwijfeld elke avond voor het slapengaan in.

Jammer genoeg voor hem heeft het niet mogen zijn. Spielberg slaagde er maar niet in om de zondvloed aan historische bronnen omtrent Lincoln om te zetten in een degelijk scenario. De uiteindelijke redding kwam er in de persoon van Tony Kushner, die ook al Munich voor de regisseur schreef. Kushner spendeerde maar liefst zes jaar aan het schrijven van het script en toen hij eindelijk klaar was, was Liam Neeson te oud geworden om de rol nog geloofwaardig te kunnen spelen.

Karakterkoppen
Zijn plaats werd ingenomen door Daniel Day-Lewis. Een interessante keuze. Day-Lewis is een actor’s actor, bewonderd door zijn collega’s omwille van zijn complete inleving in zijn rollen. Op de set blijft hij ten alle tijden in character. Verwacht je de komende maanden dus aan interviews waarin zijn collega’s vol ontzag verklaren dat ze hem zelfs tijdens de lunchpauze als ‘mister president’ moesten aanspreken.

Mocht Daniel Day-Lewis een indiaanse totemnaam hebben, dan zou die waarschijnlijk ‘Hij die zichzelf wel héél serieus neemt’ zijn. Dat geldt trouwens ook voor de Academy, Day-Lewis hoeft maar te niezen of hij heeft al een Oscarnominatie beet. U kan dus al gerust zijn naam invullen op het lijstje van de genomineerden voor beste acteur tijdens de volgende Oscarceremonie.

Spielberg omringt Day-Lewis met een indrukwekkende cast vol karakterkoppen. Haalt u even mee diep adem: Tommy Lee Jones speelt Thaddeus Stevens, Lincoln’s belangrijkste politieke tegenstander, Sally Field speelt Lincoln’s vrouw Mary Todd en Joseph Gordon-Levitt is zijn zoon Robert. En dan vergeten we nog goed volk als David Strathairn, James Spader, Hal Holbrook, Tim Blake Nelson en John Hawkes. Als Lincoln faalt zal het zeker niet aan de acteurs gelegen hebben. Alle druk ligt zonder enige twijfel op de schouders van Spielberg zelf.

Tijd voor een hit
Is ‘De Baard’ wel de meest geschikte regisseur om het leven van Lincoln te verfilmen? Dat is de vraag die Hollywood de komende maanden zal bezighouden. Het is niet de eerste keer dat Spielberg een kijkje neemt naar het presidentiële verleden van Amerika.

In 1997 maakte hij reeds het briljante slavendrama Amistad, dat zich afspeelt in dezelfde tijdsperiode en dat president John Adams als hoofdfiguur heeft. Amistad is een van Spielbergs grootste meesterwerken. Helaas is het ook een van zijn grootste commerciële flops.

En daar wringt het schoentje. Het is alweer van 2005 (met Munich) geleden dat Spielberg nog eens een echte commerciële en artistieke hit heeft gehad. Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (2008) bracht behoorlijk wat geld in het laatje, maar zal door geen van de betrokkenen als een hoogtepunt op hun c.v. worden aangestipt.  De twee films die hij vorig jaar afleverde, The Adventures of Tintin en War Horse, toonden een topregisseur die nog niets van zijn visuele flair is verloren, maar deden het minder goed dan verwacht aan de kassa.

Hoog tijd dus voor nog eens een echte hit, en daarvoor heeft hij precies de juiste president uitgekozen.

Martelaar en mythe
Lincoln is, bijna 150 jaar na zijn dood, nog steeds een van de grootste Amerikaanse helden. In lijstjes waarin gevraagd wordt naar de belangrijkste president aller tijden moet hij enkel George Washington laten voorgaan. De hoeveelheid boeken en films over zijn leven is onoverzichtelijk, zijn kenmerkende uiterlijk (ringbaardje en hoge hoed) wordt nog steeds door iedereen over heel de wereld herkend.

Wat maakt van Lincoln zo’n fascinerende figuur? Waarom kiezen horrorregisseurs hem uit om strijd te leveren tegen vampiers en zombies, en niet pakweg Martin Van Buren of Herman Van Rompuy? De historische reputatie van Lincoln is door de jaren heen alleen nog maar toegenomen. De aanslag op zijn leven heeft van hem een martelaar en een mythe gemaakt.

Het aantal Lincoln Memorials in de Verenigde Staten is niet op tien handen te tellen. Zowel Democraten als Republikeinen zien hem als een symbool van de vrijheid, een verdediger van de gewone man, een politiek streefdoel. Lincoln is synoniem geworden voor een leider met een hart, en al zijn opvolgers staan in de rij om hun wagentje aan die locomotief te kunnen koppelen.

Een echte rol zal Lincoln niet kunnen spelen tijdens de komende presidentsverkiezingen. In Amerika komt de film uit op 8 november, 2 dagen na de verkiezingen. Wij in België moeten wachten tot 23 januari 2013. Lincoln de film zal een belangrijke test worden voor Spielberg. De grootste verhalenverteller van zijn generatie die het verhaal vertelt van de grootste politicus aller tijden. Kan hij nog steeds begeesteren, intrigeren en inspireren? Op basis van de trailer, en gewoon omdat wij onverbeterlijke positivo’s zijn: Yes, he can!

▶ Bekijk op YouTube